Buhârî'nin El-Câmiü's-Sahîh'i ve Nesâî'nin El-Müctebâ'sı özelinde özel borç ilişkilerine dair rivâyetlere bütüncül bakış

Hz. Peygamber döneminde hadisler çoğunlukla hıfz yoluyla korunmuş, daha sonra kitabet dönemine geçilmiştir. Ömer b. Abdilazîz'in (öl. 101/179) önderliğinde resmi tedvin evresi ve hadislerin toplanması başlamış, hicrî 3. asır itibariyle rivâyetlerin konularına göre sınıflandırıldığı tasnif dönemine geçilmiştir. Bu dönemde musanniflerin şartlarına göre hadis rivâyetleri eserlere alınmış ve hadis müellifleri belirlemiş olduğu konu başlığına uygun şekilde hadisleri kaydetmiş, ancak bu metot hadislerdeki bütünlüğü sekteye uğratmıştır. İhtisâr, takti', manen rivâyet ve râvîlerin tasarrufları gibi nedenlerden ötürü metinler bütünlükten uzaklaşmıştır. Bu çalışma hadisleri bir bütünlük içerisinde görmek ve metin analizi yapmak üzere Kütüb-i Sitte içerisinde en güvenilir eser kabul edilen Sahîh-i Buhârî ile en az cerh edilmiş râvîsi bulunan Sünen-i Nesâî isimli eserlerin ihtivâ ettiği olay içerikli rivâyetlerden oluşmaktadır. Yine bu iki kaynak içerisinde özel borç ilişkileri kapsamına giren metinler Buhârî'nin kitabı üzerinden ele alınarak Nesâî'nin eserine mukayese edilmiş ve metinlerdeki boşluklar ikmal edilerek bütüncül bir yaklaşım ortaya konulmaya çalışılmıştır. Nihai olarak Hz. Peygamber'in nerede, ne zaman, kimlerle ve ne şekilde bir iletişimi olduğu tespit edilerek rivâyetlerin tüm tarikleri bir araya getirilmiş ve yeni bir metin inşası gerçekleştirilmiştir.