Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi göğüs hastalıkları anabilim dalı polikliğine başvuran interstisyel akciğer hastalıklarının etiyolojik değerlendirilmesi

İnterstisyel akciğer hastalıkları (İAH), ortak klinik, radyolojik ve fizyolojik özellikleri barındıran birçok akut ve kronik akciğer hastalığını kapsamaktadır. Çalışmamızda polikliniğimize başvuran radyolojik olarak İAH paterni bulunan hastaların demografik özelliklerini, klinik ve radyolojik bulgularını, tanı yöntemleri ve tedavi şekillerini değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamıza 15 Haziran 2023-15 Aralık 2023 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran 103 hasta dahil edildi. Hastalar tanılarına göre gruplandırılarak değerlendirildi. Hastalarımızın 63'ü (%61,2) erkek, 40'ı (%38,8) kadındı. Yaş ortalaması 55,27±15,56 (min: 18- maks: 84) idi. Hastalarımızın %5,8'inde mesleki alerjen maruziyeti, %27,2'sinde hayvan maruziyeti, %26,2'sinde asbest maruziyeti ve %2,9'unda radyasyon maruziyeti vardı. Hastaların %29,1'i aktif sigara kullanmakta olup, %27,2'si exsmoker idi. Hastaların BMI ortalaması 27,17±8,30 olup, 40,8'i preobez ve %20,4'ü obezdi. En sık eşlik eden kronik hastalık kolajen doku hastalığı (KDH) ve hipertansiyondu (HT). Hastalarımızda en sık kaydedilen başvuru şikayetleri; nefes darlığı (%84,5), öksürük (%65), halsizlik yorgunluk (%59,2) idi. En sık fizik muayene bulguları ral (%49,5), ve çomak parmak (%24,3) olarak saptandı. Hastalarımızın 30'u (%29,1) idiopatik pulmoner fibrozis (İPF), 22'si (%21,4) kollajen doku hastalığı (KDH), 14'ü (%13,6) hipersensitivite pnömonisi (HSP), 10'u (%9,7) sarkoidoz, 9'u (%8,7) idiopatik nonspesifik interstisyel pnömoni (iNSİP), 4'ü (%3,9) pleuroparankimal fibroelastozis (PPFE), 3'ü (%2,9) respiratuar bronşiolit ilişkili interstisyel akciğer hastalığı (RB-İAH), 3'ü (%2,9) pulmoner alveolar proteinozis (PAP), 2'si (%1,9) pulmoner langerhans hücreli histiyositozis (PLHH), 2'si (%1,9) kronik eozinofilik pnömoni (KEP), 2'si (%1,9) radyasyon pnömonitisi, 1'i (%1) eozinofilik granülomatöz polianjitis (EGPA), 1'i (%1) sınıflandırılamayan İİP tanısı almıştı. Tanı yöntemleri incelendiğinde %83,5'i sadece klinik ve radyolojik olarak tanı alırken, %16,5'i ise klinik, radyolojik ve invazif bir yöntem kullanılarak tanı almıştı. Hastalarımızın %25,2'sine fiberoptik bronkoskopi yapılmıştı. 24 hastaya biyopsi yapılmış ve 13'ü tanısal olarak değerlendirilmişti. 11 hastaya transbronşiyal biyopsi, 6 hastaya ince iğne aspirasyon biyopsisi, 5 hastaya cerrahi akciğer biyopsisi, 2 hastaya tru-cut biyopsi yapılmıştı. 9 hasta tedavisiz takip edilirken, 51 hastaya steroid tedavisi, 35 hastaya antifibrotik tedavi, 42 hastaya inhaler tedavi düzenlendi. Sonuç olarak, İAH nadir görülmeyen hastalıklar olup, göğüs hastalıkları pokliniklerine başvuran hastaların ayırıcı tanısında daima göz önünde bulundurulmalıdır. Çalışmamızda en sık görülen İPF, KDH-İAH, HSP olmuştur. Multidisipliner değerlendirme, ilerlemiş radyolojik yöntemler ve biyopsi tekniklerine rağmen bazen tanı konulamayan olgular olabilmektedir. Anahtar kelimeler: idiopatik interstisyel pnömoniler, sarkoidoz, kollajen doku hastalıkları, idiopatik pulmoner fibrozis, hipersensitivite pnömonisi.