BİST sürdürülebilirlik endeksinde yer alan ve endüstri 4.0'ı benimsemiş firmaların finansal performanslarının araştırılması: Gri ilişkisel analiz yöntemi uygulaması

Dünyadaki gelişen teknolojinin ilk ve önemli amacı insanların ihtiyaçlarını karşılamaktır. Günümüzde ise gelişen teknoloji ürünleri, bu durumun bir adım önüne geçerek insanlara ihtiyaçları olmayan ama kullandıktan sonra ihtiyacını hissettikleri ürünleri sunmaya başlamıştır. Bu durum, akıllı fabrikalar ile dünyanın adından söz etmeye başladığı Endüstri 4.0 devrimi ile gerçekleşmiştir. İnsanoğlu ilk olarak kullandığı doğal kaynakların tükenmeye başlaması ve çevreye zarar vermesi ile çıktığı arayış yolcuğunda bugün hem sürdürülebilir hem de insan gücünden tamamen bağımsız ürünler ürettiği bir noktaya ulaşmıştır. Kurumların sürdürülebilir olması sosyal, çevresel ve ekonomik anlamda yeterli olması küreselleşen ekonomi içinde başlarda yeterli olmasına rağmen bugün çok büyük bir rekabet avantajı, üretim kapasitesi ve değer zinciri imkanı sağlayan Endüstri 4.0 devrimi kurumları çok başka bir gelişim çağına taşımaya hazırlanmaktadır. Yaşanan bu gelişim süreci ile tüm ülkelerin ve kurumların tek bir hedefi vardır oda bu çağın gerisinde kalmamaktır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de faaliyet gösteren otomotiv şirketlerinin Endüstri 4.0 ortamında finansal performanslarının analiz edilmesidir. Borsa İstanbul Kurumsal Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan ve faaliyetlerinde Endüstri 4.0 teknolojilerine yer veren otomotiv sektöründeki firmaların 2013-2018 yılları arasındaki finansal performanslarının Gri İlişkisel Analiz yöntemi ile analiz edilmesi amaçlanmıştır. Performans değerlendirme için toplamda on adet finansal oran ve bu oranların içinde yer alan AR-GE harcamaları değerlendirme için etkili kriter olarak belirlenmiştir. Tofaş, Otokar ve Ford şirketlerinin finansal performanslarında Endüstri 4.0' a geçişlerinin ardından artış olduğu gözlemlenmiştir. Türk Traktörün ise Endüstri 4.0' a geçişinin ardından finansal performansında azalış olduğu görülmüştür. Sonuç olarak Endüstri 4.0 alanındaki girişimler şirketlerin finansal performansını olumlu etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Endüstri 4.0; Kurumsal Sürdürülebilirlik; Borsa İstanbul; Kurumsal Sürdürülebilirlik Endeksi; Gri İlişkisel Analiz; Finansal Performans