Burdur ili Çavdır ilçesi sığır yetiştiriciliği yapan işletmelerde bazı sürü yönetim uygulamaları ve buzağı kayıplarının mevcut durumunun değerlendirilmesi

Bu çalışmada Burdur ili Çavdır ilçesi süt sığırı işletmelerinde bazı sürü yönetim uygulamaları ve buzağı ölümlerinin mevcut durum değerlendirmesi yapılmıştır. Çavdır'da bulunan toplam 732 işletmenin %6,83'üne denk gelen ilçenin hayvansal üretim yapısını temsil edecek, rastgele seçilen toplam 50 işletmede yetiştiriciler ile yüz yüze anket çalışması yapılmış, buzağı ölüm oranı tespit edilmiş ve bu ölümlerin altında yatan sebepler araştırılmıştır. Anket soruları işletme sahiplerinin demografik yapılarını, işletme yönetimini ve işletme sahiplerinin hayvancılık ile ilgili bilgilerini ve işletmede buzağı yönetimi ile ilgili bilgileri ortaya çıkaracak 3 ana başlık altında toplanmıştır. Anket sonucuna göre işletme sahiplerinin yaş dağılımları 22 ile 74 arasında değişmektedir. Ortalama üretici yaşı 49,34 olarak bulunmuştur. Buna göre genç nüfusun hayvancılık sektöründen uzak durduğu kanaatine varılmıştır. İşletme toplam hayvan sayıları ise 8 baş ile 252 baş arasında değişim göstermektedir. İşletme başına düşen ortalama hayvan sayısı 40,52 baş olarak bulunmuştur. Sadece 2 işletmede işletme kayıtlarının tutulduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin tamamında ilk 2 saat içerisinde kolostrum verildiği anlaşılmıştır. Ankete katılan üreticilerin ortalama buzağı ölüm oranı %11,6 olarak bulunmuştur. Bu ölümlerin genelde 3. ve 4. haftalık yaşta gerçekleştiği görülmüştür. Buzağı ölüm oranı işletmenin toplam hayvan sayısı ile doğru orantılı olduğu tespit edilmiştir. Toplam hayvan varlığı 100 başın altında olan 43 işletmede ortalama buzağı ölüm oranı %10,16 olarak bulunurken, 100 baş ve üzeri hayvan varlığına sahip 7 işletmenin ortalama buzağı ölüm oranı ise 20,42 olarak bulunmuştur. İşletme sahiplerinin cinsiyetine göre buzağı ölüm oranı arasında önemli bir fark olmadığı anlaşılmıştır. Kadın üreticilere ait işletmelerde ortalama buzağı ölüm oranı %11,75 olarak bulunurken, erkek üreticilere ait işletmelerde bu oran %11,57 olarak bulunmuştur. Bu durumun işletme yönetiminin eşlerle beraber yapıldığının sonucu olduğu kanaatine varılmıştır. İşletme sahiplerinin 40 yaş altında olduğu toplam 8 işletmede ortalama buzağı ölüm oranı %10,25 olarak bulunurken, işletme sahiplerinin 40 yaş ve üzerinde olduğu işletmelerde ise bu oran %11,85 olarak gerçekleşmiştir. Buzağı ölüm oranının daha düşük olduğu 40 yaş altı grubun meslek tecrübesi az olmasına rağmen buzağı ölüm oranı daha düşük olması bu yaş grubunda olan işletme sahiplerinin hayvancılıkla ilgili gelişmelere daha hızlı ulaştıklarından kaynaklandığı kanaatini oluşturmaktadır. İşletme sahiplerinin eğitim durumuna göre buzağı ölümleri arasında önemli bir fark olmadığı tespit edilmiştir. İşletme sahibinin ilkokul mezunu olduğu veya herhangi bir okul bitirmediği 40 işletmede ortalama buzağı ölüm oranı %11,72, işletme sahibinin lise mezunu olduğu 6 işletmede %10,16, işletme sahibinin ön lisans mezunu olduğu iki işletmede bu oran %14 ve işletme sahibinin lisans mezunu olduğu 2 işletmede ise bu oran %11 olarak bulunmuştur.