Değişik lastik ve tekerlek düzenlemelerinin traktör çeki verimine etkileri üzerinde bir araştırma

DEĞİŞİK LASTİK VE TEKERLEK DÜZENLEMELERİNİN TRAKTÖRÇEKİ VERİMİNE ETKİLERİ ÜZERİNDE BİR ARAŞTIRMAÖZBu çalışmada, iki farklı yapıda (diagonal ve radyal) lastik tekerlek ve farklıdüzenlemelerinin (ek ağırlıklı-ek lastik tekerlekli), traktör verimi üzerindeki etkileri,deneysel yöntemlerle elde edilen veriler yardımıyla incelenmiş vedeğerlendirilmiştir. Denemeler, Buğday anızı ile örtülü farklı tekstürlerde (killi,Kumlu-tınlı) iki tarla ve beton zemin üzerinde yürütülmüştür. Tarla denemeleri,traktörün özgül yakıt tüketimi, genel verimi ve patinaj değerleri üzerinde etkiliolacağı düşünülen 3 faktör (vites kademesi, lastik yapısı, lastik tekerlekdüzenlemeleri) dikkate alınarak yürütülmüştür. Beton zemin denemelerinde ise, buüç faktörün, sabit patinaj değerinde (%15), traktör özgül yakıt tüketimi, maksimumçeki kuvveti, maksimum çeki gücü ve traktör genel verimi üzerindeki etkileriincelenmiştir. Denemelerde çift çeker New Holland 80-66 traktörü kullanılmıştır.Traktör, tarla denemelerinde üç gövdeli döner kulaklı pulluk ile yüklenmiştir. Betonzemin üzerindeki denemelerde ise, traktörün yüklenmesinde, traktör çeki test aracıkullanılmıştır. Denemelerde ele alınan faktörlerin gerek ayrı gerekse oluşturduklarıetkileşimlerle; traktör performansı üzerindeki etkilerinin istatistiksel olarak öneminiortaya koyan varyans analizi ve Duncan çoklu karşılaştırma testi, çalışmalarınyürütüldüğü deneme alanları için ayrı ayrı yapılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir.Ayrıca, deneysel çalışmalarda en iyi sonucu veren radyal ve ek lastik tekerlekuygulamalarının sağladıkları avantajların oluşturdukları ek maliyetleridengelemesinin bir ifadesi olan geri kazanım periyotları (başa baş noktası), farklıtraktör yıllık kullanım süreleri için belirlenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre; en yüksek çalışma verimi, beton ve anızlızeminler için, radyal lastik-ek lastik tekerlek-çalışmada seçilen en yüksek viteskademesi (yaklaşık 6 km/h) kombinasyonu için elde edilmiştir. Çalışmada incelenenfaktörlerin etkileri birbirlerinden bağımsız olarak değerlendirildiğinde, yakıt vezaman tasarrufları açısından en iyi sonuçlar ek lastik tekerlek uygulamalarında eldeedilmiştir. Bu nedenle, ek lastik uygulamasının oluşturduğu ek maliyetlerin diagonallastik yerine radyal lastik kullanımı ile oluşan ek maliyetlere kıyasla daha fazlaolmasına rağmen, geri kazanımlarının daha kısa sürelerde gerçekleştiği saptanmıştır.Anahtar kelimeler: Lastik tekerlek düzenlemeleri, radyal ve diagonal lastik,Traktör verimi.