COVID-19 pandemisinin bir üniversite hastanesi acil servis başvuruları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmada COVID-19 pandemisinin acil servis başvuruları üzerindeki etkisi değerlendirilmesi ve elde edilecek verilerin benzer salgın dönemlerinde acil servis hizmetlerinin daha etkin, daha kaliteli ve daha hızlı şekilde nasıl planlanacağı hususunda literatüre katkı sağlaması planlandı. Yöntem: Araştırma Trabzon'da, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesi Acil Servisinde hasta kayıtlarının retrospektif olarak tarandığı tanımlayıcı nitelikte iki aşamalı bir çalışma olarak tasarlandı. Araştırmanın evrenini, KTÜ Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesi Acil Servisine 15 Mart-15 Nisan 2020, 01-30 Haziran 2020, 15 Mart-15 Nisan 2019, 01-30 Haziran 2019 tarihleri arasında, 18 yaş ve üzerindeki bireyler tarafından yapılan başvurulara ait kayıtlar oluşturmaktadır. Erken pandemi dönemi verileri birinci grup, normalleşme dönemi sonrası verileri ikinci grup, normalleşe dönemi sonrası ve erken pandemi döneminin karşılaştırıldığı veriler üçüncü grup olarak adlandırıldı. Veri analizi için SPSS 23 (Statistical Package of Social Sciences) programı kullanıldı. Bulgular: Birinci ve ikinci grupta acil servis başvurularında azalma görülürken üçüncü grupta acil servis başvurularında artış izlendi. Triyaj sistemine göre sınıflandırılan başvurulardan bir önceki yıla göre pandemi döneminde aciliyeti az olan yeşil alan başvurularında azalma izlendi. Üçüncü grup bulgulara bakıldığında ise yeşil alan başvurularında artış görüldü. Her üç grupta psikiyatrik hastalık tanısı ile ilgili başvurularda artış izlendi. İlk iki grup STEMİ tanısı alan hastalarda artış görülürken üçüncü grup STEMİ tanısı alan hastalarda azalma izlendi. NON-STEMİ tanılı hastalara girişimsel işlemin birinci grupta azaldığı görülürken, ikinci ve üçüncü grupta arttığı saptandı. Sonuç: Pandemi sürecinde yeşil alan başvurularında görülen azalma göstermiştir ki; etkin bir eğitim ve doğru yönlendirme ile uygunsuz acil servis başvurularının önüne iv geçilebilir. Güçlü bir sevk zinciri de bu duruma katkı sağlayacaktır. Özelleşmiş hasta gruplarının başvurularıda pandemi döneminde etkilenmiştir. Hastaların bu tip vaka semptomları hakkında bilgilendirilmesi ve 112 hattında düzenlemeler yapılması özelleşmiş hasta grubunun doğru seçimine katkı sağlayabilir. Kronik hastaların takibinin etkin yapılması için telekonferans ve evde sağlık hizmetlerinin kapsamının genişletilmesi faydalı olabilir. Pandemi dönemlerine özgü afet planlamalarının yapılması, bu özelleşmiş süreçlerde hızlı koordinasyon için önemli bir adım olacaktır. Anahtar Kelime: COVID-19, inme, STEMİ