Bursa'da yaşayan Ahıska Türk göçmenlerde kuşaklar arası kültürel aktarım pratikleri: Zümrütevler Mahallesi örneği

Bu çalışma, Bursa'nın Yıldırım ilçesindeki Zümrütevler Mahallesi'nde yaşayan Ahıska Türkü göçmenlerin kuşaklar arası kültürel aktarım pratiklerini incelemektedir. 1944 sürgünüyle farklı ülkelere dağılan Ahıskalılar, 1990'lardan itibaren Türkiye'ye göç etmiş ve toplumsal yapıya entegre edilmeye çalışılmıştır. Bu süreçte kültürel bellek, kimlik ve aidiyet kavramları topluluk için belirleyici hale gelmiştir. Nitel yöntemle yürütülen araştırmada kartopu örnekleme ile ulaşılan katılımcılarla derinlemesine mülakatlar yapılmış, gözlem ve doküman analizi de kullanılmıştır. Veriler, Assmann'ın Kültürel Bellek Kuramı, Bourdieu'nun Habitus Kuramı, Hall ve Bhabha'nın kimlik kuramları, Berry'nin uyum stratejileri ile Coleman ve Vygotsky'nin sosyal sermaye ve sosyal öğrenme yaklaşımları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular, sessizlik ve görünmezleşme, göçle şekillenen pratikler, melez kimlik, aile ve topluluk yoluyla aktarım, dini değerlerin korunması ve kültürel sürdürülebilirlik olmak üzere altı tema altında toplanmıştır. Ahıskalıların kültürel değerleri koruma çabalarının yalnızca geçmişi hatırlamakla kalmayıp kimliği yeniden üretmeye yönelik olduğu görülmüştür. Göç sonrası kadın rolleri, törensel uygulamalar ve dini yaşantı dönüşürken genç kuşaklarda melez kimlik yapıları ortaya çıkmıştır. Aile ve dini kurumlar aktarımda merkezi rol oynasa da kentleşme ve modernleşme süreci bu aktarımı zorlaştırmaktadır. Katılımcılar, kültürün unutulmasından duydukları endişe nedeniyle dernekleşme, dini eğitim ve dayanışmaya önem vermektedir. Sonuç olarak Ahıska Türkleri, geçmişi sürdürmenin ötesinde bugünü ve geleceği yeniden şekillendiren kültürel aktörler olarak göç sosyolojisi ve kimlik çalışmalarına katkı sunmaktadır.