Deneysel olarak osteoporoz oluşturulan ratlarda botulinum toksin enjeksiyonu sonrası temporomandibular eklemde meydana gelen yapısal değişikliklerin incelenmesi

Osteoporoz (OP); kemik mineral yoğunluğunun düşmesi, bozulmuş kemik kalitesi ile karakterize olan ve kırık riskini önemli oranda arttıran iskeletsel sistemik bir hastalıktır. Genellikle postmenopozal dönemdeki kadınlarda, spontan kırıklar ile ortaya çıkmaktadır. Osteoporoz, maksillofasiyal bölgede de önemli değişikliklere neden olmaktadır. Botulinum toksin; gram-negatif, anaerobik ve spor oluşturan bakteri olan Clostridium botulinum tarafından sentezlenen güçlü bir nörotoksindir. Masseter kasa yapılan botulinum toksin uygulamaları sonrası, temporomandibular eklemde (TME) dejeneratif değişiklikler meydana geldiği ve mandibular kondil bölgesindeki kemik kalitesinde düşüşler yaşandığı bilinmektedir. Bu çalışmada, ratlarda deneysel olarak OP oluşturulması ile beraber masseter kaslarına yapılan botulinum toksin uygulaması sonrası TME bölgesinde meydana gelen değişikliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda, 20 adet dişi Wistar Albino rat iki deney grubuna (n:10) ayrıldı. İlk deney grubundaki ratlara retinoik asit 14 gün boyunca günde bir kere olmak üzere gavaj yoluyla verilerek OP hastalık modeli oluşturuldu. İkinci deney grubunda ise aynı oranda steril salin 14 gün boyunca gavaj yoluyla verildi. Her iki deney grubundaki ratların sağ masseter kaslarına tek doz olarak 12U/0.1 cc botulinum toksin enjeksiyonu yapıldı. Ratların sol masseter kaslarına ise 0.1 cc hacminde steril salin enjeksiyonu yapıldı. Enjeksiyonlardan 4 hafta sonra tüm ratlar sakrifiye edildi. Çift taraflı mandibular kondil örnekleri eksize edildi. Örnekler XRF- Spektrometrik yöntemle elementel düzeyde analiz edildi. Çalışma sonuçları değerlendirildiğinde, OP geliştirilen ratlarda botulinum toksin uygulamasının mandibular kondilde Ca seviyelerinde azalmalara neden olduğu görüldü. Ancak, bu azalma istatistiksel olarak anlamlı değildi. Osteoporoz geliştirilmesi sonrası yapılan botulinum toksin uygulamalarının daha uzun dönem sonuçlarının incelendiği, analiz metotlarında farklı yöntemlerin de kullanıldığı yeni klinik ve deneysel çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varıldı.