Deneysel akut böbrek yetersizliği modelinde deksmedetomidinin koruyucu etkinliğinin araştırılması

Amaç: Akut böbrek yetersizliği; böbrek fonksiyonlarında kısa süre içinde izlenen bozulma ile karakterize bir tablodur. Deksmedetomidin; yoğun bakım ünitelerinde izlenen, entübe ve mekanik olarak ventile edilen hastaların sedasyonunda 24 saati aşmayan sürelerde sürekli infüzyon şeklinde uygulanması önerilen bir ?2 agonisttir. Yapılan çok az sayıda çalışmada ise antiinflamatuvar etkinliği ile ilgili veriler elde edilmiştir.Bu çalışmanın amacı; sıçanlarda oluşturulan deneysel akut böbrek yetersizliği modelinde deksmedetomidinin olası koruyucu etkinliğinin araştırılmasıdır.Yöntem: Her biri 7 sıçandan oluşan 5 gruptan;Grup1 (Kontrol, n=7)'de yer alan sıçanlara ilaç uygulaması yapılmadı.Grup 2 (Sham, n=7)'de yer alan sıçanlara deksmedetomidin (2.5mL/kg) ile eş hacimde intraperitoneal (IP) SF ve %50 hipertonik gliserol (8mL/kg) ile eş hacimde intramüsküler (IM) SF verildi.Grup 3 (Gli, n=7)'de yer alan sıçanlara deksmedetomidin (2.5mL /kg) ile eş hacimde SF IP ve 8 ml/kg %50 hipertonik gliserol IM verildi.Grup 4 (Gli+deks50, n=7)'de yer alan sıçanlara 50 µg/kg deksmedetomidin IP, 8mL/kg %50 hipertonik gliserol IM verildi.Grup5 (Gli+deks100,n=7)'de yer alan sıçanlara 100µg/kg deksmedetomidin IP, 8 mL/kg %50 hipertonik gliserol IM verildi.İlaç uygulamalarından 24 saat sonra sıçanlar sakrifiye edilerek kan ve doku örnekleri alındı.Kan üre azotu (BUN) ve kreatinin; spektrofotometrik yöntemle, TNF-? ve IL?6 tayini ELISA yöntemiyle yapıldı.Histopatolojik incelemeler için hem ışık, hem de elektron mikroskobu kullanıldı. Hazırlanan preparatlar, akut tübüler nekrozu tanımlayan histopatolojik kriterler dikkate alınarak 0-3 arasında skorlandı.0: Hasar yok1: %25'den az hasar2: %25 -50 hasar3: %50'den fazla hasarBulgular: Gliserol verilen tüm sıçanlarda (Grup 3,4 ve 5), 24 saatin sonunda ABY oluştu (p=0.000). Ancak deksmedetomidin uygulanan gruplarda (Grup 4 ve 5), gliserol verilen Grup 3'e kıyasla BUN ve kreatinin düzeyleri açısından anlamlı bir fark saptanamadı (p>0.05). TNF-? ve IL- 6 düzeyleri gruplar arasında farklılık göstermedi (p>0.05).Histopatolojik incelemelerde, akut tübüler nekroz bulguları, gliserol uygulanan tüm gruplarda (Grup 3,4 ve 5) saptanmış olmakla birlikte, deksmedetomidin uygulanan grup 4 ve 5`deki sıçanlarda histopatolojik bulgularda anlamlı bir değişiklik elde edilemedi. Grup 1 ve 2'de 0 olan skorlar Grup 3, 4 ve 5'te 2 ve 3 şeklinde elde edildi. Skorlar açısından Grup 1 ve 2, Grup 3,4 ve 5'ten anlamlı olarak farklı bulundu (p=0.000). Grup 3,4,5 arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı.Sonuç: Çalışmamızda; TNF-? ve IL?6 değerleri açısından gruplar arasında hiçbir farklılık elde edilemedi. Deksmedetomidinin deneysel akut böbrek yetersizliği modelinde, toksik akut tübüler nekroz gelişimini önleyici etkisinin olduğunu gösteren biyokimyasal ve histopatolojik bir veri elde edilememiştir.Anahtar Kelimeler: Sıçan, akut böbrek yetersizliği, gliserol,deksmedetomidin.