Dienogest'in endometriozis üzerine terapötik etkisinin deneysel hayvan modelinde moleküler düzeyde değerlendirilmesi

AMAÇ: Bir progestajenik ajan olan 'dienogest'in endometriozis üzerine olan terapötik etkisini hangi moleküler yolaklar üzerinden meydana getirdiğinin deneysel hayvan modelinde incelenmesidir. GEREÇ VE YÖNTEM: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı bünyesinde gerçekleştirilmiş olup, MCBÜ Deneysel Hayvan Laboratuvarında sıçanda oluşturduğumuz endometriozis modeli dokularında dienogest'in potansiyel moleküler yolakları Western blot ve PCR yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Toplanan veriler istatistiksel olarak GraphPad Prism (versiyon 9) student-t testi ile analiz edildi. İstatistiksel olarak anlamlı değerler p<0,05 olarak belirlendi. BULGULAR: Çalışmamızda PCR analizi ile dionegest grubunda, kaspaz 12, Bax, p38, AKT, c-MYC ve BCL2L1 genlerinin ekspresyonu kontrol grubuna göre artmış, kaspaz 3, kaspaz 6, Bad, BCL2A1, TRADD, TRAF1-2, Bid, p53 genlerinin ekspresyonları ise kontrol grubuna göre azalmıştır. Progesteron grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında kaspaz 3, kaspaz 12, Bad ve AKT genlerinin ekspresyonları anlamlı olarak artmıştır (p<0.005). Western-blot analizine göre ise progesteronun PERK protein ekspresyonu arttırdığı, phospho-ERK1/2 ve phospho- p38 protein ekspresyonlarını azalttığı, dienogestin ise ERK1/2, SAPK/JNK ve p38 yolaklarını aktive etmiştir. SONUÇ: Doğal progesterona göre dienogestin farklı hücresel yolakları kullanıyor olması, terapötik anlamdaki başarısını açıklıyor olabilir. Sonuç olarak dienogest, endometriotik hücre düzeyinde hem ER stres hem de pro-apopitotik yolaklar üzerinden etkili bir hormon olup, başarılı bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilebilir.