Dar dokuma kumaş yapıları ve üretimi

Çalışmanın amacı, dar dokuma kumaş yapılarının lif ve iplik özellikleri, dokuma hazırlık işlemleri, dar dokuma makine özellikleri, örgü yapıları ve kullanım alanlarına ilişkin detaylı ve toplu bilgi sunan bilimsel bir kaynak oluşturmaktır. Çalışma örneklemini evreni temsil niteliği dikkate alınarak belirlenen ve ulaşılabilen İstanbul Sanayi Odası'na kayıtlı 31 sanayii işletmesi ile Bursa Sanayi Odası'na kayıtlı 10 dar dokuma işletmesi olmak üzere 41 işletme oluşturmuştur. Veriler sınırlı sayıdaki literatürün taranması, işletme yetkilileri ile yapılan görüşmeler, yerinde yapılan gözlem ve incelemeler ile dar dokuma kumaş numunelerinin analizleri ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, dar dokuma kumaş yapılarında doğal kaynaklı liflerden çoğunlukla pamuk ipliğinin, tam yapay liflerinden ise kullanımdaki yoğunluk durumuna göre sırasıyla poliester, polipropilen, poliamid, poliüretan(elastan) ve poliakrilonitril, lif ve ipliklerin kullanıldığı belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan dar dokuma işletmelerinin tamamında eksantrikli ağızlık açma ve iğneli atkı atma sistemi ile çalışan dokuma makinelerinin kullanıldığı görülmüştür. Bunlar genellikle basit yapılı örgüler için kullanılan en fazla 20 çerçeveli, sınırlı desen imkanına, yüksek üretim hızına sahip, bakım maliyetleri az basit ve güçlü makinelerdir. Atkı raporu en çok 8 dir. Dar dokuma üretiminde sökülmeyen kumaş kenarı, yardımcı iğne sistemiyle 5 farklı sistemle yapılır. Dar dokuma kumaş üretiminde dimi, saten, kuvvetlendirilmiş ve çok katlı dokumalar başta olmak üzere bezayağı ve türevleri, dimi ve türevleri; zeminde, dimi, saten, lanse ve değişen yüzlü; desende ve kenarda ise bezayağı ve türevlerinden oluşan örgülerin kullanıldığı belirlenmiştir. Sökülmeyen kenar örgüsü olarak ise çoğunlukla yardımcılı sistem, elastik yapılı olanlarda yardımcısız sistem kullanılmaktadır. Araştırma raporunda ayrıca numunelerin örgü analizlerinden ve farklı örgü çeşiti ve desen özelliği gösteren bazı örneklere ve dar dokumaların kullanım alanlarına göre sınıflandırılmasına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dar dokuma kumaş, dar dokuma makine, iğneli dokuma makinesi