Çevrimiçi uzaktan eğitim öğrencilerinin programları terk etme nedenlerinin incelenmesi

Bu araştırmada, çevrimiçi uzaktan eğitim programlarına kayıtlı öğrencilerin, eğitimi terk etme kararı almalarında etkisi olan faktörler incelenmiştir. Eğitim terki, yüksek öğretim düzeyinde yetişkin öğrencilerin gelecek planlarını olumsuz etkilemekte, zaman ve parasal yatırımların sonuçsuz kalmasına neden olmaktadır. Hem eğitim veren kurumun hem de eğitimden ayrılan öğrencinin sınırlı kaynaklarının daha iyi yönetilmesi adına, eğitim terkinin iyi anlaşılması önemlidir. Bu araştırma 2014-2015 öğretim yılında Amasya Üniversitesi'nde çevrimiçi uzaktan eğitim programlarını terk etmiş ön lisans ve tezsiz yüksek lisans öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmada yakınsak paralel karma araştırma deseni kullanılmış ve nicel kısımda çevrimiçi ortamda 61 öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel kısımla eş zamanlı yürütülen nitel kısmında ise 21 öğrenciyle, telefon aracılığıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler betimsel analiz ve çoklu doğrusal regresyon analizleriyle incelenmiştir. Nitel veriler ise görüşme öncesinde öğrencilerin sözlü onayları alınarak, akıllı telefona yüklenen bir uygulama aracılığıyla kaydedilmiş ve öğrencilerin görüşme sorularına verdikleri yanıtlar daha sonra yazıya dökülmüştür. Görüşme metinleri içerik analizi ile kodlanmış ve bu kodlar mantıksal bir çerçevede temalar haline getirilmiştir. Araştırmanın nicel aşaması sonucunda, Revize Edilmiş Çevrimiçi Öğrenci Beklentileri Ölçeği'nin alt boyutlarından teknoloji yeterliliğinin, ders iletim sistemi yeterliliğinin, ders içeriğinden beklentilerin ve başarılı bir çevrimiçi öğrenmeyi kolaylaştırıcıların motivasyon değişkenlerini yordadığı bulunmuştur. Nitel verilerin analizi sonucunda ise 5 ana temaya ulaşılmıştır. Beklenti, tercih nedeni, kişisel özellikler, dışsal faktörler ve içsel faktörler olarak ortaya çıkarılan 5 ana tema toplam 127 koddan oluşturulmuştur. Eğitim sürecinin içerisinde edinilen tecrübeleri ifade eden içsel faktörler, öğrencilerin eğitim terki kararında en çok ifade edilen faktör olarak ortaya çıkmıştır. Ailevi sorumluluklar, sosyal sorumluluklar, iş hayatı gibi dışsal faktörler de sıklıkla ifade edilmiş ve bu dışsal faktörlerin öğrencilerin eğitimi terk etmelerine doğrudan etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Nicel ve nitel bulgular, sonuç ve tartışma bölümünde tartışılmış, çevrimiçi uzaktan eğitim öğrencileri, öğreticileri ve yöneticilerine yönelik birtakım önerilerde bulunulmuştur.