Dil devriminin kayıp sözcükleri

Bu çalışma, 1928–1938 yılları arasındaki Dil Devrimi sürecinde, dönemin süreli yayınlarında önerilmiş ancak günümüz Türkçesinde kullanımdan düşmüş sözcükleri incelemektedir. 1928'de gerçekleştirilen Harf Devrimi'nin ardından başlayan Dil Devrimi, Türkçeyi yabancı öğelerden arındırarak özleştirmeyi ve zenginleştirmeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda, belirtilen yıllar arasında yayımlanan Cumhuriyet, Ulus, Vakit ve Türk Dili gazeteleri taranmış; bu yayınlarda yer alan, günümüze ulaşamayan sözcükler tespit edilerek yapısal açıdan değerlendirilmiştir. Araştırma, yalnızca dijital arşivler üzerinden erişilen 1928–1938 dönemi süreli yayınlarıyla sınırlandırılmıştır. İncelenen yayınlarda tespit edilen sözcükler sınıflandırılmış, öz Türkçe sözcükler biçimbilimsel ve anlamsal açıdan değerlendirilmiştir. Bu inceleme sürecinde TDK Güncel Türkçe Sözlük, Derleme Sözlüğü, Tarama Sözlüğü, Andreas Tietze Tarihi ve Etimolojik Türkiye Türkçesi Lugati, Gülensoy'un Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü, Paçacıoğlu'nun VIII.-XVI. Yüzyıllar Arasında Sözcük Dağarcığı, Nişanyan Sözlük ve Kubbealtı Sözlüğü gibi etimolojik kaynak ve sözlüklerden yararlanılmış. Verilerin gazete tasnifi ve köken bakımından sınıflandırılması yapılmıştır. Bu süreçte elde edilen veriler, dilin geçirdiği dönüşümün somut örneklerini sunmakta; Türkçenin tarihsel gelişiminde unutulmuş unsurları yeniden görünür kılmaktadır. Çalışmanın amacı, Dil Devrimi döneminde önerilen ancak günümüze ulaşamayan sözcükleri gün yüzüne çıkararak Türkçenin söz varlığına tarihsel bir perspektif kazandırmaktır. Elde edilen bulgular, dilin toplumsal ve siyasal değişimlerle nasıl biçimlendiğini ortaya koymakta; Türkçenin geçmişten günümüze uzanan evrimini anlamaya katkı sağlamaktadır.