Dijitalleşen dünyada mimarın değişen rolü

Bu yüksek lisans tezi, mimarlık mesleğinin tarihsel süreçteki dönüşümünü Hegel'in "çağın ruhu" (Zeitgeist) kavramı doğrultusunda çok katmanlı bir biçimde ele almaktadır. Çalışmada, mimarın rolü ve mesleki kimliği; farklı tarihsel dönemlerde ortaya çıkan kültürel, teknolojik ve toplumsal kırılmalar ışığında yeniden konumlandırılmaktadır. Mimarlık üretiminin yalnızca fiziksel çevreyi tasarlamakla sınırlı olmadığı, aynı zamanda dönemin bilgi yapıları, değer sistemleri ve yaşam pratikleriyle iç içe geçmiş bir kültürel temsil biçimi olduğu savunulmaktadır. Bu doğrultuda tez, çağın ruhunu oluşturan teknolojik ilerleme, sosyo-kültürel yapı, ekonomik yapı, eğitim ve bilgi akışı, sağlık ve insan hakları, sanat ve yaşamsal dinamikler, kaynak kullanımı, doğa ve çevresel uyum olmak üzere yedi temel parametre çerçevesinde mimarın konumunu yeniden okumayı amaçlamaktadır. Araştırmanın odak noktası, dijital çağda mimarın değişen rolüdür; bu bağlamda çağdaş mesleki pratikler ve eğitim modellerine yönelik yeniden yapılandırma önerileri geliştirilmiştir. Bulgular, günümüz mimarlık pratiğinin disiplinlerarası işbirlikleri, yapay zekâ destekli üretim süreçleri, dijital dönüşüm ve ekolojik duyarlılık ekseninde yeniden tanımlandığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu tez, mimarlık tarihine eleştirel bir perspektifle yaklaşmakta ve geleceğin mimarlık pratiği için kavramsal bir çerçeve sunmaktadır. Çalışma, mimarlık disiplininin sürekli evrimini anlamaya katkı sağlamakta; çağdaş pratikleri konumlandırmakta ve yeni nesil mimar için dönüştürücü bir vizyon önermektedir. Anahtar Kelimeler: Çağın Ruhu, Mimarın Rol Dönüşümü, Dijitalleşme, Yapay Zekâ, Yeni Nesil Mimar.