Çankırı merkezde ve Eldivan ilçesinde toprakta ve toprak solucanında ağır metallerin tespiti

Ağır metaller, yoğunluğu 5 g/cm3'den fazla olan, atom numarası 20'den büyük olan, toksisite ve kirlilik yaratan metaller olarak tanımlanabilir. Ağır metallerin başlıca kaynakları, mineral gübreler, bazı anataşlar, kanalizasyon atıkları, biyositler, atıksular, kentsel atıklar, motorlu araçların egzoz gazları ve madenciliktir. Toprak solucanları yarı ıslak alanlarda yaşamaktadır ve sucul ve karasal ortamda yer alan ağır metalleri su alımı, besin yolu ve epitelden doğrudan absorbe etme gibi farklı yollarla alabilirler. Ağır metaller toprak solucanlarının ölümüne, gelişimini engellemeye, koza üretimine ve aktivitesine etki eder. Bunun yanında toprak solucanları ağır metalleri vücutlarında biriktirerek toprağın detoksifikasyonunda kullanılabilirler. Bu çalışmada Eldivan ve Çankırı merkezden onar noktadan toprak solucanı ve bu alanlardan toprak örneği alınmıştır. Toplamda 20 solucan ve 20 toprak numunesinde Cd, Pb, Cu, Zn ve Hg ağır metallerinin tespit edilemesi için ICP-OES yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan ölçümler sırasında Cd, Cu, Zn ve Hg açısından Eldivan ile merkez örnekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmazken Pb örneklerinin ortalaması merkezde (3,68±1,48) Eldivan'dan (1,72±1,49) istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (P≤0,05). Bunun yanında, Eldivan'da karayolu yakını bir alanda Cd, merkezde tren yolu yakınında bir alanda Zn, Eldivan'da bir tarımsal alanda Cu ve merkezde metal işleyen fabrikada ve iki tarımsal alanda Hg sınır değerlerin üzerinde bulunmuştur. Yasal sınırların üzerinde bulunan Cd, Zn, Cu ve Hg kaynaklarının pestisitler, fungisitler, fosil yakıtlar ve trafik kaynaklı olabiliceği düşünülmektedir.