Çanakkale ili şeftali bahçelerindeki uzun pireotunun (Erigeron sumatrensis Retz.) herbisitlere dayanıklılığı

Uzun pireotu, Erigeron sumatrensis Retz. Avrupa'da ve Akdeniz ikliminin hâkim olduğu birçok ülkede mücadelesinin güç olduğu istilâcı bir bitki olarak tanımlanmaktadır. Glifosat, pireotu türleri (Erigeron spp.) de dâhil olmak üzere tek ve çok yıllık yabancıotların mücadelesinde başarıyla kullanılan bir etkili maddedir ve Türkiye'de de en çok kullanılan yabancıot ilâcıdır. Bundan dolayı yabancıotlarda glifosata dayanıklılık oluştuğuna dair tespitler ve şikâyetler devamlı artmaktadır. Çanakkale ilinde uzun pireotunun glifosata dayanıklılık oluşturup oluşturmadığını belirlemek amacıyla şikâyet alınan bazı şeftali bahçelerinden ve boş alanlardan alınan uzun pireotu tohumları uygun koşullar altında yetiştirilerek doztepki denemeleri yapılmıştır. Hektara tavsiye edilen uygulama dozu olan 1.080 g ae ha-1 olan glifosatın, 0, ¼, ½, 1, 2, 4 ve 8 kat dozları isopropyl-amin ve potasyum tuzları ayrı ayrı kullanılarak erken (BBCH 15-16) ve geç (20-22 cm) vejetatif dönemde dört farklı popülasyondan uzun pireotlarına uygulanmış ve uygulamalardan sonraki 21. günde denemeler sonlandırılarak gözle hasar değerlendirmeleri ve kuru madde ağırlıkları hesap edilmiştir. Glifosatın iki farklı formülasyonu arasında istatistik açıdan önemli bir fark bulunmadığından veriler birleştirilmiştir. Gözle hasar değerlendirmelerine göre popülasyonlar; erken dönem için 3,8'ten 6,6'ya, geç dönem için ise 5,3'ten 7,8 kata kadar dayanıklı bulunmuştur. Kuru madde ağırlıklarına göre ise; erken dönem için 1,3'ten 1,6'ya, geç dönem için 2,9'dan 4,7 kata kadar dayanıklı bulunmuşlardır. Ayrıca glifosata dayanıklı popülasyonlar aynı herbisit katları kullanılarak klorsülfürona (7,5 g e.m. ha-1) ve metribuzine (350 g e.m. ha-1) karşı dayanıklılık testlerine tâbi tutulmuştur. Popülasyonlar klorsülfüron için gözle hasar değerlendirmelerine göre; 2,4'den 3,8'e, kuru madde ağırlıklarına göre ise, 2,6'dan 12,7 kata kadar dayanıklılık göstermiş, fakat metribuzine karşı bir dayanıklılık göstermemişlerdir.