Bizans Devleti'nde ziraat (IX.-X Yüzyıl)

Zirai mesele, iki farklı açıdan kendini ortaya koyar. Hukuki açı diyebileceğimiz birinciboyut arazi mülkiyetiyle alakalıdır. Diğeri ekonomik açıdır. Diğer bir deyişle, zirai üretimindoğası ve şartlarıyla ilgilidir. Bunlardan ikincisi en az bilinen boyuttur. İkincisi içindesanılanın aksine çok az bilgi mevcuttur.Arazi mülkiyetiyle alakalı olarak, imparatorluğun ilk dönemlerinde büyük arazisahiplerinin elinde toplanmış olan arazi, tasvir kırıcı dönemde çiftçiler ve köylü topluluklarıarasında bölünmüş görünmektedir. Daha sonra eski geniş malikâne sistemine dönüş vukubulmuştur. I. Romanos Lecapenos döneminden II. Basileios dönemine kadar, imparatorlartarafından gayretle sürdürülen küçük mülkiyeti koruma mücadelesi başarısızlıklasonuçlanmıştır. Sonuç olarak Bizans toplumu, son iki yüzyıllık tarihi boyunca süreklifeodalleşmiştir.Anahtar Kelimeler: Ziraat, Köylü, Feodalizm