Bireylerde sağlık hizmeti kullanımı ve obezite farkındalığının sağlık inanç modeline göre incelenmesi

Bu çalışmada bireylerin, obeziteye ilişkin sağlık inanç ve tutumları, obezite farkındalığı ve sağlık hizmeti talep erteleme davranışı düzeyini belirlemek, aralarındaki ilişkiyi saptamak, sosyodemografik özelliklerine göre farklılıklarını ortaya koymak ve obeziteye ilişkin sağlık inanç ve tutumlar ile sağlık hizmetli talep erteleme davranışı arasındaki ilişkide obezite farkındalığının aracı etkisini saptamak amaçlanmıştır. Araştırma evreni Burdur ilinde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireylerden oluşturmaktadır. Amaçlı örneklem yöntemi ile %95 güven aralığında ±5 hata payı ile 550 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Obezite Sağlık İnanç Modeli Ölçeği" ve "Sağlık Hizmeti Talep Erteleme Davranışı Ölçeği", "Obezite Farkındalığı Ölçeği" ve sosyodemografik sorular yer almaktadır. Araştırmaya katılan bireylerin %37,5'i aşırı kilolu, %20,7'si ise obezdir. Katılımcıların sağlık inanç ve tutumları incelendiğinde ciddiyet algısının en yüksek ortalamaya sahip olduğu, akabinde yarar ve duyarlılık algılarının geldiği görülmektedir. Sağlığın önemi ve engel algısı ise düşük ortalamaya sahiptir. Katılımcıların obezite farkındalığının yüksek, sağlık hizmeti talep erteleme davranışının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre sağlığın önemi ve ciddiyet algısı ile sağlık hizmeti talep erteleme davranışı arasında düşük düzeyde negatif ilişki, engel algısı ile düşük düzeyde pozitif ilişki tespit edilmiştir. Obezite farkındalığının sağlığın önemi, duyarlılık algısı ve yarar algısı ile düşük düzeyde pozitif, ciddiyet algısı ile orta düzeyde pozitif, engel algısı ve sağlık hizmeti talep erteleme davranışı ile düşük düzeyde negatif ilişki saptanmıştır. Obeziteye ilişkin sağlık inanç ve tutumlar, obezite farkındandalığı aracılığıyla sağlık hizmeti talep erteleme davranışını etkilemektedir. Obezite konusunda bireylerin sağlığın önemine dair farkındalıklarının artırılması ve engel algılarının belirlenmesine yönelik çalışmaların yapılması önerilmektedir.