Demokratik sosyalizm modelinde siyasal katılım: Türkiye İşçi Partisi örneği 1961–1971

Bu tez çalışmasında, demokratik sosyalizm modelinin yöneten – yönetilen ilişkilerini nasıl ve hangi prensipler dâhilinde ele almakta ve okuduğuna odaklanılmıştır. Bu doğrultuda, yöneten – yönetilen ilişkilerinin yapısı ve uygulama biçimleri irdelenmiştir. Yöneten – yönetilen ilişkilerinin tarihsel süreç içerisinde yaşamış olduğu dönüşümlerde demokrasi kavramının icadı ve gelişiminin rolü sorgulanmıştır. Demokrasi kavramı üzerinden siyasal katılım kavramına ulaşılmıştır. Siyasal katılım kavramı çözümlemesinde bulunularak, kavramın, yöneten – yönetilen ilişkilerini hangi sınırlar dâhilinde çerçevelendirdiği sorularına yanıtlar aranmıştır. Siyasal katılımı etkilediği düşünülen gelir eşitsizliği, cinsiyet, kimlik ve yaş faktörleri demokratik sosyalizm modeli üzerinden okunarak siyasal katılım ve demokratik sosyalizm modeli arasındaki ilişki incelenmiştir. Yöneten – yönetilen ilişkileri ve siyasal katılım kavramı çözümlemelerimiz tezimizin amacı olan demokratik sosyalizm modelinin bulunmuş olduğu politik hattın belirlenmesi sürecinde yol gösterici nitelik taşımaktadır. Bu doğrultuda, demokratik sosyalizm modelinin kavramsallaştırma aşamasına geçilmiştir. Demokratik sosyalizm modelinin doğru bir zeminde kavramsallaştırılmasını sağlayabilmek adına modelin ortaya çıkışını ve gelişimini sağladığını düşündüğümüz düşünsel kaynaklar ve somut olaylar incelenmiştir. Nihayetinde, demokratik sosyalizm modelinin yöneten – yönetilen ilişkilerini hangi ilkeler doğrultusunda örgütlediğinin yanıtı aranmıştır. Bu yanıt arama sürecinde 1961 – 1971 yılları arasında demokratik sosyalizm ilkeleri doğrultusunda hareket ettiklerini ilan eden Türkiye İşçi Partisi, İspanya Komünist Partisi, Fransa Komünist Partisi, İtalya Komünist Partisi ve Halk Birliği (Şili) örgütlerinin, yöneten – yönetilen ilişkilerini nasıl okuduklarının cevabı aranmıştır. Geniş çerçeveden değerlendirilen bir Türkiye İşçi Partisi çözümlemesi ile yöneten – yönetilen ilişkilerinin demokratik sosyalizm modelinde hangi ilkeler üzerinden şekilleneceği belirlenmiştir. Buna göre demokratik sosyalizm modeli etkin siyasal katılım üzerinden yöneten – yönetilen ilişkilerini ele almaktadır. Bunun sonucunda demokratik sosyalizm modelinin uygulanabileceği alan ve modelin bulunmuş olduğu politik hat, liberal demokrasi sınırlarıyla çerçevelendirilmiştir.