A bipolar society: Formation of national consciousness among the Turkish minority in Bulgaria (1918-1944)

Bu tez, Bulgaristan'daki Türk azınlığı tarihindeki en önemli dönemlerden bir tanesini incelemek üzere yazılmıştır. I. Dünya Savaşı'nın sonundan itibaren, Bulgaristan'da komünist rejimin kurulduğu tarihe kadar geçen süreç içerisinde Türk azınlığı yalnızca Bulgar vatandaşlığına dair problemler yaşamamış, aynı zamanda kendi milli bilinçleri de şekillenmeye başlamıştır. Bu açıdan Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılması ve yerine seküler ve modern bir Cumhuriyet'in kurulması Türk toplumunda önemli bir ayrışmaya neden oldu. Cumhuriyet'in gerçekleştirdiği reformları hayatlarına uygulayıp uygulamayacakları konusu bu ayrışmanın daha da derinleşmesine yol açtı. Toplumda yaşanan sosyo-politik fikir ayrılıklarının yanı sıra Osmanlı/Türkiye ve Bulgaristan hükumetlerinin değişken ilişkileri de bu dönemin şekillenmesinde önemli bir rol oynadı. Türkiye ve Bulgaristan'ın Türk azınlığını algılayış biçimi ve onlara yönelik tutumları da milli bilincin oluşmasında etkili oldu. Bir yandan Cumhuriyet'in diğer bir yandan da Bulgaristan ve Sofya'da bulunan Başmüftülüğün toplum içerisindeki bu ayrışmaya müdahil olmaları, halihazırda var olan sorunu daha karmaşık ve çözülmesi güç bir hale getirdi. Sonuç olarak, Türk azınlığı üzerinde hakimiyet ve nüfuz alanı kurmak isteyen hükumetlerin ve hükumet dışı aktörlerin politikaları, topluluğun hayatına direkt olarak etki etti. Anahtar Kelimeler: Bulgaristan, Bulgaristan'daki Türk Azınlığı, Milli Bilincin Oluşumu, Sofya Başmüftlüğü, Türkiye Cumhuriyeti