Davranışsal finans açısından bireysel emeklilik sistemine yönelik tutum ve davranışlar Kayseri organize sanayi örneği

Bireyler aktif çalışma hayatları boyunca sahip oldukları refah düzeyini emeklilik döneminde de sürdürebilmek için kamu emeklilik sistemine ek olarak özel bireysel emeklilik şirketlerine yatırım yaparak bu amaca ulaşabilmektedir. Bu bireysel emeklilik sistemi gönüllülük esasına dayanmakta olup bir çeşit fonlama veya yapılan tasarrufların değerlendirilmesi biçimindedir. Bireyler bu değerlendirme sırasında birçok faktörden etkilenebilmekte ve bu etkilenmeler sonucunda alınan kararlar zaman zaman irrasyonel olabilmektedir. Bu durumda bireysel emeklilik sisteminin davranışsal finansla olan ilişkisini ortaya koymaktadır. Davranışsal finans, bize yatırımcıların yatırımda bulundukları dönemde ne gibi faktörlerden etkilendiklerini ve ne türde hatalarda bulunduklarını araştırarak sonuçlarını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada Kayseri Organize Sanayi Bölgesi Fabrikalarında çalışanların birikime yatkınlıkları, Bireysel emeklilik sistemi temel bilgi düzeyleri, BES'e olan yaklaşımları ile bireysel emekliliğe yönelik göstermiş oldukları davranışsal finans eğilimleri arasındaki ilişki; öncelikle güvenilirlik analizi ve faktör analiz ile araştırılmıştır.. Sonrasında Kolmogorov Smirnov testi ile verilerin dağılımı (kruskal wallis, ki-kare, doğrusal regresyon analizi) ile incelenmiştir. Bu analizlerin sonucu olarak çalışma hayatı içindeki insanların birikime olan yatkınlıkları, çalışanların bireysel emeklilik sistemine olan yaklaşımlarını; birikim yapmaya olan yatkınlıklarını, bireysel emeklilik sistemi hakkındaki temel bilgi seviyelerinin ölçülmesi, hangi sistem türlerinin tercih edildiği (otamatik katılım,isteğe bağlı BES) belirlenmektedir. Bu tercihlerin yanı sıra kayıp ile kazanç arasındaki olasılık olan finansal risk alabilme arzusu ölçülmekte ve son olarak yatırım aracı tercihlerini (altın,döviz,hisse senedi,türev araçlar,araba ve gayrimenkul)ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. BES temel bilgi düzeyleri ve BES'e olan yaklaşımları bireysel emekliliğe yönelik göstermiş oldukları davranışsal finans eğilimleri üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.