123
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İstanbul Tarihi Yarımada'nın tarihi çeşmelerinde bulunan motiflerin takı tekniklerinde uygulanması
Bu araştırmada; İstanbul tarihi yarımada tarihi çeşmelerinde kullanılan kalem işleri ve taş işlemesi ile yapılan, bitkisel, geometrik, simgesel, yazılı, hayvansal ve barok-rokoko tarzı unsurlar içeren süslemelerin, desenlerin, kompozisyonların ve motiflerin, takı teknikleri(ajur, telkari, mine, kabartma) ile kullanılması sağlanarak geleneksel öğelerin yeniden kullanılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini İstanbul Tarihi Yarımadada bulunan tarihi çeşmeler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemesini ise Tarihi Yarımada bölgesindeki tarihi çeşmelerde kullanılan motiflerden seçilmiştir.Çalışma kapsamında önce Tarihi Yarımadada bulunan çeşmelerin birkaçı ele alınarak eskiz çalışmaları yapılmış, bu çalışmalar içerisinden yine çoğu tasarıma dönüştürülmüştür. Ajur, telkari, mine, kabartma gibi takı teknikleri kullanılarak tasarımlar geliştirilip çizilmiştir.Çalışma sonucunda Geleneksel Türk El Sanatlarında kullanılan motiflerin takı ile yorumlanarak günlük hayatta kullanımının sağlanması ve bu yolla gelecek nesillere aktarılması sağlanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Tarihi Yarımada Çeşmeleri, Motif, El Sanatları, Takı Teknikleri
Topkapı Sarayı Müzesi ve Türk ve İslam eserleri müzesinde bulunan Osmanlı dönemine ait takılarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı Topkapı Sarayı Müzesi ve Türk ve İslam Eserleri Müzesinde bulunan Osmanlı Dönemine ait takılarda kullanılan malzeme, teknik, motif, kompozisyon ve takıların çeşitleri açısından incelenmesidir. Bu araştırmada; İstanbul ili tarihçesi, coğrafi özelliği, Topkapı Sarayı ve Türk ve İslam Eserleri Müzesi özellikleri, el sanatları ile ilgili bilgiler, kuyumculuk sanatı ve tarihi, kuyumculukta kullanılan madenler, kuyumculukta kullanılan teknikler ile ilgili bilgiler, takı sanatı ve özellikleri, takı çeşitleri, Osmanlı?da takının gelişimi ayrıca bu konuda yapılmış çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir.Bu araştırmanın amacı doğrultusunda Topkapı Sarayı Müzesi ve Türk ve İslam Eserleri Müzesinde görev yapan sanat tarihçi ve görevlilerle görüşme yapılmış ve bu müzelerde bulunan 70 adet takının gözlem formu oluşturulmuş ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda; elde edilen bilgilere göre Osmanlı Döneminden günümüze çeşitli ve oldukça önemli takıların kaldığı görülmektedir. Teşhir salonlarında sergilenen takıların dışında müze depolarında çok sayıda takı bulunmaktadır. Araştırmada elde edilen bilgilere göre, incelenen ürünlerde en fazla sorguç takısının olduğu görülmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda padişahların başlarında kullanılan kavukta sorguçların yaygın olarak kullanıldığını söylemek mümkündür. Araştırmada elde edilen bilgilere göre, incelenen ürünler içinde 18.yy. ait takıların daha fazla yer aldığı görülmektedir. Bununla birlikte 17.yy ve 19.yy? a ait takıların da günümüze ulaşması bakımından 18.yy? a ait takılara yakın değerler de olduğu görülmektedir. Araştırmada elde edilen bilgilere göre, incelenen takılar da ham madde olarak en çok altının kullanıldığını görülmektedir. Bu Osmanlı Devletinin gücünü ve zenginliğinin bir göstergesi olduğunu söylemek mümkündür. Araştırmada elde edilen bilgilere göre, incelenen takılarda en çok perçinleme ve mıhlama yöntemi uygulandığı görülmektedir.Bu yöntemle de yapılan takılar 16.yy. ve 17.yy. oldukça fazla kullanıldığı için klasik Osmanlı Döneminin üslubunu yansıtmaktadır. Bu bilgilere göre değerli ve yarı değerli taşların çok yaygın olarak bulunması takılarda mıhlama yönteminin çok fazla kullanıldığını göstermektedir. Araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak, araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Topkapı Sarayı Müzesi, Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Osmanlı Dönemi, sorguç, yakut, inci.
Kumaşlara uygulanan fiziksel test ölçüm yöntemlerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
aBu araştırmanın amacı; dokuma kumaşlarda uygulanan farklı mukavemet testlerinde geçerli olan ölçüm metotlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, tekstil üretimlerinden dokuma kumaşlara uygulanan, kullanım amaçlarına uygunluğunun belirlenmesi ve kaliteli üretim açısından önem taşıyan mukavemet test metotları, örneklemini ise mukavemet performanslarından kopma, yırtılma ve patlama mukavemetinin belirlenmesinde uygulanan test metotları ile bu testlerde kullanılan % 100 pamuklu 2/1 dimi ve 2/2 panama olmak üzere iki farklı konstrüksiyona sahip dokuma kumaşlar oluşturmaktadır. Yırtılma mukavemeti testleri için atkı ve çözgü yönünde 80; kopma mukavemeti testleri için ıslak ve kuru numuneler üzerinde atkı ve çözgü yönünde 80; patlama mukavemeti testleri için ıslak ve kuru numuneler üzerinde 40 test olmak üzere toplamda 200 test ölçümü yapılmıştır. Test ölçüm metotlarına ilişkin veriler SPSS 17 istatistik programında analiz edilmiştir. Her kumaş tipi, her bir test için uygulanan farklı metotlara göre atkı ve çözgü yönünün mukavemet değerleri üzerine etkisi % 95 güven aralığında bağımsız örneklem t testi ile; yırtılma, kopma, patlama mukavemeti testlerinin her biri için uygulanan test ölçüm metotları arasındaki ilişki ile yırtılma ve kopma mukavemet testleri arasındaki ilişkinin niteliği korelasyon katsayıları hesaplanarak incelenmiştir. Bulgular, yırtılma mukavemeti için atkı ve çözgü yönü arasındaki ilişkinin tek yırtma (pantolon) metodu hariç yüksek olduğunu ve çözgü yönündeki mukavemet değerlerinin atkı yönüne göre daha yüksek olduğunu; kopma mukavemeti için tüm metotlarda atkı ve çözgü arasındaki ilişkinin yüksek ve ıslak numunelerdeki mukavemet değerlerinin kuru numunelere göre daha yüksek olduğunu; patlama mukavemetinde ıslak numunelere uygulanan testlerin kuru numunelere göre daha yüksek mukavemete sahip olduğunu göstermektedir. Yırtılma ve kopma mukavemeti test metotları arasında da yüksek ilişki olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Dokuma Kumaşlar, Yırtılma Mukavemeti, Kopma Mukavemeti, Patlama Mukavemeti
Ankara Etnografya Müzesinde bulunan Kur' an-ı Kerim' in incelenmesi
Araştırmada, yazma sanatlarımız içerisinde yer alan Kur? an-ı Kerim süslemeleri ile ilgili yapılmış yayınların sınırlı olduğu problem olarak görülmüş, geleneksel sanatlarımız ile ilgilenen bireylere kaynak oluşturmak için örneklem grubuna alınan Kur? an-ı Kerim?in süsleme özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Ankara Etnografya Müzesinde bulunan Kur? an-ıKerimler oluşturmuş, örneklem olarak ise müzede bulunan 10039 envanter numaralıKur? an-ı Kerimden yararlanılmıştır. Araştırmada, Türk süsleme sanatlarının tasarım ilkelerini, dönemini, kullanım alanlarını ve uygulamalarını ortaya çıkarmak için tarama modelinde bir betimleyici araştırma yöntemi kullanılmış ve örneklem grubuna alınan Kur? an-ı Kerimin detaylı olarak incelenebilmesi için, Kur? an-ı Kerim içerisinde yer alan süslemeler fotoğraflanarak arşivlenmiş ve bilgi formları ile desteklenmiştir. Elde edilen verilerden yararlanarak dönem özellikleri düzenle bir sırayla aktarılmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamında Ankara ve Türkiye?nin diğer belirli illerinde bulunan kütüphane ve internetten yararlanılmıştır. Araştırmada özetle aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. Örnekleme alınan Kur? an-ıKerimde yer alan süsleme unsurlarının dönemin özelliklerini taşıdıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Örnekleme alınan Kur? an-ı Kerimde yer alan tezhip süslemelerinin birebir çizimleri yapılmıştır. Kur? an-ı Kerim?in yazı, cilt, kompozisyon, renk ve motif özellikleri belirlenmiştir. Bu eserde, doğada bulunan hayvanların gaga, kanat ve ayaklarının üsluplaştırılarak tanınmaz hale getirilmiş rumi motiflerinden oluştuğu görülmüştür. Ayrıca eserin genel yapısında simetrik kompozisyonların bulunduğu ve dönemin klasik vrenklerinin hakim olduğu belirlenmiştir. Cildinin ise eserin kendi dönemine ait olmadığı, tamir gördüğü dönem içerisinde yenilendiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kur an-ı Kerim, tezhip, hüsn-i hat, rumi, el yazması eserler
Kayseri ili vitray sanatı
Araştırmanın amacı, Kayseri ilinde bulunan otellerde, okullarda, özel mülklerde, iş yerlerinde pastanelerde, sinemalarda ve sanatçıların özel koleksiyonlarında bulunan vitrayların yerinde incelenerek, çeşitlerinin, yapım aşamalarının, kullanıldığı alanların, kullanıldığı tekniklerin, renk ve desen özelliklerinin ortaya konulmasıdır.Araştırmanın içinde veri toplamak amacıyla uzman görüşleri yardımıyla bir anket düzenlenmiş ve bu anket öğrenciler, vitray sanatçıları ve eğitmenlerden oluşan toplam 50 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2011?2012 yılında Kayseri ilinde seçilen vitray yapan atölyeler, yüksek okullar ve üretilen 50 ürün çeşidi oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarının analiz ve yorumlanmasında frekans ve yüzde dağılımları dikkate alınmıştır.Vitray sanatı ile ilgilenen kişilerin eğitimlerinin çoğunlukla önlisans düzeyinde olduğu, vitray sanatını yüksek öğretim kurumlarından öğrendikleri ve en çok villa-konak alanında uyguladıkları belirlenmiştir. Vitraylarda geometrik desenlerin ön planda olduğu, en çok kullanılan tekniğin boyama tekniği olduğu belirlenmiştir.Meslek liselerinde ve yüksek öğretim kurumlarında verilen eğitimin, vitray sanatını öğrenmekte yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Piyasadaki vitrayların en çok kurumlara ait olan atölyelerde tasarlanıp yapıldığı belirlenmiştir.Araştırma bulgularına dayalı olarak; vitray üreten ve satış yapan atölyelerde karşılaşılan güçlüklerde kalifiye eleman azlığı, buralarda kullanılan araç ve gerecin teknolojinin gerisinde kaldığı, vitray sanatıyla ilgilenen kişilerin iş ve sosyal güvenliklerinin sağlanmaması sebebiyle sanata eskisi gibi rağbet olmadığı ve bu sanatı araştırıp belgelemek isteyen araştırmacıların kaynak bulmada güçlüklerle karşılaştıkları belirlenmiştir. Bu gibi sorunlara sahip özellikle üretim yapan atölyelerin sayısının oldukça azalmakta olduğu gözlemlenmiştir.
İstanbul'da kuyumculukta kullanılan kalıp çeşitleri
Araştırmanın amacı, İstanbul'da kuyumculukta kullanılan kalıp çeşitlerinin neler olduğunu ortaya koymaktır. Çalışan kişilerin bu konudaki görüşlerini belirlemektir.Araştırmanın örneklemini, İstanbul Kapalıçarşı'ndan rastgele seçilen 30 kuyumcu atölyesi ve çalışanları oluşturmaktadır. Bu çalışanlara araştırmacı tarafından hazırlanan anket formları uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen verilerden frekans ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır.Araştırma sonucunda; İstanbul Kapalıçarşı'da bulunan atölyelerde çeşitli kalıpların kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu kalıpların, üretilen modelin kalınlığına, yüzey şekline, model türüne ve model sayısına göre belirlendiği gözlemlenmiştir. Her kalıbın kendine göre bir avantajı olduğu için modele göre en uygun kalıp kullanılmıştır.Anahtar kelimeler: Kuyumculuk, Kauçuk Kalıp, Sübye Kalıp, Pres Kalıp, Enjeksiyon Kalıp
Karabük ili Safranbolu ilçesinde bulunan deri ürünlerin ve yemeni yapımının incelenmesi
Karabük ili Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında 2 yemeni,1 mest,1 kundura ve 1 de saraç olmak üzere 5 dükkânda araştırma yapılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, deri ürün ve yemeni yapımında uğraşan bireylerin çoğunluğunun ilköğretim mezunu ve erkek olduğu görülmektedir. Üreticilerin bu mesleği babadan ve usta çırak ilişkisi ile öğrendiklerini görmekteyiz. Bulundukları iş yerlerinde işletme sahibi ve usta olarak çalışmaktadır.Araştırmada, Karabük ilinin Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında üretilen deri ürünleri ve yemeni, çeşitlerinin incelenerek belgelenmesi amaçlanmıştır.Bu amaç doğrultusunda, Karabük ilinin Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında çalışan usta ve işçilerle görüşme yapılmıştır. Görüşmede kullanılan ürün bilgi formu araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Deri ürünlerinin ayrı ayrı fotoğrafları çekilmiş, çeşit, teknik, renk, motif, kompozisyon ve kullanım yeri açısından incelenmiştir. Veri analizleri tablolar halinde verilmiştir.Dekoratif deri ürünlerinde yoğun olarak geometrik motifler kullanılmaktadır. Bununla birlikte kullanım yerlerine göre değişen nesnesel, bitkisel vb. şekillerden oluşan kompozisyonlar da mevcuttur. Bu ürünlerde daha çok renk olarak siyah ve kahverengi renklerinin kullanıldığı, teknik olarak da makine ve el dikişi ile birleştirme, hazır gereçlerle süsleme ve baskı tekniği kullanılmıştır.Karabük ilinin Safranbolu ilçesinin arasta çarşısında deri ürün çeşitleri olarak giyim eşya ve aksesuar, günlük kullanım eşya ve aksesuar, avcılık ve av spor ile ilgili eşya aksesuarı, hayvan eğer ve koşum takımları üretilmektedir.Deri, her şekle girebilen ve girdiği şekli muhafaza edebilen elastiki, mukavemeti yüksek ve gerektiğinde tahta gibi sert bir madde olmaktadır. Bu özelliği dolayısıyla deri birçok ürün yapımında, süs eşyası yapımında kullanılmakta ve deriye her türlü teknik uygulanabilmektedir.Deri ürün ve yemeni yapımının belgelenmesin de yapılacak her türlü araştırma, inceleme ve tanıtım deri sanatımızın gelişmesinde önemli rol oynayacak ve gelecek kuşaklara aktarılmasında bir ışık tutarak milli kültürümüze katkı sağlayacaktır.
İç Anadolu Bölgesi Bronz Çağı Hitit Dönemi eserleri motif ve kompozisyonlarının takı tasarımında uygulanması
Bu araştırmada; Ankara ili Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve Çorum(Çorum, Alacahöyük ve Boğazkale) Müzelerinde bulunan Bronz Çağı Hitit Uygarlığı?na ait eserleri,kompozisyon ve motif özellikleri ile inceleyerek belgelemek ilgili eserlerin motif ve kompozisyonlarından esinlenilerek takı tasarımında kullanmak ve Hitit kültürünü özgün tasarımlarla günümüze aktarmak amaçlanmıştır. Anadolu?da büyük bir uygarlığın temsilcisi olan Hitit Devleti, M.Ö. 1660?1190 yılları arasında Anadolu coğrafyasında hâkimiyetini sürdürmüştür. Hititler, bu 500 yıllık zaman dilimi içerisinde önemli sanat eserleri ortaya koymuşlardır. Bunlar kazılar sonucu ortaya çıkarılan mimari kalıntılar, anıtsal kapılar,seramik kaplar, madeni eşyalar ve heykeltraşlık eserleri olarak sıralanabilirler. Hititli sanatkârlar eserlerini meydana getirirken daha ziyade dini cepheye ağırlık vermişler; taş, pişmiş toprak, altın, bronz, gümüş, fildişi gibi malzemelerden yaptıkları çok sayıda eserlerle Anadolu?ya özgü bir sanat üslubu meydana getirmişlerdir. Bu araştırma kapsamında; Hitit Uygarlığı eserlerinin motif ve kompozisyonlarından esinlenilerek 2 adet yazı sanatı, 4 adet heykel ve kabartma sanatı, 4 adet mühürcülük sanatı, 2 adet çömlekçilik sanatı ve 3 adet maden sanatından olmak üzere toplam 15 eserden esinlenerek gümüş ve yarı değerli taşlarla üretilen ?Hitit takı koleksiyonu?hazırlanmıştır. Ayrıca araştırmada takı yapımı hakkında temel bilgiler verilmiş, yapılan takılardan bir tanesinin tasarım ve uygulama aşamaları ayrıntılı olarak analiz edilerek fotoğraflarla sunulmuştur. Bu araştırma ile geçmiş ve gelecek arasında bir bağ kurmak ve binlerce yıl önce yapılmış olan sanat eserlerinin kültürler arası aktarımı hedeflenmiştir.
İzmir Etnografya Müzesi teşhirinde bulunan ahşap baskı kalıpların incelenmesi
Araştırmanın amacı, İzmir Etnografya Müzesi teşhirinde bulunan ahşap baskı kalıpların üretiminde kullanılan malzemeler, bezeme türleri, kalıp çeşitleri ve kompozisyon özelliklerinin envanter bilgi formlarından erişilen bilgiler doğrultusunda çizimleriyle birlikte incelenmesidir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Bu tarama modelinin tanımına göre; araştırmaya konu olan nesnelerin var olduğu şekliyle, hiçbir değiştirme ve etkileme çabası gösterilmeden araştırılmasıdır. İzmir Etnografya Müzesi?nde bulunan ahşap baskı kalıplar, bu araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. İzmir Etnografya Müzesi teşhirinde bulunan 127 adet ahşap baskı kalıp örneklem olarak alınmıştır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla, her bir ahşap kalıba ilişkin bilgi formu (künye) hazırlanmıştır. Bilgi formları, müzede ulaşılan envanter bilgileri ve araştırmanın alt amaçlarına uygun olarak düzenlenmiştir. Bilgi formlarından elde edilen bulgular, frekans(f) ve yüzde dağılımları(%) ile tablolaştırılarak yorumlanmış, öneriler sunulmuştur. Araştırma sonucunda, İzmir Etnografya Müzesi?nde teşhir edilen ahşap baskı kalıplarda, çoğunlukla bitkisel motiflerin yer aldığı, işlevselliklerine göre sınıflandırıldığında ise kontur kalıbı olarak kullanıldıkları görülmüştür. Bilgi formlarından elde edilen verilere göre, kalıpların bağış ve satın alma yoluyla müze envanterine girdiği, ıhlamur ağacından üretildiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ahşap Kalıp, Doğal Boyacılık, Yazmacılık, İzmir Etnografya Müzesi.
Orta Karadeniz bölgesinde yer alan Ordu, Samsun Tokat Müzelerindeki kese örneklerinin değerlendirilmesi
Bu araştırmada, müzelerdeki sergilenen tüm örnekler, müze müdürlüğünün izni dâhilinde, Ordu Paşaoğlu Konağı ve Etnografya Müze?sinde 20 ürün, Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müze?sinde 16 ürün, Tokat Arkeoloji Müze?sinde 9 ürün araştırma kapsamına alınıştır. Yapılan araştırmada, Orta Karadeniz Bölgesinde yer alan Ordu, Samsun, Tokat Müzelerindeki tığ örücülüğü ile yapılmış kese örneklerine ulaşılmış ve bu kese örnekleri sınıflandırılarak; teknik, araç-gereç, renk, kullanım yeri, kompozisyon, bezeme konuları açısından incelenerek desen çizimleri yapılıp belgelenerek incelenmiştir. Araştırmanın evrenini Ordu Paşaoğlu Konağı ve Etnografya Müzesi, Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi ve Tokat Arkeoloji Müzesinde yer alan tığ örgüsü ile yapılmış kese ürünler oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada Ordu, Samsun, Tokat illerinde yer alan müzelerde en çok para kesesine rastlanılmıştır. Müzelerde incelenen kese örneklerinde keselerin sağlam olmasının yanı sıra sim ipliklerin yıprandığı, renklerinin bozulduğu görülmüştür. Madensel ve bitkisel ipliklerin bir arada kullanıldığı ve en sık uygulanılan teknik ise sık iğne olduğu keselerin ağız temizliğinde de trabzan ve piko tekniklerinin uygulandığı belirlenmiştir. Keselerin zemininde, deseninde ve ağız temizliğinde sarı sim kullanılmıştır. Ürünlerin tamamında çoğunlukla bitkisel ve geometrik bezeme, en çok da düzgün sıralamalarla düzenlenmiş kompozisyonlar uygulandığı belirlenmiştir.
Amasra müzesinde bulunan tel kırma (Bartın işi)ve hesap işi ürünler üzerine bir araştırma
Araştırmanın amacı; Amasra Müzesi?nde bulunan tel kırma işi ve hesap işi işlemeli ürünlerin değerlendirilmesi teknik, gereç, renk, desen, kompozisyon özelliklerini incelemektir.Bu araştırmanın evrenini Amasra Müzesinde bulunan tel kırma ve hesap işi ürünler oluşturmaktadır. Amasra Müzesinde bulunan tel kırma ve hesap işi işlemeli ürünlerden izin verilen 50 adet tel kırma ve hesap işi işlemeli ürün örneklem olarak seçilmiştir. Müze Müdürlüğü tarafından izin verilen ürünlerin fotoğrafları çekilerek ve ürünler bizzat incelenerek bilgi formları hazırlanmış ve bilgi formalarının arkasında işlemelerin desen çizimleri yer almıştır. Tel kırma ve hesap işi ürünlerin özelliklerinden yararlanarak 5 adet özgün turistik ürün tasarımı oluşturulmuştur. İnceleme sonuçları bulgular bölümünde ürünlerin tür teknik, kullanılan gereçler, renk, bezeme konuları ve kompozisyon özellikleri tablolar halinde sunulmuştur. Amasra Müzesinde bulunan işlemeli ürünlerde çoğunlukla tel kırma, düz ve verev hesap iğnesi tekniği kullanıldığı, tür olarak en çok peşkir olduğu, kullanılan gereçlerin tamamında yöresel dokuma, ipliklerde en çok yassı tel ve pamuk iplik tercih edildiği, renklerde ise ilk sırada gümüş beyazı tel, siyah, kırmızı, mavi, altın sarısı sim, turuncu ve yeşil tonları genellikle uygulanmıştır. Ürünlerin çoğunda bitkisel ve geometrik bezeme kullanıldığı, en çok düzgün sıralamalı kompozisyon uygulandığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Amasra, müze, el sanatları, işleme, nakış, hesap işi, tel kırma
Deri çanta sektöründe tasarım eğitiminin yeri ve önemi
Bu araştırmanın amacı, deri çanta sektöründe tasarım eğitiminin yeri ve öneminibelirlemekle birlikte firma yetkilileri ve tasarımcıların görüşleri arasında anlamlı fark olup olmadığını incelemektir.Araştırmayı, İstanbul il piyasalarında bulunan deri çanta sektörü oluşturmaktadır. Araştırmaya 2011 yılında başlanmıştır. Beş bölümden oluşan araştırmanın ilk bölümünde, Giriş, ikinci bölümde Kuramsal Temeller ve İlgili Araştırmalar, üçüncü bölümde Yöntem, dördüncü bölümde Bulgular Ve Tartışmaya, beşinci bölümde ise Sonuç Ve Öneriler yer almaktadır. Kuramsal temeller bölümünde; tasarım, tasarım eğitimi ve çanta tasarımcısının bilmesi gereken konular hakkında genel bilgilere yer verilmiştir.Araştırma var olan durumu ortaya koymaya yönelik tarama modelinde bir betimleme araştırmasıdır. Firmalar arsından rastgele seçilen bir atölyede üretilmekte olan bir çantanın analizi yapılmıştır. Ekte sunulan 34 adet anket sorusundan oluşan anket formu bizzat araştırmacı tarafından incelemeye alınan 50 firma yetkilisine ve 50 firma tasarımcısına uygulanmıştır. Firma sahiplerinin ve tasarımcılarının eğitim durumlarına, iş yeri üretim bilgilerine ilişkin, araştırma-geliştirme metodlarına ilişkin ,tasarımcı istihdamına ilişkin ve tasarım eğitimine ilişkin konularda bilgiler edinilmiştir ve firma yetkilileri ile tasarımcıların görüşleri arasında anlamlı bir far olup olmadığı durumuna bakılmıştır.Yapılan araştırmalar sonucunda deri çanta sektöründe firma yetkililerinin meslekleriyle ilgili eğitim almaya önem vermedikleri, ancak tasarımcıların daha fazla önem verdiği görülmektedir. Çanta firmalarının yakın zamana kadar çok az tasarımcı çalıştırdıkları belirlenmiştir. Deri çanta üretimi yapan firmaların tasarım departmanlarının son 15 yıldır faaliyet gösterdiği belirlenmiştir.Tasarımcıların aldıkları eğitim doğrultusunda edindikleri teorik bilgileri pratiğe dönüştürmeye imkân sağlama konusunda firmaların yetersiz olduğu belirlenmiştir.Firma tasarımcıları, çanta tasarımı eğitimi almış tasarımcıların yeterli teknik bilgiye sahip olduğu görüşündeyken, firma yetkililerinin bu görüşe katılmadığı belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında çanta tasarım eğitimine yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.
Ankara ili Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde bulunan seramik eserlerin incelenmesi üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı, Ankara ili Anadolu Medeniyetleri Müze'sinde bulunan seramik eserlerinin; çeşitleri, malzeme, teknik, form, boyutlar, kompozisyon özellikleri açısından incelenmesi, seramik eserlerin ait oldukları dönemler hakkında bilgi verilmeyi amaçlamıştır. Bu araştırmada; Ankara ilinin coğrafi konumu ve tarihçesi, Arkeoloji müzelerinin tarihi gelişimi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi hakkında genel bilgi, sanat ve el sanatları hakkında bilgi, seramiğin tanımı ve tarihçesi, geleneksel Türk seramiğinin özellikleri, seramik teknikleri, Türk seramik sanatında kullanılan motifler, seramik fırınları hakkında genel bilgi, seramik yapımında kullanılan malzemeler hakkında genel bilgi ayrıca bu konuda yapılmış çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir. Bu araştırmanın amacı doğrultusunda Anadolu Medeniyetleri Müzesinde görevlilerle görüşme yapılmış ve bu müzede bulunan 50 adet seramik eserin bilgi formu oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucunda; elde edilen bilgilere göre eski çağlardan günümüzde çeşitli ve oldukça da önemli seramik eserlerin kaldığı görülmektedir. Araştırmanın evreninin Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi, örneklemini ise Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesinden seçilen 50 adet seramik eser oluşturmaktadır. Araştırmada elde edilen bulgulara dayanarak, araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmiştir.
Şırnak yöresi şal şapik kumaş dokumacılığı
Bu araştırmanın amacı; Şırnak yöresinde unutulmaya yüz tutmuş günümüze kadar kayıt altına alınmamış el dokuması şal şapik dokuma örneklerini belgelemek ve özelliklerini ortaya koymaktır. Bu amaçla dokumacılıkla uğraşan ustalar ve dokuma yapılan yerler belirlenmiştir. Dokuma yapan iki usta ve dokuma yerleri araştırma kapsamında incelenmiştir. Yapılan araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Eski ve yeni örneklerden oluşan toplam 20 adet el dokuması şal şapik dokuma örneği örneklem grubu olarak belirlenmiştir. Bu gruptaki şal şapiklerin teknik, renk, desen, motif, kompozisyon özellikleri ve bitim işlem özelliklerinin en iyi şekilde belirlenmesi için birçok açıdan fotoğrafları çekilerek kaydedilmiştir. Şırnak merkezde dokuma yapan bir dokuma ustası çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Örneklem grubundan elde edilen bilgilerin kayıt altına alınması için kumaş bilgi formu, örneklemlerin kıyafet halinde farklılıklarını ve yöredeki anlamlarını kayıt altına almak için ise şal şapik bilgi formu geliştirilmiştir. Yörede günümüzde şal şapik dokumacılığı, dokuyucu ustanın kendine ait dokuma yerinde ve belediyelerin dokuma atölyelerinde sürdürülmektedir. Geçmişte bu sanatla uğraşan kişiler orta yaş ve üstü iken günümüzde ise daha ileri yaşta, yaşlı sayılan bireydir. Dokuma gelir elde etmek için yapılmaktadır. Dokuyucuların eğitim durumu ise okuryazar olarak belirlenmiştir. Yörede eski örneklerin hepsinin çukur tezgahlarda ve atkı, çözgü iplikleri ise tiftikten üretilmiştir. Günümüzde çukur tezgah devam etmesine karşılık belediye atölyelerinde yüksek tezgahlar bulunmaktadır, kullanılan iplikler ise yine tiftiktir. Yapılan dokuma kumaşın eni 33 cm olarak dokunmaktadır. Dokumada kullanılan renkler ise genellikle tiftiğin kendi renkleri ama başka renkler elde etmek için ise doğal boyalar kullanılmaktadır. Günümüzde ise başka renkleri elde etmek için sentetik boyalar da kullanılmaktadır. Şal şapikler genellikle tek renk dokunmaktadır. Motif olarak ise yatay ve dikey çizgilerden oluşan desenler kullanılmaktadır. Şal şapikler ipeğimsi, zarif görünüşlü kışları sıcak, yazları serin tutan yöresel erkek kıyafetleri olarak kullanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Şırnak Yöresi, Şal Şapik Dokumacılığı, Tiftik, El sanatları Dokuma, Tezgah.
Dar dokuma kumaş yapıları ve üretimi
Çalışmanın amacı, dar dokuma kumaş yapılarının lif ve iplik özellikleri, dokuma hazırlık işlemleri, dar dokuma makine özellikleri, örgü yapıları ve kullanım alanlarına ilişkin detaylı ve toplu bilgi sunan bilimsel bir kaynak oluşturmaktır. Çalışma örneklemini evreni temsil niteliği dikkate alınarak belirlenen ve ulaşılabilen İstanbul Sanayi Odası'na kayıtlı 31 sanayii işletmesi ile Bursa Sanayi Odası'na kayıtlı 10 dar dokuma işletmesi olmak üzere 41 işletme oluşturmuştur. Veriler sınırlı sayıdaki literatürün taranması, işletme yetkilileri ile yapılan görüşmeler, yerinde yapılan gözlem ve incelemeler ile dar dokuma kumaş numunelerinin analizleri ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, dar dokuma kumaş yapılarında doğal kaynaklı liflerden çoğunlukla pamuk ipliğinin, tam yapay liflerinden ise kullanımdaki yoğunluk durumuna göre sırasıyla poliester, polipropilen, poliamid, poliüretan(elastan) ve poliakrilonitril, lif ve ipliklerin kullanıldığı belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan dar dokuma işletmelerinin tamamında eksantrikli ağızlık açma ve iğneli atkı atma sistemi ile çalışan dokuma makinelerinin kullanıldığı görülmüştür. Bunlar genellikle basit yapılı örgüler için kullanılan en fazla 20 çerçeveli, sınırlı desen imkanına, yüksek üretim hızına sahip, bakım maliyetleri az basit ve güçlü makinelerdir. Atkı raporu en çok 8 dir. Dar dokuma üretiminde sökülmeyen kumaş kenarı, yardımcı iğne sistemiyle 5 farklı sistemle yapılır. Dar dokuma kumaş üretiminde dimi, saten, kuvvetlendirilmiş ve çok katlı dokumalar başta olmak üzere bezayağı ve türevleri, dimi ve türevleri; zeminde, dimi, saten, lanse ve değişen yüzlü; desende ve kenarda ise bezayağı ve türevlerinden oluşan örgülerin kullanıldığı belirlenmiştir. Sökülmeyen kenar örgüsü olarak ise çoğunlukla yardımcılı sistem, elastik yapılı olanlarda yardımcısız sistem kullanılmaktadır. Araştırma raporunda ayrıca numunelerin örgü analizlerinden ve farklı örgü çeşiti ve desen özelliği gösteren bazı örneklere ve dar dokumaların kullanım alanlarına göre sınıflandırılmasına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dar dokuma kumaş, dar dokuma makine, iğneli dokuma makinesi
Ankara Vakıf Eserleri Müzesi teşhirinde bulunan tezhipli el yazmalarının Klasik ve Geç Dönem süsleme özelliklerinin karşılaştırılması
Türk-İslam Sanatları içerisinde önde gelen süsleme sanatlarından biri olan tezhip, İslami dönemle birlikte estetik ve mana bakımından mükemmeli yakalamaya çalışmıştır. Bu açıdan mükemmelliğin yansıması olan örnekleri inceleyip topluma sunmak önemli bir görevdir. Bunun için araştırmada günümüzde unutulmaya yüz tutmuş tezhip sanatının eski örneklerini gün yüzüne çıkarmaya çalışılmıştır. Bu nedenle Ankara Vakıf Eserleri Müzesi teşhirinde bulunan El yazmaları içerisinde yer alan değişik yüzyıllarda yapılmış Türk tezhip sanatının örneklerinin motif ve kompozisyon özelliklerini belgelemek ve karşılaştırmalı olarak yüzyıllar arası değişimi ortaya koymak amaç edinilmiştir.Araştırma bir betimleme çalışması olup, evreni Müzede bulunan XVI.- XIX. Yüzyıllar arası tezhip örneklerini kapsamaktadır. Bu bağlamda Söz konusu tarihler arasında yapılmış teşhirde bulunan 14 tezhipli el yazması örneklem olarak incelenmiştir.Çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturmak üzere literatür taraması yapılmış, ilgili yerlerden izin alınarak fotoğraf çekimi, ölçü alımı yapılmış ve envanter bilgileri derlenmiştir. Daha sonra elde edilen veriler bulgular ve yorum bölümünde sunulmuştur.Araştırmada elde edilen bulgulara göre Tezhip kompozisyonlarının ortaya çıkışı için bir araya getiren motifler kendi içlerinde çeşitlilik göstermişlerdir. Bitkisel motifler, hayvansal motifler, bulutlar, münhaniler, geometrik geçmeler, zencerekler, barok, rokoko ve bunların yanında natüralist çiçek ve stilize çiçeklerin yer aldığı belirlenmiştir. Eserlerde en çok yaprak motifi ve minik çiçekler kullanılmıştır. En az olarak kullanılan motifler ise kurdele, spiral, saz yolu, hatayi, lotus ve geçme olmuştur.Yapılan araştırma sonucunda eserlerin boyutlarında çok fazla bir değişme olmadığı görülmüştür. En boy oranları hemen hemen birbirine orantılı olarak yapıldığı anlaşılmıştır. Müzede teşhir edilen ürünlerin en çoğu 16. Yüzyıla aitken 17. Yüzyıla ait olan hiçbir eser bulunmadığı görülmektedir.Renk açısından ise bütün hepsinde altın, altından sonra da ağırlıklı olarak mavinin tonları kullanılmıştır. Ayrıca dönem özelliklerine göre diğer renklerde kullanılmıştır. Dönem sonuna doğru renklerde daha canlılık ve farklılık görülmektedir.
Günümüz bazı modacıların 15. yy ve 16. yy. Osmanlı saray kumaşlarının desen, renk ve kompozisyon özelliklerinden esinlenerek yaptıkları yeni koleksiyonlar
Bu araştırmanın amacı 15.yy. ve 16.yy. Osmanlı Saray kumaşlarının desen, renk ve kompozisyon özellikleri araştırıp, bunların günümüz moda tasarımında kimler tarafından nasıl değerlendirildiğini incelemektir.Bu araştırmanın evrenini 15.yy. ve 16.yy. Osmanlı Saray Kumaşlarını kullanan bütün modacılar oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde ise 15.yy ve 16.yy. Osmanlı Saray Kumaşlarını kreasyonlarında kullanan ve talep edilen görüşmeyi kabul eden iki modacı; Cemil İpekçi ve Faruk Saraç seçilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında, örneklemdeki tüm katılımcılara araştırmacı tarafından görüşme formu uygulanmıştır.Cemil İpekçi ve Faruk Saraç'a araştırmacı tarafından geliştirilen 10 soruluk görüşme formu uygulanmıştır. Elde edilen görüşme formu ile bilgi formunda ele alınan 2 modacıya ait 5'erden toplam 10 kıyafetin desen ayrıntıları çizilmiş, kumaş özellikleri, hazırlık çalışmaları, aksesuar temini, kreasyon hazırlığı soru cevap şeklinde yanıtlanarak not tutulmuş ve kayıt altına alınmıştır.Araştırmada 16.yy.a ait kumaşlar çoğunluktadır. Saray kumaşlarında; bitkisel motifler, doğadan stilize edilen motifler, hayvansal motifler ve geometrik motifler kullanılmıştır. Desenlerin büyüklükleri dikkat çekmektedir. Kumaşlarda en fazla şaşırtmalı kompozisyon düzeni görülmektedir. Kumaşların zemininde en fazla siyah, krem, desenlerinde ise beyaz ve tarçıni renk kullanılmıştır.Anahtar Kelimeler; 15.yy ve 16.yy. Osmanlı Saray Kumaşları, Moda Tasarımı, Renk Desen ve Kompozisyon Özellikleri.
Kahramanmaraş ili geleneksel takılarından Maraş burması üzerine bir araştırma
Geleneksel üretimi yapılan takıların günümüzde giderek azalması bu konularda çalışmalar yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.Bu çalışmada Kahramanmaraş İli geleneksel takılarından olan Maraş burmasının motif özellikleri, geleneksel yapımı, süsleme teknikleri, burma yapımında kullanılan araçlar ve altın işlemeciliği yapan ustaların özellikleri araştırılmıştır.Araştırmada, Kahramanmaraş İl merkezinde bulunan ustalarının görüşlerine başvurulmuştur. Yörede geleneksel olarak Maraş burması yapımındaki tel çekmeden parlatmaya kadar tüm aşamalar fotoğraflanarak belgelenmiştir. Anket formu hazırlanarak Kahramanmaraş İl merkezinde Maraş burması yapan (eskiden ve günümüzde) ustalara uygulanmıştır. Anket formu ile elde edilen bilgiler değerlendirilerek ustaların demografik özellikleri, çalışma ortamları, mesleğe yönelik durumları belirlenmiştir.
Ankara Vakıf Eserleri Müzesi'nde bulunan tezhipli eserlerin süsleme özelllikleri
Bu çalışmada, bir belge oluşturmak üzere Ankara Vakıf Eserleri Müzesi'nde sergilenen tezhipli eserlerin teknik, motif, renk, kompozisyon ve üslup özellikleri açısından incelenerek çizimler yolu ile tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Müzede Bulunan Tezhiple süslenmiş Kuranı Kerimler, Vakfiyeler, Mesnevi, Şarhül Şifa ve Delailül Hayrat esas alınmıştır. Bu çalışma, betimsel bir çalışma olmuştur.Araştırmanın çalışma evrenini, Ankara Vakıf Eserleri Müzesinde depo ve teşhirde yer alan ?tezhipli eserler? oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde ise Ankara Vakıf Eserleri Müzesinde bulunan ?28 adet tezhipli eser? yer almıştır. Bu çalışmada; nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler, çeşitli kütüphanelerden yazılı kaynaklar taranarak elde edilmiştir.Bulgular ve yorumdan oluşan dördüncü kısımda araştırmanın eserlerin incelenmesine dayanan ve tarafımızdan yapılan fotoğraf çekimi, ölçü alımı, çizimler ile tezhiplerin süsleme özellikleri tek tek gözlem formlarına işlenmiş ve formlardan edinilen bilgiler ışığında süsleme özelliklerine göre tablolar oluşturulmuştur. Tabloların değerlendirilmesi sonucunda ulaşılan bulgular yorumlanmıştır.28 adet tezhipli eserin incelendiği araştırmada; 1 adet Delailül Hayrat, 1 adet Şifayı Şerif, 1adet Şerhül Şifa, 1 adet Mesnevi, 9 adet Kuran-ı Kerim ve 15 adet Vakfiyede bulunan tezhipler süsleme özelliklerine göre incelenmiştir. Beşinci bölüm olan sonuç ve öneriler kısmında ise araştırmada elde edilen sonuçlara yer verilmiş ve bu sonuçlardan faydalanarak önerilerde bulunulmuştur.Yapılan araştırmada en çok penç motifinin daha sonra tığ, rumi ve hatayi motiflerinin, en az ise çengel ve vazo motiflerinin kullanıldığı tespit edilmiştir.En çok altın rengi ve lacivert tonlarının kullanıldığı, en az ise gri, eflatun ve kahverengi renklerinin kullanıldığı tespit edilmiştir.
19 Mayıs Üniversitesi Samsun Meslek Yüksek Okulu Mimari Dekoratif Sanatlar Programı cam işleme teknikleri dersinin incelenmesi
Bu araştırmanın genel amacı, 19 Mayıs Üniversitesi Samsun Meslek Yüksek Okulu Mimari Dekoratif Sanatlar programı cam işleme teknikleri dersinin incelenmesi ve burada okuyan öğrencilerin dersten beklentileri ve aldıkları eğitim sonunda bu ders hakkındaki düşüncelerinin belirlenmesidir.Bu amaç doğrultusunda belirtilen 19 Mayıs Üniversitesi Samsun Meslek Yüksek Okulu Mimari Dekoratif Sanatlar programı öğrencilerinden 30 kişi araştırmanın kapsamına alınmıştır. Görüşmede kullanılan anketler araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırmadan elde edilen veriler değerlendirildiğinde, Cam İşleme Teknikleri dersinin öğrenciler tarafından çok sevildiği görülmektedir. Program da yer alan derslerin tamamı öğrenciler tarafından ilgiyle karşılanmaktadır. Derslerde öğrenilen ürünlerle, piyasada bulunan ürünler arasında kısmen de olsa benzerlikler olduğu ve piyasada ki teknolojik yeniliklerin derslere yansıtıldığı tespit edilmiştir. Derslerde oluşturulan ürünlerin okul dışında ilgi gördüğü görülmüştür. Araç-gereçler teknolojik açıdan yetersizdir. Alınan eğitim iş hayatına kısmen uygundur. Derslerde yazılı kaynaklar olarak en fazla dergiler, broşürler ve mecmualar kullanılmaktadır. Cam işleme eğitiminde öğrencilerin yaratıcılıklarını kullanmaları çoğunlukla mümkün olmaktadır. Bu programda eğitim veren öğretim elemanlarının davranışları dersi çoğunlukla sevdirecek niteliktedir.
Kukla sanatının gelişimi ve Türkiye'deki durumu
Günümüzde ulaşılabilen bilgilere ve kaynaklara göre kukla, insanlık `ilk insanların yaptıkları totemlere, şaman danslarında kullanılan maskelere, gerçekten yanılsamaya ve yanılsamadan gerçekliğe ulaştığımız bir illizyondur' (Baird, 1996, s.74.) diyerek yola çıktı. Öncelikle dinsel törenlerin tapınma nesnesi olan bu hareketli objeler, kutsal sayılarak halkın saygısını kazanırken, ortaçağa gelindiğinde cinsiyetlerini kaybederek alegorik kahramanlar ve kutsal kişilerin canlandırılmasında kullanılmışlardır. Ancak otoriteden çok halkın beğenisine boyun eğen bu kuklalar kısa sürede dinsel içeriklerinden arınarak sokaklara taşmış ve açık-seçik, kaba halleriyle insanları meydanda toplamayı başarmıştır. Her şeyden önce insanlığın ortak kültürel değerleri olduğunu kabul etmek gerekir. Bir kutsal varlığa tapınma, ondan yardım bekleme fikri insanlık tarihi kadar eskidir diye düşünülmektedir.Avrupa' da Meydanlarda toplanan halk bir yandan kendi milli kültürlerini yaratırken bir yandan da dertlerini, sorunlarını ve siyasi tepkilerini kuklaların ağzından dinlemeye başlamışlardır. Dönemin siyasetiyle ilgilenen kukla, eleştirisel oyunlar oynamaya başladıkça sanatçılar için yasaklar dönemi başlamaktadır. Yasaklar sonunda, kuklalar artık gizli saklı oynatılmaya başlanmıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında kuklalar ciddi bir dramatik tür olarak ele alınmışlardır. O döneme dek açık hava temsillerinde kullanılan el kuklaları, opera ve operat temsillerinde kullanılan ipli kuklalar gibi kukla çeşitleri, salonlarda düzenlenen temsillerde yer almaya başlamışdır. Bu değişimle birlikte sağlanan yeni teknik olanakların da doğrultusunda, kukla uygulamaları çeşitlilik kazanmıştır. Teknik, biçim ve konu üzerine ciddi çalışmalar yapılmaya başlanırken, kukla tiyatrosu üzerine kitaplar da yayınlanmaya başlanmıştır.Yirminci yüzyıla gelindiğinde, tüm sanatlarda olduğu gibi, kuklada da bir göstergeler sisteminin varlığı fark edilmiştir. Kukla tiyatrosunun kendine özgü bir sanat dalı olarak, canlı oyuncuların tiyatrosundan farklı bir görselliğe sahip olduğu görüşü kabul edilmiştir.Çalışma betimleme yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Dünyada kukla sanatının gelişimi ve bu süreç içinde yarattığı önemli karakterleri, kukla sanatçılarını ve etkinlik gösteren ülkelerin başlıkları altında incelenmiştir.Araştırmanın verileri gözlem formları ile elde edilmiştir. Araştırmanın evrenini Kukla sanatı oluşturmaktadır. Örneklem olarak 63 sayıda kukla örneği alınmıştır. Örneklerden elde edilen veriler tablolarda sunulmuştur. Gözlem formlarındaki bilgilerin çözümlemesi yüzde dağılımları alınarak hesaplanmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgularda çeşit, teknik, araç-gereç, tarih, sanatçı, boyut, kostüm, renk, kumaş, aksesuar ve makyaj özellikleri belirlenmiştir. Sonuç ve öneriler bölümünde bu bilgilerin ışığında, kukla sanatının uğradığı değişimler incelenmiş ve bunların toplumsal yaşama olan katkıları ile günümüze uzanan etkileri betimlenmiştir.
Tekirdağ ili çeyizlerinde yer alan el sanatı ürünler
Araştırmada, kültürümüzün bir parçası olan çeyiz geleneğinde Tekirdağ örneği ele alınmış, çeyizlerde yer alan el sanatları ve hazır ürünler tespit edilerek, Tekirdağ iline ait çeyiz geleneğinin durumu incelenmiştir.Araştırmanın evrenini Tekirdağ il merkezinde ve köylerinde tespit edilen ve çeyizlerinde yer alan el sanatları örnekleri ile araştırmanın evreninde bulunan el sanatı ürünler örneklem olarak alınmış ve bu ürünlerin özellikleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Araştırma 5 bölümden ve 132 sayfadan oluşmaktadır.Birinci bölümde araştırmanın problemi ele alınmış, Türk kültüründe önemli bir yer tutan çeyiz geleneğinin, Tekirdağ ilinde ki durumunu belirlemek amaçlanmıştır.İkinci bölümde Tekirdağ ili ve çeyiz kültürüyle ilgili genel bilgilerle, araştırmada yararlanılan literatür kaynaklarının özetlerine yer verilmiştir.Üçüncü bölümde araştırmanın evreni ve örneklemi sayısal verilerle ifade edilmiştir. Verilerin toplanması ve analizi araştırmada izlenen süreç doğrultusunda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.Bulgular ve yorum bölümünde, Tekirdağ 'da çeyiz geleneği ve çeyizde bulunan ürünler; ürünün cinsi, ürünün boyutları, uygulanan teknik, kullanılan renkler, kompozisyon özellikleri tespit edilerek fotoğraflarıyla birlikte ayrıntılı olarak ele alınmış ve bilgi formları üzerinde gösterilmiştir.Beşinci bölümde araştırma sonucunda elde edilen veriler ve öneriler araştırmacı tarafından ortaya konulmuştur. Tekirdağ çeyizlerinde bulunan el sanatları ürünlerinin çoğunluğunu işleme, örgü, dokumaların oluşturduğu bunun yanı sıra hazır ürünlerden; yorgan, takı, sandık, mutfak eşyası, beyaz eşya, mobilya takımlarının bulunduğu tespit edilmiştir.
Sivas il merkezinde gümüş işlemeciliği
Sivas İl merkezinde gümüş işlemeciliği ile uğraşanların sayısının günümüzde eskiye oranla azalması ve gümüş işlemeciliğine gereken değerin verilmemesi bu konularda çalışma yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.Bu çalışmada Sivas İl merkezinde yapılan gümüş işlemeciliğinin motif ve desen özellikleri, yapım ve süsleme teknikleri, kullanılan araç ve gereçler ve Sivas İl merkezinde gümüş işlemeciliği ile uğraşan ustaların özellikleri araştırılmıştır.Araştırmada Sivas İl merkezinde gümüş işlemeciliği ile uğraşan ustaların görüşlerine başvurulmuştur. Sivas İl merkezinde geleneksel olarak üretilen gümüş kemik tarağın yapım aşamaları fotoğraflanarak belgelendirilmiştir. Anket formu hazırlanarak Sivas İl merkezinde gümüş işlemeciliği ile uğraşan ustalara uygulanmıştır. Anket formundan elde edilen bilgiler değerlendirilerek ustaların demografik özellikleri, çalışma ortamları, mesleğe yönelik durumları belirlenmiştir. Sivas İl merkezinde gümüş işlemeciliği yapan atölyelerden ve Sivas Etnografya Müzesi' den elde edilen gümüş ürünler fotoğraflanarak belgelendirilmiştir.
Geleneksel Urfa giysilerinde kullanılan altın ve gümüş kemerlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı Şanlıurfa'daki geleneksel giysilerde kullanılan, altın ve gümüş ile yapılmış olan kemerlerin tesbit edilmesi, bu kemerlerin üretiminin, kullanılan teknik ve malzemelerin incelenmesidir.Çalışma tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmacı tarafından literatür taraması sonucunda, araştırmayı oluşturacak verileri elde etmek amacıyla araştırma kapsamında yer alan kuyumculara uygulanmak üzere anket hazırlanmış ve uygulanmıştır.Araştırmanın çalışma evreni, Şanlıurfa ilindeki altın ve gümüş kemerleri yapan atölye çalışanları, kuyumcu, gümüşçü ve kemer kullanıcıları oluşturmaktadır.Bu araştırma kapsamında kuyumculara anket formu uygulanmış, anket formu ile elde edilen bulguların frekans ve yüzde analizleri yapılarak tablolar oluşturulmuştur.Araştırma sonucunda; Şanlıurfa'da son zamanlarda yapılan altın ve gümüş kemerlerin özelliklerine, üretici ve tüketici düşüncelerine, kullanılan malzeme ve tekniklere ulaşılmıştır.Şanlıurfa'da son zamanlarda yapılan altın ve gümüş kemerler değerlendirilmiştir. Ayrıca yapılan görüşmeler ve bu konuda yapılan uygulamalarla ilgili bulgular doğrultusunda elde edilen sonuçlar ve sonuçlara bağlı olarak bazı öneriler sunulmuştur.
Tek bobinden çözgü hazırlama makinesinin tasarımı ve değerlendirilmesi
Bu araştırma, dokuma hazırlık işlemlerinden çözgü hazırlamaya ilişkin alışkanlıkları ve karşılaşılan sorunları belirlemek, çözgü hazırlama işlemini kolaylaştırarak ve iyileştirerek bu sorunların çözümüne yönelik tek bobinden çözgü hazırlama makinesi tasarımını amaçlayan deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın evreni, tekstil ile ilgili eğitim veren yükseköğretim kurumlarının uygulamalı dokuma alan derslerine devam eden öğrencilerdir. Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi, Tekstil Dokuma ve Örgü Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 2010-2011 ve 2011?2012 Eğitim-Öğretim yılı 4. sınıf öğrencileri araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Amaçlar doğrultusunda araştırmanın, ?çözgü hazırlamada fiziksel zorluk, zaman ve iplik sarfiyatı ile istenilen kalitede de çözgü elde edilememe gibi sorunlarla karşılaşılmaktadır? ve ?geliştirilen çözgü hazırlama makinesi ile geleneksel çözgü hazırlama yöntemleri arasında kullanımı açısından anlamlı farklılık vardır? hipotezlerini ortaya koymaya yönelik likert ölçek geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek ile araştırma hipotezleri ön test ve son test uygulaması ile test edilmiştir. Ön testten elde edilen bulgulara göre belirlenen güçlüklerin çözümüne yönelik, daha zahmetsiz, kısa sürede ve kaliteli çözgü hazırlamaya olanak tanıyan çözgü hazırlama makinesinin tasarımı araştırmacı tarafından yapılmıştır. Geliştirilen model makine öğrenciler tarafından kullanılmış ve son test uygulaması ile amaca uygunluğu belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 17 istatistik programı kullanılmıştır. Ön test ve son test verileri arasındaki farklılık ise T testi ile 0.05 anlamlılık düzeyinde belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre geliştirilen model makine ile çözgü hazırlamada, fiziksel ve zaman açısından belirlenen sorunların anlamlı farkla giderildiği belirlenmiştir. Ayrıca çözgü kalitesi açısından da anlamlı olmamakla birlikte iyileşme olduğu anlaşılmıştır.
Lale Devri'nde Azapkapı Saliha Sultan Çeşmesi'nin süsleme özellikleri
XVIII. Yüzyıldan itibaren Lale Devri olarak tanınan ve bütün sanat dallarında Klasik Osmanlı motif ve kompozisyonlarının yerine batılılaşma etkisi ile geleneksel ve batılı öğelerin bir arada kullanıldığı süsleme programları yaygınlaşmaya başlamıştır.Araştırmanın amacı; Taş süslemede de yaşanan bu değişimin Azapkapı Saliha Sultan çeşmesi örneği üzerinde ele alınması, süsleme özellikleri açısından incelenerek, motif, desen ve kompozisyon özelliklerinin belirlenmesi, yeni araştırmalara kaynak oluşturması açısından fotoğraflanması, çizilmesi ve elde edilen verilerin doküman haline getirilmesidir.Çeşme Lale Devrinin en klasik eserlerinden biridir ve süsleme özellikleri incelendiğinde, kullanılan motifler, vazolar, meyve ağaçları, palmet, lotus, gibi motiflere yer verildiği ampir, barok, rokoko gibi üsluplardan esinlenildiği ve bitkisel bezemede geleneksel motiflerinin dışında üsluplaştırılmış motiflerin çokça kullanıldığı belirlenmiştir. Kompozisyon özellikleri açısından ise eserde simetriye ve tekrara da yer verildiği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Lale Devri, Çeşme, Türk Baroğu, Geleneksel Türk El Sanatları, Saliha Sultan çeşmesi.
Samsun ili kız meslek liselerindeki ev aksesuarları programının incelenmesi
Araştırmanın amacı Kız Meslek Liselerinin el sanatları bölümünde verilen ev aksesuarları programının incelenmesi, ev aksesuarlarının estetik boyutları açısından incelenmesi, öğrenim gören öğrencilerin bu dersten beklentileri ve aldıkları eğitim sonunda bu program hakkındaki düşüncelerinin belirlenmesidir.Araştırmanın evrenini 2010-2011 eğitim öğretim yılı Samsun İli Kız Meslek Liselerinde ev aksesuarları dersini alan öğrenciler oluşturmaktadır. Bu evrenden rastgele seçilen 60 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.Araştırma kapsamına alınan öğrencilere uygulanan anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarıldıktan sonra istatistiksel analizlerin yapılması için Microsoft Excel ve Spss 16 programlarından yararlanılmıştır.Microsoft Excel ve Spss 16 programlarından faydalanılarak frekans (f) ve yüzde (%) değerleri hesaplanmıştır, bu değerler tablolar üzerinde gösterilmiştir. Bulgulardan elde edilen verilere göre tablolar yorumlanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre tüm öğrencilerin ev aksesuarları dersine severek katıldıkları ve programdaki konulardan en çok canlı çiçek tanzimini sevdikleri görülmüştür.Yazılı kaynaklar arasında en çok dekorasyon dergilerini kullandıkları, programın uygulanması sırasında cendereyi çok kullandıkları ve araç-gereç donanımının teknolojik açıdan yetersizliğinden yakındıkları görülmüştür.Malzeme teminini öğretmenleri aracılığıyla toplu olarak yaptıkları ve genel anlamda malzeme temininde sıkıntı çektikleri gözlenmiştir.Programın uygulanması sırasında yaratıcılıklarını kullanabildikleri ve yaptıkları ürünlerle piyasadaki ürünler arasında benzerlik olduğu söylenebilir. Yapılan ürünleri çoğunlukla okul dışında da ilgi gördüğü, sergileyebildikleri veya satabildikleri görülmüştür.Öğrenciler tarafından piyasadaki gelişmelere uyum sağlanabilmesi için programın amacının sürekli geliştirilmesi önerisi getirilmiştir.Araştırmanın sonunda ortaya çıkan sorunlara dayalı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmektedir.
Konya ili merkezinde üretilen deri giyim aksesuarlarının incelenmesi
Bu araştırmanın genel amacı, Konya ili merkezinde deri giyim aksesuarlarını çeşitli özellikler açısından(üretiminde kullanılan teknikler, araç-gereçler, süsleme şekilleri, renkleri, desenleri, kompozisyonları, kullanım amaçları ve çeşitleri) incelenmesidir.Bu amaç doğrultusunda belirtilen Konya ilindeki 2 deri çanta üretim atölyesi araştırmanın kapsamına alınmıştır. Bu atölyelerdeki üretilen 82 ürün incelenmiş ve buralarda çalışan usta ve işçi ile görüşme yapılmıştır. Görüşmede kullanılan anket ve ürün gözlem formu araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, deri çanta ile uğraşan bireylerin çoğunluğunun ilköğretim mezunu ve erkek olduğu görülmektedir. Deri çanta üreticilerinin çoğunluğu bu mesleği el becerisi olduğu için yapmaktadır. Deri çanta işletmelerinde üreticilerin çoğunluğu 1-5 yıldır bu işle ilgilendiği ve işletmelerde çalışan eleman sayısının çoğunluğu 10'dan daha fazla olduğu görülmektedir.Deri giyim aksesuarı üreticilerinin çoğunluğu çanta yapmakta ve tasarımlarını en çok başka atölyelerden temin ettikleri görülmektedir. Deri çanta üreticilerinin çoğunluğu çantaların günün modasına uygun olmasına dikkat etmektedir. Deri çantaların modellerinin çoğunluğu hem kendi istekleri hem de tüketicilerin istekleri doğrultusunda seçildiği görülmektedir. Deri çantalar tüketiciler tarafından ürünün kalitesine göre seçtikleri görülmektedir. Deri çantaların çoğunlukla doğal deriden yapılmaktadır ve modelleri ihtiyaca ve modaya göre seçilmektedir.Deri çantaların model ve kalıplarını çoğunlukla kendi atölyelerinde hazırlamaktadırlar. Deri çantalar çoğunlukla aplike tekniği ile süslenmektedir ve birleştirmede çoğunlukla makine dikişiyle birleştirme tekniği kullanılmaktadır. Deri çanta yapımında çoğunlukla siyah rengin kullanıldığı görülmektedir ve bunları modaya göre seçtikleri görülmektedir. Deri çanta tasarımında çoğunlukla desen özelliği olmayan kompozisyon kullanılmaktadır. Deri çanta üreticilerinin aylık gelirinin çoğunlukla 2.000 TL olduğu görülmektedir. Deri çanta yapımında çoğunlukla yurt dışından ülkemize ucuz ve kalitesiz ithalatın fazlalığı gibi güçlüklerle karşılaşılmakta olduğu görülmektedir.
İzmir ili Tire ilçesinde keçe sanatının incelenmesi
El sanatları içinde önemli ve köklü bir geçmişe sahip Keçe Sanatı kültürel değerlerimizden ve geleneksel sanatlarımızdan biridir. Kullanım alanının genişliği nedeniyle keçe, günlük yaşamın bir parçası olarak varlığını bugünde sürdürmektedir. Ancak keçecilik, günümüzde sayıları azalan keçe zanaatkârları ve keçe sanatıyla ilgilenen tasarımcıların ürettikleri ürünlerle devam etmektedir. Bununla birlikte son dönemlerde turistik ve hediyelik eşya üretiminde olduğu gibi birçok sanatçının eserlerinde keçe kullanımı görülmektedir.Bu amaçla, ?İzmir ili Tire ilçesinde keçe sanatının incelenmesi? konu olarak seçilmiş ve araştırılmıştır. Ürün örnekleri tespit edilmiş, incelenmiş, kayıt altına alınarak bu sanatla ilgili kaynak oluşturulmuştur. Çalışmada Tire ilçesinde günümüzde sınırlı da olsa sürdürülen keçe üretimini incelemek ve belgelemek amaçlanmıştır. Keçe yapımında kullanılan materyal, araçlar, üretim aşamaları ve ürün çeşitleri hakkında üreticilerinden sağlanan bilgiler, fotoğraflarla desteklenerek derlenmiştir.Bu araştırmada betimsel inceleme modeli izlenmiştir. Tire ilçesinde yapılan keçe sanatını araştırmak, ürün örneklerini tespit etmek, incelemek, kayıt altına almak ve böylece kaynak oluşturmak amacıyla bu araştırma yapılmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini İzmir ili Tire ilçesinde bulunan keçe üreticileri ve bu üreticilerin yaptıkları keçe ürün örnekleri oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda 4 adet atölye ile 12 adet keçe üreticisinden çekilen 66 adet ürün fotoğrafı araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.Keçe ile ilgili bilgilerin derlenmesinde ilgili kaynaklardan, keçe üreticilerinden, mağaza çalışanlarından, internet ve yöre halkının bilgilerinden yararlanılmıştır.Amaçlar doğrultusunda keçe işiyle uğraşan bireylerin kişisel özellikleri ile keçe üretimi, keçe ürünlerin üretiminde kullanılan araç-gereç, teknik ve yapım aşamaları, üreticilerin karşılaştıkları güçlükleri belirlemeye yönelik anket soruları geliştirilmiş, karşılıklı görüşme yoluyla örneklem grubuna uygulanmıştır. Araştırmada seçilen 66 adet keçe ürün örneği boyut, malzeme, teknik, renk ve kompozisyon özelliklerini tespit etmek amacıyla geliştirilen bilgi formlarına göre incelenmiştir.Elde edilen tüm veriler analiz edilerek, sayı ve yüzde olarak alınan dağılımları, amaçlar paralelinde uygun başlıklar altında toplanarak tablolar halinde sunulmuş ve açıklanmıştır.Araştırma sonucu elde edilen bulgular doğrultusunda, günümüzde Tire'de yapılan keçe sanatı, çok az sayıda usta tarafından devam ettirilmektedir. Keçenin insan sağlığı için önemli yararları bulunmaktadır. Ancak keçe üreticilerine göre, Tire'de en çok ev aksesuar ürünleri rağbet görmektedir. Çünkü insanlar keçeden yapılan giyim aksesuarlarının kaşıntıya sebep olacağını düşünerek bunları tercih etmemektedir.Araştırmalarda, Tire keçe sanatıyla ilgili çok az kaynağa ulaşılmıştır. Bu sanatın nesilden nesile aktarılmasında, yazılı kaynakların çok büyük önemi vardır. Bu bakımdan daha çok araştırma yapılmalıdır.Ekonomiye ve turizme katkı sağlanması için yapılan ürünlerin tanıtım ve pazarlanmasında çeşitli kurum ve kuruluşların desteği gerekmektedir. Bunun için Tire'de yapılan ve yörenin özelliklerini taşıyan keçe ürünler tarihi mekânlarda sergilenerek, yerli ve yabancı turistlere tanıtılmalıdır. Ayrıca keçe ustalarının sorunlarıyla daha yakından ilgilenerek ve ustalar teşvik edilerek bu sanatın geliştirilmesi sağlanmalıdır.Keçeyle ilgili kurslar açılarak özellikle kadınlar teşvik edilmeli ve Keçecilik erkek mesleği olmaktan çıkartılabilmelidir. Genç nesil düşünülerek üniversitelerin ilgili bölümlerinde keçe dersleri verilmelidir. Böylece gençler, bu sanatı okulunda öğrenerek hem kendilerini geliştirme fırsatı bulabilir, hem de keçe sanatına ilgi artabilir.Anahtar kelimeler: El sanatları, Keçecilik, Tire
Ankara il merkezinde bulunan vitrayların incelenmesi
Araştırmanın amacı, Ankara il merkezinde bulunan vitrayların yerinde incelenerek, kullanım alanları, vitray yapımında kullanılan araç-gereçleri, kullanılan renkleri, teknik özellikleri, desen özellikleri, kompozisyon özellikleri, ve işlem basamaklarının belgelenmesidir. Bu araştırmada survey (tarama) yöntemi kullanılmıştır. Konu ile ilgili yazılıkaynaklar incelenerek yararlanılmıştır. Ankara il merkezindeki vitray çalışmaları araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Ankara?da vitray çalışmakta olan ustalardan tesadüfî yöntemle seçilen 25 usta ve 50 adet vitray çalışmaları örneklem olarak alınmıştır. Araştırmada verilerin toplaması amacıyla uzman görüşleri alınarak 25 soruluk bir anket düzenlenmiş ve 25 kişiye uygulanmıştır. Anket formunda vitray sanatı ile ilgilenen kişilerin demografik özellikleri, mesleki özellikleri, vitray sanatının kullanıldığı alanlar, vitray sanatında kullanılan araç-gereçlerin temini, vitrayın üretim aşaması ve değerlendirilmesi, vitrayların teknik, renk ve desen özellikleri, vitray sanatçılarının iş ve sosyal güvenceleri ile en çok yaşadıkları kazalar, vitray sanatının eski değerini koruyup korumadığına ve geçmiş ile günümüzde yapılan vitraylardaki farklılıklara dair sorulara cevap aranmıştır. Anketlerin her bir sorusunun her bir seçeneğinin toplam frekanslarının (f) yüzdeleri (%) alınarak dağılımları yapılmış ve tablolar haline getirilerek yorumları yapılmıştır. ivTesadüfî yöntemle belirlenmiş 50 adet vitray çalışması için bilgi formu düzenlenmiştir. Düzenlenen bu bilgi formlarında her bir örneğe ilişkin malzeme, renk, teknik, desen, kompozisyon, kaynak kişi künyesi bilgileri açıklanmıştır. Bu bilgilere dayalı olarak ürün özelliklerini açıklayan tablolar oluşturularak yorumlanmıştır. Araştırmaya katılanların büyük çoğunluğunun ortaöğretim mezunu olduğu görülmüştür. Katılımcıların çoğu vitray sanatını meslek liselerinde öğrenmiştir. Araştırmaya katılanların çoğu başka kişilerin atölyelerinde işçi olarak bu sanatı icra etmektedir. Araştırmaya katılan kişilerin en çok tiffany vitray tekniğini uyguladıklarıgörülmektedir, bilgi formlarından elde edilen bilgiler bu sonucu desteklemektedir. Katılımcıların çoğunluğunun vitraylarda geometrik desenli motifleri kullandığıgörülmektedir, bilgi formlarından elde edilen bilgiler bu sonucu desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: El Sanatları, dekoratif sanatlar, dekoratif ürünler, vitray, tiffany vitray, cam
Avanos çiniciliğinin incelenmesi
Araştırmanın amacı, Avanos yöresinde bulunan çini ürünlerini yerinde incelenerek, kullanım alanları, çini yapımında kullanılan araç-gereçleri, kullanılan renkleri, teknik özellikleri, desen özellikleri, kompozisyon özellikleri, üretimi ve değerlendirilmesi, pazarlanmasında yaşanılan sıkıntıları, yöredeki çinicilik sanatının gelişimini ve Türkiye?nin diğer yörelerinde yapılan çinicilik sanatı ile Avanos yöresinde yapılan çinicilik sanatı aralarındaki farklara dair bilgilerin ortaya konulması ve belgelenmesidir.Bu araştırmada survey (tarama) yöntemi kullanılmıştır. Konu ile ilgili yazılı kaynaklar incelenerek yararlanılmıştır.Araştırma evreni Nevşehir ili Avanos ilçesinde bulunana çini üretim atölyelerinden oluşmaktadır. Avanos `ta çini yapan ustalardan tesadüfî yöntemle seçilen 30 usta ve 100 adet çini çalışmaları örneklem olarak alınmıştır.Araştırmada verilerin toplanması amacıyla uzman görüşleri alınarak 25 soruluk bir anket formu düzenlenmiş ve 25 kişiye uygulanmıştır. Anket formu ile çini sanatıyla ilgilenen kişilerin; kişisel bilgilerini, mesleki özelliklerini, çini yapımında kullanılan araç-gereçleri, çini üretiminde kullanılan teknikleri, çini yapımında kullanılan desen ve renk özellikleri, çini üretimi ve değerlendirilmesi, çini ürünlerinin pazarlama alanı ve çinicilik sanatının yöredeki gelişimi ile ilgili sorulara cevap aranmıştır. Anketlerin sonuçları frekans (f) ve yüzde (%) dağılımları ile tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. ivTesadüfî yöntemle belirlenmiş 100 adet çini çalışması için bilgi formu düzenlenmiştir. Düzenlenen bu bilgi formlarında her bir çini ürününe ait örnek no, şekil no, inceleme yeri, inceleme tarihi, ürün kullanım alanı, ürün boyutları, kullanılan malzemeler, kullanılan teknikler, kullanılan renkler, desen özellikleri, kompozisyon ve kaynak kişi künyesi özelliklerine yer verilmiştir. Bilgi formlarıyla Avanos?ta çini yapımında kullanılan araç ve gereçler, çini yapımında uygulanan teknik, uygulanan desen, uygulanan renk ve uygulanan kompozisyon özellikleri tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Araştırmaya katılanların büyük çoğunluğunun ortaöğretim mezunu olduğu görülmüştür. Katılımcıların çoğu çini sanatını aile bireylerinden öğrenmiştir. Araştırmaya katılanların çoğu kendi atölyelerinde usta olarak bu sanatı icra etmektedir. Araştırmaya katılan kişilerin en çok sır altı renkli çini tekniğini uyguladıkları görülmektedir, bilgi formlarından elde edilen bilgiler bu sonucu desteklemektedir. Katılımcıların çoğunluğunun çinide yöreye ait motifler kullandığı görülmektedir, bilgi formlarından elde edilen bilgiler bu sonucu desteklemektedir. Katılımcıların çoğunluğunun çini ürünlerinde türkuaz, kırmızı, mavi ve tonlarını kullandığı görülmektedir, bilgi formlarından elde edilen bilgiler bu sonucu desteklemektedir. Katılımcıların çoğunluğunun çini ürünlerinde tabak formunu yaptığı görülmektedir, bilgi formlarından elde edilen bilgiler bu sonucu desteklemektedir.Anahtar Kelimeler: El Sanatları, dekoratif sanatlar, dekoratif ürünler, çini, sır altı çini, Avanos çini
İstanbul ili Üsküdar ilçesi Çinili Camii çinileri üzerine bir araştırma
Araştırma, İstanbul ili Üsküdar ilçesi Çinili Camii çinileri üzerine yapılmıştır.Çalışma 130 sayfa ve altı bölümden oluşmaktadır. Araştırma ile ilgili problem ele alınarak araştırmanın ne amaçla yapıldığı ve geleneksel sanatlarımız açısından önemi vurgulanmıştır. Araştırma Çinili Camii çinileri ile sınırlandırılmıştır.XVII. yüzyıl Türk çini sanatının en müstesna eserleri ile bezenmiş olan Çinili Camii, bu sanatın gelecek kuşaklara aktarılmasında önemli bir yere sahiptir. Her biri birbirinden farklı ve başlı başına bir inceleme konusu olabilecek nitelikteki çiniler Çinili Camii'nin iç mekânına tamamen hâkimdir.Araştırma kapsamında Türk çini sanatı ve çinicilik hakkında genel bilgiler verilerek camideki karo, pano, bordür ve çini bezemeler, renk, desen, kompozisyon ve yapım özellikleri bakımından incelenmiştir. Renk, boyut ve süsleme konuları tablolar halinde incelenmiştir.Manevi kültür değerlerimizden XVII. yüzyıl eşsiz Kütahya çini örneklerini barındıran Üsküdar Çinili Camii; çini süslemelerinin fotoğraf ve çizimlerinden oluşan bu kaynağın kültürümüzü gelecek kuşaklara aktarılmasında yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Akdeniz bölgesi boncuk oyalarından yapılan ürünlerin incelenmesi
Bu araştırmanın genel amacı, Akdeniz Bölgesinde yapılmakta olan boncuk oyalarının yapım özellikleri ve kullanım alanlarını belirlemektir Bu genel amaç doğrultusunda, yapılan boncuk oyalarının çeşitleri, boncuk oyalarında kullanılan malzemeler, uygulanan teknikler, kullanılan motiflerin genel özellikleri, boncuk oyalarının yapılış amaçları, kullanım yerleri, boncuk oyası yapan bireyler ve oya yapımında etkili olan faktörler incelenmiştir.Bu çalışmada, Burdur, Antalya, Mersin, Adana ve Kahramanmaraş illerinde yapılan boncuk oyaları, araç, gereç, teknik, renk, desen, kompozisyon özellikleriyle incelenmiştir. Evreni oluşturan 970 adet boncuk oyaları örneğinden kullanılan araç gereç, yapım teknikleri, renk, model özelliğine göre, 110 adet örneklem seçilerek, bunların fotoğraflarıyla birlikte bilgi formları düzenlenmiştir.Araştırmanın alt amaçlara ilişkin verileri toplamak amacıyla 34 adet çoktan seçmeli ve 5 adet açık uçlu olmak üzere, toplam 39 soruluk anket hazırlanmış, hazırlanan anket, örneklem olarak seçilen illerin her birinde boncuk oyası yapan 50 kişiye olmak üzere toplam 250 kişiye uygulanmıştır.Boncuk oyalarına ilişkin hazırlanan anket yoluyla elde edilen verilerin frekans, yüzde dağılım tabloları çıkarılarak yorumlanmıştır. Ayrıca örneklem olarak seçilen ürünlerin yapım özelliklerine ilişkin her verinin frekans ve yüzde tabloları hazırlanarak ürünlerin değerlendirmeleri yapılmıştır.Akdeniz Bölgesinde boncuk oyalarının iki ve üç boyutlu olarak yapıldığı, en çok tülbent kenarlarına dikildiği ve başörtüsü olarak kullanıldığı görülmektedir. Boncukla yapılan oyalarda en çok % 57.6 ile tığ ve % 25.2 ile iğne oyası teknikleri uygulanırken farklı oranlarda mekik, firkete ve şişle yapılan temel tekniklerde kullanılmaktadır. Boncuk oyalarında en çok % 89 işlem görmüş sentetik iplik kullanılırken ipek iplikle yapılan oya tespit edilmemiştir. Yapılmış boncuk oyası örnekleri model alınarak yapılan örneklerde en çok, % 100 geometrik, % 60.9 bitkisel, % 19 sembolik, % 10.9 figürlü, % 2.7 nesneli, bezemelerin farklı oranlarda, yer aldığı görülmektedir. Yapılan örneklerde kişilerin zevklerine göre her renk boncuklarla birlikte, tülbentlerde çoğunlukla % 85.4 ile beyaz iplik, yazmalarda ise renkli iplikler kullanılmıştır.Boncuk oyasını eğitim düzeyleri düşük, evli, genç yaş da kadınlar, çeyiz, kullanım, hediye ve gelir amacıyla yapmaktadır. Ayrıca Akdeniz Bölgesinde yapılan boncuk oyaları özel olarak yapılmış tülbent sandıklarında özenle muhafaza edilmektedir. Çeyiz amacıyla yapılan ve satın alınan boncuk oyaların da yoğun olarak yuvarlak cam renkli kum boncukların kullanıldığı görülmektedir. Boncuk oyalarının yapım teknikleri ve kullanımına ait verilerin değerlendirmeleri çalışmada yer almaktadır.Kullanımından kaynaklanan olumsuzluklar nedeniyle, boncuk oyalarının yapımında ve kullanımında azalma olduğu, renkli ipliklerle yapılan tığ oyalarının süslediği yazmaların tercih edilmeye başlandığı tespit edilmiştir. Oya olarak tülbentlerdeki kullanımı azalırken, yavaş yavaş farklı kullanım alanlarına yönelik tespitlerde bulunulmuştur. Bu sonuçlara bağlı olarak boncuk oyacılığının geliştirilmesi ve farklı alanlarda kullanımına yönelik önerilerde bulunulmuş yeni tasarım ve uygulamalar yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: El Sanatları, oya, boncuk oyası,
Konya ilinde bulunan Mevlana Celaleddin-i Rumi Müzesi'ne ait tavan ve duvar resimlerinin incelenmesi
Araştırmada, Konya Mevlana Celaleddin-i Rumi Müzesinde bulunan duvar ve tavan resimlerini tespit etmek, süsleme ve yapım tekniklerini belirlemek, desen ve kompozisyon özelliklerini çizim ve fotoğraflarla belgeleyerek ortaya koymak, kültürel değerlerimizi araştırarak, elde edilen bilgileri doküman haline getirmek, yeni ürünlerin oluşturulmasına kaynak hazırlamak, bu kaynakları gelecek nesillere ulaştırmak amaçlanmıştır.Çeşitli yayınlarda Konya Mevlana Müzesi Celaleddin-i Rumi Müzesi tanıtılmış olmakla birlikte duvar ve tavan resimleri, süsleme ve yapım teknikleri, desen, teknik, kompozisyon özellikleri açısından ölçüm, çizim ve fotoğraf yolu ile belgelenmemiştir.Bu nedenle böyle bir çalışmanın yapılması uygun görülmüştür.Bu araştırma sonucunda araştırma yapılan Mevlana Celaleddin-i Rumi Müzesi, Makam-ı Şerif odasında dört adet duvar resmi, bir adet tavan resmi olduğu tespit edilmiştir. Duvar resimlerinin tamamında hayali İstanbul manzarası resimlendirilmiş, açık kahverengi, koyu kahverengi, mavi, açık mavi, yeşil, açık yeşil, pembe, turuncu, siyah, beyaz ve gri renkler kullanıldığı görülmüştür. Tavan resimlerinin ise Barok tarzı süsleme usulü ile yapıldığı, açık kahverengi, koyu kahverengi, mavi, açık mavi, yeşil, açık yeşil, kırmızı, bordo, siyah, beyaz ve gri renkler kullanıldığı tespit edilmiştir.
21. yüzyıl başında tepme keçe ürünlerinin geleneksel ve çağdaş tasarımlar açısından incelenmesi
Araştırmada, Tepme keçe sanatının geçmişten günümüze gelişimi ele alınmıştır. İzmir ilçesi Tire'de keçecilik mesleğini sürdüren 5 zanaatkâr ve Ankara il merkezinde ulaşabilen 5 tasarımcıya uygulanan 27 soruluk görüşme formu ve 100 adet belgelenen ürün bilgi formu doğrultusunda elde edilen sonuçlara göre;Araştırmada zanaatkârlar baba ve dedelerinden kalan aile geleneğiyle genç yaşlarda, tasarımcılar ise çeşitli illerde öne çıkan ustalardan tepme keçe sanatını öğrenmişlerdir. Zanaatkârlar ürünlerinde geleneksel, tasarımcılar ise geleneksel ve çağdaş motifler kullanmaktadır. Zanaatkârlar koyun kuzu yünü kullanmakta, sentetik ve asit boyalar kullanarak yünleri boyamakta, basit araçlarla makine gücüyle tepme keçe ürünler elde etmektedir. Tasarımcılar ise koyun kuzu yünü ile birlikte Yeni Zelanda yünü kullanarak yünleri boyatmakta, basit araçlarla insan gücüyle tepme keçe ürünler elde etmektedir. Zanaatkârlar günümüzde en çok yaygı, yolluk, paspas ve hayvan keçesi, azalan değerlerle minder, kepenek ve seccade üretmekte, tasarımcılar en çok pano, şal, çanta ve takı, azalan değerlerle yaygı, paspas, yolluk, giysi, yastık, terlik, çarık, patik ve şapka üretmektedir. Zanaatkârlar ürünlerinde en çok bitkisel ve geometrik, azalan değerlerle figürlü, sembolik, nesneli ve yazılı bezeme konularını, tasarımcılar ise çoğunlukla bitkisel, azalan değerlerle figürlü, geometrik ve doğadan stilize, nesneli ve sembolik bezeme konularını işlemişlerdir.Araştırma sonunda, tespit edilen sorunlara dayalı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmektedir.
Kılıç Ali Paşa Camii çinileri
Bu araştırmanın amacı, İstanbul ilinde bulunan Kılıç Ali Paşa Camii çinilerinin motif, renk, kompozisyon özelliklerinin gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için kaynak oluşturulması açısından incelenerek belgelenmesidir.Bu çalışma, alan araştırmasına dayalı bir betimleme çalışmasıdır. Araştırmanın evrenini 16. yüzyıl Osmanlı çini süslemeleri oluşturmaktadır. Örneklem ise, Kılıç Ali Paşa Camii içinde yer alan 49 adet çiniden oluşmaktadır.Araştırmada Türk Çini Sanatı hakkında yazılı kaynaklar araştırılmış, konu ile ilgili olarak çeşitli kütüphanelerden literatür taraması yapılmıştır. İstanbul'a gidilerek Kılıç Ali Paşa Camiindeki çinilerin yerleri tespit edilmiş, ölçümleri alınmış ve fotoğraf çekimleri yapılmıştır. Daha sonra bu çinilerin motif çizimleri yapılarak araştırmada materyal olarak kullanılmıştır. İncelenen çinilerin farklı motif ve kompozisyonlardaki örnekleri her biri ayrı gözlem formlarına işlenmiştir.Bu araştırma 5 bölüm ve 213 sayfadan oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın problemi ele alınmış, amacı, önemi, sınırlılıkları açıklanmış, araştırma içinde geçen tanımlara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Türk çini sanatının, tanımı, tarihçesi, kullanım alanları, kullanılan araç gereçler, motifler, teknikler ve çini yapım aşamaları detaylı olarak ele alınmıştır. Ayrıca İstanbul, Mimar Sinan ve Kılıç Ali paşa Camii hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın evreni ve örneklemi sayısal verilerle ifade edilmiştir. Verilerin toplanması ve analizi araştırmada izlenen süreç doğrultusunda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.Bulgular ve yorum bölümünde, camide bulunan çinilerin özellikleri gözlem formlarına işlenmiş, fotoğraf ve çizimlerine yer verilmiştir. 49 parça olarak incelenen bu çinilerde en çok kullanılan renklerin kobalt, beyaz ve kırmızı, en çok kullanılan motiflerinse, bitkisel motifler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Beşinci ve son bölümde ise elde edilen tüm sonuçlar özetlenmiş ve önerilere yer verilmiştir.
Diyarbakır halk eğitim merkezlerindeki takı tasarımı eğitim programının incelenmesi
Araştırmanın amacı Halk Eğitim Merkezlerindeki Takı Tasarımı eğitim programının incelenmesi, günümüzdeki yeri, bu kurslardan yaralanan kursiyerlerin beklentileri ve kurs hakkındaki düşüncelerinin belirlenmesidir.Araştırmanın evrenini 2009-2010 eğitim-öğretim yılı Diyarbakır ili Halk eğitim merkezlerindeki Takı Tasarımı kursuna katılan kursiyerler oluşturmaktadır. Bu evrenden rastgele seçilen 120 kursiyer araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.Araştırma kapsamına alınan kursiyerlere uygulanan anketlerden elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarıldıktan sonra istatistiksel analizlerin yapılması için Microsoft Excel programından yararlanılmıştır.Microsoft Excel programından faydalanılarak frekans (f) ve yüzde (%) değerleri hesaplanmıştır, bu değerler tablolar üzerinde gösterilmiştir. Bulgulardan elde edilen verilere göre tablolar yorumlanmıştır.Araştırma sonucuna göre tüm kursiyerlerin takı tasarımı kursuna katıldıkları, katıldıkları kurslara çevreden haberdar oldukları, çoğunluğunun boş zamanı değerlendirmek amacıyla kursa katıldıkları görülmüştür.Model tespitinde kitap ve dergilerden yararlandıkları en çok kullandığı malzemelerin boncuk olduğu görülmüştür. uygulanan tekniklerin çoğu, zor görünen fakat uygulaması kolay olan tekniklerdir.Malzemelerin çoğunu, kurs yerinin temin ettiği; renklerinin seçiminde kıyafete, modaya, kullanılan yere, hazır modele ve tasarıma uygun olması gibi bütün kriterleri göz önüne alarak renk seçimini gerçekleştirdikleri görülmüştür.Kursiyerlerin yapılan takıları aile bütçelerine katkı sağlamak için sattıkları görülmüş; Takı yapımında en çok kullanılan teknikler arasında tığ örgü, çivi kıvırma ve misina örgü kullanıldığı, en çok yapılan takılar arasında kolye, yüzük ve küpe bulunmuştur.Kursiyerlerin çoğunluğu takı tasarımı kurslarında, amaçlarına oldukça yeterli düzeyde ulaştıkları, verilen konuları, ders araçlarını, yararlanılan öğretim yöntemlerini, yararlanılan kaynakları oldukça yeterli buldukları, kurs ile ilgili beklentilerine oldukça yeterli düzeyde cevap aldıkları görülmüştür.Kursiyerlerin yaptıkları ürünleri çoğu zaman sergileyebildikleri, yapılan ürünlerle piyasadaki ürünler arasında çoğu zaman benzerlik olduğu ve ilgi çekici olduğu görülmüştür.Araştırma sonunda ortaya çıkan sorunlara dayalı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan önerilere yer verilmektedir.
Taşpınar halı ipliklerinin boyanmasında uygulanan doğal boyama yöntemlerinin reçetelendirilmesi
Anadolu'da doğal boyacılıkta en yaygın kullanılan mordanlı bitki boyacılığında istenilen sonucun elde edilmesi için önceden denenmiş reçetelerin uygulanması esastır. Bu nedenle araştırmada Aksaray ili Taşpınar kasabasında geleneksel olarak yapılan doğal boyacılık yöntemlerinin araştırılması ve sürekliliğini sağlayabilmek için reçetelendirilmesi yapılmıştır.Bu araştırmada Taşpınar yöresinde belirlenen (yöreden temin edilen) boya bitkilerinden Asma (Vitis vinifera L.), Kökboya (Rubia tinctorium L.), Ceviz (Juglans regia L.), Palamut (Quercus aegilops L.) ve Erik (Prunus spinosa L.) kullanılmıştır. Belirlenen 5 bitki, Nm 2,5 numaralı çift katlı, bükümlü yün halı ipliğine göre %100 oranında alınarak 3 farklı mordan (demir sülfat, bakır sülfat ve alüminyum şapı) maddesi ile 2 farklı oranda (%2 ve %5) mordanlanarak 30 dakika işlem görmüştür. Bu bitkiler ile ayrıca mordansız boyama da yapılarak toplam 65 boyama elde edilmiştir. Ayrıca boyama deneylerinde elde edilen renkli ipliklerden %50'si ( 10 gr.) ayrılıp fiksaj işlemi uygulanmıştır. Fiksaj işlemi için alınan renkli ipliklerin yarısına ( 5 gr.) 1/40 oranında amonyak ile diğer yarısına (5 gr.) 1/20 oranında sirke ile fiksaj işlemi uygulanmıştır. Her bitkiden 39 farklı deney sonucu elde edilmiştir. Toplamda kullanılan 5 farklı bitki çeşidinden 195 farklı sonuç elde edilmiştir.Elde edilen renkler asmada; sarı, haki yeşil, kahverengi tonları, kökboyada; kırmızı, kızıl kahve tonları, cevizde; açık kahverengi, koyu kahverengi tonları, palamutta; bej, haki yeşil, kahverengi tonları ile siyah ve erikte; bej, açık kahverengi, sütlü kahverengi, hardal sarısı tonları gibi renklere kadar değişiklik göstermektedir.Mordansız ve %5 oranında mordan kullanılan boyamalar ile elde edilen sonuçların ışık ve yıkama haslıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Fiksaj işlemi uygulanmayan boyanmış iplik örnekleri ile fiksaj işlemi uygulanan boyanmış iplik örneklerinin haslık değerleri karşılaştırılmıştır. İncelenen haslık değerlerinde bitki çeşitliliği, mordan ve mordan oranı, mordanlama yöntemi ve uygulanan fiksaj işlemleri etkili olmuştur. En etkili sonuçlar ışık haslığında; palamut bitkisi kullanılan genellikle bütün boyamalarda ve yıkama haslığında; asma yaprağı bitkisi kullanılan amonyak ile fiksaj işlemine tabi tutulmuş boyamalarda elde edilmiştir.
Bursa ili dağ yöresinde Sorgun, Kocakovacık, Gedikören, Çeki köyleri çorap örücülüğü ve bunların günümüz tasarımlarına uygulanması
Türk El Sanatları içinde ve giyim parçası olarak kendine özgü bir yeri olan el örgüsü çoraplar, ihtiyaç nedeniyle her gün giyilerek eskitilmekte ve böylelikle zamanla kaybolmaktadır. Gelişen teknoloji ile birlikte çorap örgüsüyle uğraşan bireylerin azalmasıyla bu sanat dalı, tükenmeye başlamıştır.Araştırmanın amacı Bursa İli Dağ Yöresinde el örgüsü çorapların incelenerek tespit edilmesi, çoraplardaki teknik ve desenlerden yola çıkılarak günümüze uygun tasarımlara uygulanmasıdır.Yörede el örgüsü çorap yapımı günümüzde devam eden Sorgun, Kocakovacık, Gedikören, Çeki Köyleri incelemeye alınmıştır. Yörelerden toplam 30 adet geleneksel özellikte ürün incelenmiştir. Bu ürünlere ait bilgiler ve fotoğraflar bilgi formları şeklinde sunulmuştur. Yöredeki el örgüsü çorapların motif, desen, tasarım, teknik, araç ? gereç özellikleri ve çorap ören bireyler ile ilgili bilgiler hazırlanan anket ile saptanmıştır.Bursa Dağ Yöresi geleneksel el örgüsü çoraplarda araç olarak tığ, gereç olarak eski örneklerde yün günümüzde ise sentetik iplik kullanılmıştır. Çorap örücülüğüne burundan başlanmış olup, örgü tekniği olarak silindir biçiminde tek yöne basit ilmek tekniği uygulanmıştır.El örgüsü çoraplar motif çeşitliliği ve renk açısından çok zengin bir yapıya sahip bulunmaktadır. El örgüsü çoraplarda geometrik, sembolik, bitkisel ve nesneli bezemeler yer almıştır. Bu bezemeler arasında en çok geometrik bezeme kullanılmakta üçgen ve baklava en fazla kullanılan geometrik bezemedir. Çoraplarda kompozisyon motiflerin yatay düzende yerleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Yörede motifler arasında benzerlik çoktur. Renk açısından ise bir çorapta on farklı renk kullanılarak çok renkli çoraplar görülmektedir.Yörede el örgüsü çorapları bireyler çoğunlukla çeyiz ve iklim şartlarından korunmak amacıyla kullanmaktadırlar.Geleneksel giysi kültürümüzün önemli bir parçası olan çoraplar yöresel kullanım alanlarının dışında uygulanarak, değerlendirilmesi yöre kültürünün devamı, gelişmesi ve tanıtımı açısından yararlı olacaktır. Bu nedenle yörede tespit edilen çorapların örgü tekniği veya desenleri kullanılarak tasarımlar yapılmış, bir kısmı uygulanarak yeni ürünler kazandırılmaya çalışılmıştır.
Ankara ili piyasalarında bulunan dekoratif deri mekan aksesuarlarının incelenmesi
Araştırmanın amacı günümüzde yapılmakta ve günlük hayatta önemli yeri olan deri mekan aksesuarlarının yerinde incelenerek, çeşitlerinin, yapım aşamalarının, kullanıldığı alanların, kullanılan tekniklerin, renk ve desen özelliklerinin belgelenmesi, rapor haline getirilmesi ve yeterliliğinin ortaya konulmasıdır.Araştırma süresince uzman görüşleri yardımıyla bir anket düzenlenmiş ve bu anket yapım atölyeleri ile satış yapılan işyerlerine uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma evrelerini 2009-2010 yılında Ankara ilinde seçilen mekan aksesuarları yapımı ve satışı yapılan atölye ve üretilen 100 ürün çeşitleri oluşturmuştur. Araştırma sonuçlarının analiz ve yorumlanmasında frekans ve yüzde dağılımları dikkate alınmıştır.Satış yapılan iş yerlerinde ürünlerin Ankara'dan seri üretim yapan firmalardan temin edildiği bunun yanında başka atölyelerden ve kendi atölyelerinde üretim yapan işyerlerinin de halen bulunmakta olduğu görülmüştür. İşyerleri ürünleri kendi tercihlerinde seçtikleri kadar tüketicilerin isteklerini de dikkate alarak seçmektedir, ayrıca ürünleri seçerken günün modasına uygun olmasına da dikkat etmektedirler.İşyeri sahipleri ve çalışanlarının çoğunluğu yurtdışından ülkemize kalitesiz ve ucuz ithalat ürünlerinin fazlalığı, müşteri memnuniyetsizliği, kalifiye eleman azlığı, hammaddelerin pahalılığı sebebiyle güçlüklerle karşılaşmaktadır. Bu gibi sorunlara sahip özellikle üretim yapan işyerlerinin sayısının oldukça azalmakta olduğu gözlemlenmiştir.
Ankara Keçiören Belediyesi Meslek Edindirme Kurs Merkezleri'nde düzenlenen takı tasarımı ders programının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı; Ankara İli Keçiören Belediyesi Meslek Edindirme Kurs Merkezlerinde Düzenlenen Takı Tasarımı Ders Programının, günlük hayattaki geçerliliği, El Sanatları dersi içindeki yeri açılarından kursiyer görüşlerine göre incelenmesidir.Araştırma süresince uzman görüşleri yardımıyla bir anket düzenlenmiş ve bu anket 64 kursiyere uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Ankara İli Keçiören Belediyesi Meslek Edindirme Kurs Merkezlerindeki TakıTasarımı dersine katılan kursiyerler oluşturmaktadır, bu araştırma takı tasarımı ders programına katkı sağlaması ve araştırma sonuçlarını görmek varsa eksik yönlerini gidermek amacıyla yapılmıştır.Araştırma sonuçlarının a n a l i z v e yorumlanmasında frekans ve yüzde dağılımları alınarak bulgular tablolarda verilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde takı tasarımı ders programının, kurs öğrencileri tarafından sevildiği görülmektedir.Kullanılan araç-gereçlerin günün teknolojisine çok ayak uyduramadığı tespit edilmiştir.Programda kullanılan teknikler çoğunlukla yetersiz görülmüş, piyasadaki gelişmelerin derslerde uygulanan ürünlere yansıtıldığı belirtilmiştir. Derslerde kullanılan kaynaklar kısmen yeterli düzeydedir. Derslerde oluşturulan ürünlerle piyasada bulunan ürünler arasında çoğunlukla benzerlik olduğu görülmüştür. Programda ders saati çoğunlukla yeterli bulunmuş ve dersin amacına kısmen ulaştığı görülmüştür. Programda yeni tekniklerin uygulanmasına kısmen imkan verildiği belirtilmiştir. Derslerde oluşturulan ürünlerin sergileme ve satış imkanı bulunmamaktadır. Araç-gereçlerin teknolojik açıdan yetersizdir.Kullanılan program çoğunlukla içerik açısından yetersiz durumdadır. Alınan eğitim iş hayatına kısmen uygundur. Derslerde kaynak olarak en fazla dergiler ve modeller kullanılmaktadır. Derslerde oluşturulan ürünlerin kurs dışında ilgi gördüğü görülmüştür. Öğrencilerin çoğunluğu malzeme temini konusunda sıkıntı çekmektedir. Takı tasarımı eğitiminde kullanılan öğretim yöntemleri, kısmen yeterli görülmektedir. Takı tasarımı programında öğrencilerin yaratıcılıklarını kullanmaları kısmen mümkün olmaktadır. Öğrenciler alınan eğitim programında bulunan tekniklerin tamamını öğrenmelerinin mümkün olmadığını belirtmiştir. Bu programda eğitim veren öğretim elemanlarının davranışları öğrencilerin çoğunluğu tarafından dersi sevdirecek nitelikte olarak belirtilmiştir.
Afyon ili halk eğitim merkezindeki takı tasarımı dersinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı bulunan Afyon Halk Eğitim Merkezindeki Takı Tasarımı dersinin-gereç, günlük hayattaki geçerliliği, El Sanatları dersi içindeki yeri açılarından kursiyer görüşlerine göre incelenmesidir.Araştırmanın evrenini, Afyon Halk Eğitim Merkezindeki, Takı Tasarımı kursuna katılan kursiyerler olaştırmaktadır. Bu araştırma kapsamında, kursiyerlere anket formu uygulanmıştır. Anket formu ile elde edilen bulguların frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırmadan elde edilen veriler değerlendirildiğinde, takı tasarımı programı kursiyerlerin kendi tercihi olması nedeniyle, kursa severek katıldıkları görülmüştür. Takı Tasarımı kursunun ders saatinin yeterli olduğu görülmüş ve çoğunlukla amacına ulaştığı saptanmıştır. Kullanılan program içerik açısından öğretim yöntemleri kısmen yeterli görülmektedir. Programda öğrencilerin yaratıcılıklarını kullanmaları çoğunlukla mümkün olmaktadır.Kurslarda oluşturulan takılar ile piyasadaki takılar arasında benzerlik olduğu görülmüştür. Kurslarda kullanılan en fazla eğitim aracı, dergi ve model kitaplardır. Kurslarda oluşturulan takıların sergileme ve satış imkanı bulunmaktadır. Öğrencilerin çoğunluğu malzeme temini konusunda kısmen zorluk çekmektedir.
Türk katı' sanatı ve sanatçılarından örnekler
Geleneksel Türk Kağıt sanatlarının özgün örneklerinden biri olan katı' sanatı hakkında yayın sayısı çok azdır. Bu nedenle Araştırmada Katı' sanatı ve sanatçıları ele alındı. Bu sanatın tanımı, tarihçesi, teknik ve kompozisyon özellikleri, belirlendi.Araştırmada, örnekler üzerinden bu sanatın gelecek kuşaklara aktarılması için kaynak belge oluşturulması amaçlanmıştır.Araştırma; betimleme çalışmasıdır. Araştırmanın evreni Türk katı' sanatının örnekleri, Örneklemi ise müze ve kütüphanelerden bulunabilen katı' örneklerinden oluşmuştur.Toplanan veriler ayrı ayrı bilgi formlarına işlenmiş, teknik, kompozisyon, motif ve bezeme tabloları oluşturulmuştur. Tablo dökümlerinden elde edilen bulgulara sonuç bölümünde yer verilmiştir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kurslarında verilen deri aksesuarları dersinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, yetişkin eğitiminde önemli bir yere sahip olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kurslarının (İSMEK) Deri Aksesuarları Dersinin kursiyer görüşlerine göre incelenmesi ve yeterliliklerinin ortaya konmasıdır.Araştırmanın çalışma evrenini, 2009-2010 eğitim döneminde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kurslarının Üsküdar şubesindeki Deri Aksesuarları Dersine devam eden ve mezun kursiyerler oluşturmaktadır. Toplam 40 kursiyere uzman görüşünde hazırlanan anket uygulanmış, elde edilen veriler ise SPSS paket programında değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarını yorumlamak için verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımları alınarak, bulgular tablolarda verilmiştir.Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, Deri Aksesuarları dersine kursiyerlerin severek ve isteyerek katıldıkları görülmüştür. Kursta ürettikleri ürünlerden kursiyerlerin çoğunluğunun memnun kaldığı hatta bu ürünleri çeşitli sergilerde satarak gelir elde ettikleri tespit edilmiştir. Kurslarda kullanılan araç ve gerecin teknolojik gelişmeler doğrultusunda yetersiz kaldığı ve yine malzeme temini konusunda da sıkıntılar çekildiği anlaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Eğitim, yetişkin eğitimi, mesleki eğitim, İSMEK, el sanatları, deri, dericilik, deri aksesuarları
Nakış sanayinde çalışan elemanların mesleki yeterliliklerinin belirlenmesi ve yeterliliklere dayalı program modeli
Bu araştırmanın amacı, çalışma yaşamının gereksinim duyduğu elemanların niteliklerinin tanımlanmasında iş yaşamınca belirlenen ve benimsenen mesleki yeterlilikler doğrultusunda program modeli oluşturmaktır.Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde bulunan İNSAD ve İstanbul Sanayi Odasına bağlı seksen adet küçük, orta ve büyük ölçekli nakış işletmesi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi; evrenden seçilen ve evreni temsil ettiğine inanılan, nakış işletmelerinden ulaşılan otuz sekiz işletmede çalışan ve alanında uzman yüz kırk iki kişisinden oluşmaktadır. Örneklemi evrenden görüşmeyi kabul edenler oluşturmuştur.Nakış eğitimi programının oluşturulmasında, nakış alanı için görev grupları belirlemek amacıyla uzman kişilere iş analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda ?tasarımcı, desenci, işaretçi, numuneci, makineci, kalite kontrolcü ve kalite kontrol bölümü içinde onarıcı ve temizleyici? den oluşan altı görev grubu belirlenmiştir. Belirlenen bu görev gruplarının yeterlilik durumlarının önem derecelerinin belirlenmesi ve iş tanımları için işletmedeki konu ile ilgili uzman kişilere (tasarımcı, desenci, işaretçi, numuneci, makineci, kalite kontrolcü ve kalite kontrol bölümü içinde onarıcı ve temizleyici) görev gruplarını içeren anket uygulanmıştır. Toplanan veriler, önce veri kodlama formlarına işlenmiştir. Daha sonra bilgisayara aktarılan veriler üzerinde gerekli istatistiksel çözümlemeler için Excel ve SPSS 13.0 paket programından yararlanılmıştır. Frekans, yüzde ve aritmetik ortalamaları hesaplanarak tablolaştırılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgu ve yorumlara göre, altı görev grubuyla ilgili mesleki yeterliliklerin büyük çoğunluğunun çok gerekli ve gerekli olduğu ortaya çıkmıştır. Çıkan bu sonuçlar doğrultusunda nakış alanı için eğitim programının genel yapısı oluşturulmuştur. Program oluşturulurken her bir görev dalı için uzmanlık eğitimi esas alınmış, bununla birlikte farklı bir görev yan dal olarak seçilmiştir. Ayrıca nakış eğitimi programı, ilköğretim mezunlarına meslek edindirmek amacıyla bir sertifika programı olarak önerilmektedir.Hazırlanan program modelinin uygulanması sonucunda, nakış eğitimi alanından mezun öğrencilerin istihdam edilmelerinin daha kolay olması ile birlikte iş yaşamlarında daha başarılı ve verimli olacakları düşünülmektedir.
Ankara ili merkezinde üretilen deri çantaların incelenmesi
Bu araştırmanın genel amacı, Ankara ili merkezinde üretilen deri çantaları çeşitli özellikler açısından(üretiminde kullanılan teknikler, araç-gereçler, süsleme şekilleri, renkleri, desenleri, kompozisyonları, kullanım amaçları ve çeşitleri)incelenmesidir.Bu amaç doğrultusunda belirtilen Ankara ilindeki deri çanta üreticileri araştırma kapsamına alınmıştır. Bu atölyelerdeki üretilen ürünler incelenmiş ve buralarda çalışan usta ve işçilerle görüşme yapılmıştır. Görüşmede kullanılan anket ve ürün gözlem formu araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır.Araştırmada elde edilen veriler değerlendirildiğinde, deri çanta ile uğraşan bireylerin çoğunluğunun ilköğretim mezunu ve erkektir. Deri çanta üreticilerinin çoğunlu bu mesleği baba mesleği olduğu için yapmakta ve bulundukları iş yerlerinde işletme sahibi ve usta olarak çalışmaktadır.Deri çanta işletmelerinde çalışan eleman sayısı çoğunlukla 1-3 kişidir ve bu işte çoğu 1?5 yıldır çalışmaktadır. Deri çanta yapımında çoğunlukla metallerle süsleme, makine dikişiyle birleştirme kullanılmıştır. Süslemede kullanılan desenler çoğunlukla kendi tasarımlarından elde edilmiş, klasik çanta yapılmış, renk olarak siyah kullanılmış ve kullanılan renk modaya göre seçilmiştir. Deri çanta üretiminde model çoğunlukla modaya göre belirlenmiş, tasarımlarda sembolik motif ve kompozisyonlar kullanılmış, deri çantaların tasarımları kendi atölyelerinde yapılmıştır. Ayrıca üreticiler çoğunlukla deri çantaların kaliteli olmasına dikkat etmiştir.Deri çanta üreticilerin aylık geliri çoğunlukla 1.000YTL?10.000YTL'dir. Deri çanta yapımında çoğunlukla solüsyon, sentetik iplik, suni deri kullanılmıştır. Deri çanta tüketicileri çantaları çoğunlukla görünümüne göre seçmiştir.Deri çanta yapımında üreticiler çoğunlukla yurt dışından ülkemize ucuz ve kalitesiz ithalatın fazlalığı gibi güçlüklerle karşılaşmıştır ve karşılaşılan güçlüklerin giderilmesi için İthal malların ülkemize girişinin kısıtlanması önerisi getirilmiştir.
Alanya baş süslemeleri ve giyim özelliklerinin araştırılarak turistik bebek üzerinde simgeleştirilmesi
Araştırmada, Alanya baş süslemeleri ve giyim kuşamının malzeme, teknik, desen, renk, boyut ve kullanım özelikleri araştırılarak elde edilen bulguların Alanya'ya özgü bir folklorik bebek üzerinde simgeleştirilmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın evrenini Alanya, Alanya Müze'si, Avşar Folklor Evi, Antalya Halk Eğitim Merkezi ve Başpınar Köyü ve Alanya'da folklorik bebek satıcısı 30 kişi oluşturmaktadır. Alanya, Alanya Müze'si, Avşar Folklor Evi, Antalya Halk Eğitim Merkezi ve Başpınar Köyü'nde bulunan Alanya baş süslemeleri ve giyim özelliklerini yansıtan örnekler örneklem olarak seçilmiştir.Verilerin toplanmasında Alanya'daki folklorik bebek satıcısı 30 kişiye uygulanan 4 seçenekli görüşme formu ve ulaşılan örneklere ilişkin 101 adet bilgi formu kullanılmıştır. Görüşme formuna verilen cevaplar tablolara aktarılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır; Folklorik bebek satan bireylerin çoğunluğunu orta yaşa yakın yetişkin kadın bireyler oluşturmaktadır. Eğitim durumları genellikle lise düzeyindedir. Alanya'da satılmakta olan folklorik bebeklerin Alanya giysi çeşitliliğini, Alanya baş süslemelerini ve Alanya takılarını yansıtmadıkları saptanmış, Alanya'daki folklorik bebek satıcılarının Alanya'yı yansıtan bir folklorik bebeği satmakta çok istekli oldukları gözlenmiştir.Alanya, giysi çeşitliliği, baş süslemeleri ve giyim özellikleri bakımından zengin bir kültüre sahiptir.Araştırma bulgularına dayalı olarak bu araştırmanın başlangıç ve örnek olacağı düşünülerek Alanya Halk Eğitim Merkezi'nin yöresel baş süslemeleri ve giyim özellikleri ile ilgili kapsamlı bir araştırma yürütmesi, Alanya Halk Eğitim Merkezi'nde Folklorik bebek yapımı ile ilgili kursların açılıp yayınlaştırılması, yurt içi ve yurt dışı tanıtım ve pazarlama olanaklarının artırılarak turizme kazandırılmasıyla kalkınmaya ekonomik katkıda bulunulması ve konuyla ilgili daha geniş araştırmaların yapılmasına yönelik önerilere yer verilmektedir.
Kuvvetlendirilmiş ve çok katlı dokuma yüzey tasarımı eğitiminde web destekli bir uygulama
Bu araştırmanın amacı, uygulama ağırlıklı ?Dokuma Teknolojisi II? dersinin türetimci çoklu ortam öğrenme kuramına dayandırılarak, etkileşimli web destekli eğitim metodu ile öğretiminin planlanması, bu kapsamda kullanılan görsel ve işitsel unsurların öğrenci başarısına etkisinin araştırılmasıdır.Bu araştırmada son test kontrol gruplu deney deseni kullanılmıştır. Bu modelleme ile klasik yöntem ve uzaktan destekleyici eğitim yöntemi arasında öğrenme niteliği açısından bir fark olup olmadığı araştırılmıştır. Uzaktan destekleyici eğitim ve geleneksel eğitim alan öğrencilerin akademik başarılarında farklılıklar ve bu farklılıkların önem derecesini tespit etmek için nicel veri toplama ve analiz tekniklerinden yararlanılmıştır.Araştırma, deney grubu ve kontrol grubu olmak üzere iki öğrenci grubuyla gerçekleştirilmiştir. Uygulama, 2008-2009 eğitim öğretim yılı güz döneminde 3. sınıfa devam eden, Dokuma Teknolojisi I dersini alarak başarılı olmuş öğrencilerle yürütülmüştür. İnternet kullanım imkânına sahip 20 deney grubu öğrencisine web destekli eğitim yöntemi, 20 kontrol grubu öğrencisine ise geleneksel yöntem uygulanmıştır. Dersin uygulamalı bölümü ve sınavlar yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Uygulama 14 hafta (1 dönem) boyunca devam etmiştir.Ders içeriği ve ders konuları temel alınarak derse ilişkin bilişsel ve psikomotor alan ile ilgili hedef ve hedef davranışları belirlenmiştir. Deney ve kontrol gruplarını belirlemek amacıyla hazırbulunuşluk testi hazırlanmış ve uygulanmıştır. Dokuma Teknolojisi II dersi konularına ilişkin görsel ve işitsel materyal hazırlanmış ve web destekli öğretim modeli oluşturulmuştur.Araştırma sürecinde, deney grubu öğrencilerine web destekli öğretim modelini içerik, kullanım ve görsel açıdan değerlendirmek amaçlı ?web sayfası değerlendirme formu?, deney ve kontrol grubu öğrencilerine ara sınav ve dönem sonu sınavı, sunum dosyasının değerlendirmesi için ?Dokuma Teknolojisi II dersi sunum dosyası değerlendirme ölçeği? ve uygulamaları haftalara göre takip edebilmek için hazırlanan ?gözlem formu? uygulanmıştır. Bulgular istatistiksel olarak incelenmiş, gruplar arasındaki farkın anlamlılığına t testi ile bakılmıştır.Araştırma bulgularına göre, deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin bilişsel ve psikomotor alan hedef ve hedef davranışlarına ulaşma düzeyi ve genel başarı puanları değerlendirildiğinde deney grubu öğrencilerinin başarısının az farkla önde olduğu görülmüştür. Ancak bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Bu sonuca göre web destekli eğitimin geleneksel eğitim yöntemine bir alternatif olabileceği ortaya konmuştur.Bu araştırma ile web ve internet teknolojilerinin, uygulama ağırlıklı derslerde de uygulanabilirliği ortaya konmuş ve öğretime olan katkısı gösterilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında web destekli eğitim uygulamalarına yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.
Eskişehir ilinde lületaşı işletmeciliği ve üretilen ürünler üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, Eskişehir ili lületaşı işlemeciliğinin yeri ve önemi, günümüzdeki durumu ve yapılan ürünlerin araştırması amaçlanmıştır. Lületaşının elde edilmesi, lületaşı işlemeciliğinde kullanılan araç ve gereçler, teknik, yapım aşamaları, ürün çeşitleri, ürünlerin yapımında kullanılan bezeme ve renk özellikleri incelenmiştir. Araştırmada Eskişehir ilinde lületaşı işemeciliği ile uğraşan bireyler ile Eskişehir lületaşı müzesinde ve lületaşı işleme atölyelerindeki lületaşı ürünleri araştırma kapsamına alınmıştır.Araştırma ile ilgili bilgiler tarama yöntemi ile yazılı kaynaklardan ve bu işle uğraşan kişilerden toplanmıştır. Kaynaklardan elde edilen bilgiler amaçlar doğrultusunda belirlenen başlıklar altında özetlenmiştir.Araştırmanın çalışma evrenini Eskişehir ilinde lületaşı üreticileri ve lületaşı ürünleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini (bunlardan 9?u lületaşı müzesinden) olmak üzere 100 lületa?ı ürünü ve 50 lületaşı iişlemeciliği ile uğraşan bireyler oluşturmaktadır.Araştırmanın amaçları doğrultusunda hazırlanan sorular anket haline getirilerek 50 lületaşı işlemeciliği ile uğraşan bireylere karşılıklı görüşme tekniği ile doldurulmuş, cevaplar tablolaştırılarak, analizleri yapılmıştır. Ayrıca 100 lületaşı ürününün ayrı ayrı fotoğrafları çekilmiş, hazırlanan bilgi formlarına göre doldurulmuş ve elde edilen verilerin analizi yapılmıştır. Ürünler çeşit, teknik, renk, kompozisyon ve kullanım yeri açısından incelenmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara gören en kaliteli lületaşı Eskişehir?den çıkartılmaktadır.Yöre için önemli bir gelir kaynağıdır. Günümüzde lületaşından tütün kullanma aracı, giyim aksesuarları, ev eşyası ve aksesuarları ürün çeşitleri oluşturmuştur.
Beypazarı telkari işlemeciliği ve takı örneklerinin incelenmesi
Araştırma kapsamında 50 çalışan için anket formu uygulanmıştır. Belirlenen 10 üreticiden, telkari tekniği ile yapılmış ürünlerden seçilen 50 adet takı için bilgi formu düzenlenmiştir. Bilgi formları ve anket formları tablolaştırılarak açıklanmış, sonuçlar sayı ve yüzde olarak ortaya konulmuştur.Ayrıca telkari tekniği ile yapılan bir ürünün yapım aşamaları; tel çekimi, model hazırlama, şekil verme, birleştirme, kaynak, ağartma ve parlatma, ayrıntılı olarak analiz edilip, fotoğraflarla sunulmuştur.Bulgular, Telkari işlemeciliğinin usta ? çırak ilişkisi içerisinde öğrenildiği ve bu şekilde de devam ettirilmeye çalışıldığını ancak günümüzde eğitimli yeni neslin bu alana ilgisiz kalmasından dolayı eleman sıkıntısının ortaya çıktığını göstermektedir. İşletmelerin ürün tasarımlarını takı katalogları ve internet aracılığıyla elde ettikleri, bu yüzden de farklı tasarımlara ihtiyaç duydukları, ürünlerini pazarlamakta zorlandıkları, emeklerinin değer karşılığını alamadıkları ve telkari ürünlerin seri üretimi için döküm tekniğini kullandıkları saptanmıştır. Bu bulgular ışığında çözüm önerileri sunulmuştur.