Denim ve spor giyim ürünlerinde PBT'nin kumaş fiziksel performansına etkisi

Bu çalışmada; denim ve spor giysilik kumaşlarda PBT içeren ve PBT içerme-yen,3/1 Z dimi örgüsünde sabit olarak, farklı yapısal parametrelerde ( farklı tarak numarası, tarak eni, çözgü/atkı ipliği numarası, çözgü /atkı sıklığı) ve farklı terbiye prosesleri uygulanarak üretilmiş kumaşların, elastikiyet, kalıcı uzama, mukavemet, gramaj, çözgü/atkı çekmeleri gibi fiziksel performansının nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Tez çalışmasının asıl gayesi, endüstriyel koşullarda ticari olarak üretilmekte olan denim ve spor giysilik kumaşlarda PBT'nin kumaş performansına etkisinin tespit edilmesi ve karşılaştırılmasıdır. Kumaşın çözgüsünde veya atkısında PBT kullanılarak, elastikiyet ve kumaşın geri toplanması özellikleri bakımından kumaş performansının iyileştirilmesi hedeflenmiştir. Temelde aynı niteliklere ve aynı proses şartlarına sahip kumaş grupları karşılaştırılarak PBT'nin iyileştirme veya değişim seviyesi araştırılmıştır. Mamul kumaşların performanslarını tespit etmek için ISO 6330, ASTM D 3107, ASTM D 1424, ASTM D 5034, ASTM D 3774, ASTM D 3776 standartları kapsamında sonuçların değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışma kapsamında ring iplik makinesinde, merkezde elastikiyet özelliği olan modifiye polyester PBT ve elastan, dış katmanında ise pamuk elyafından oluşan üç bileşenli iplik üretilmiştir. Çeşitli lineer yoğunlukta üretilen PBT karışımlı ipliklerin farklı konstrüksiyonlarda denenmesiyle nihai kumaştaki fiziksel özellikleri analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler ve istatiksel verilere göre Pamuk/PBT/Elastan karışımlı ipliğin, pamuk/elastan içerikli ipliğe göre kumaşta kalıcı uzama değerine olumlu etki ettiği tespit edilmiştir. Tüm bu çalışmalar sonucunda, sadece elastan özlü ipliğe kıyasla PBT (polibütilen teraftalat) ve elastan filamentlerini birlikte özünde içeren ipliklerin, kumaşa kullanım performansı açısından olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: PBT (polibütilen teraftalat), Dual core, Elastan, Pamuk, Ring İplik Eğirme