Dişli çarkların standartlara göre hesaplanması ve bilgisayar destekli tasarımla kontrolü

Bu çalışmada, önce düz ve helisel alın dişli çarkların ilgili boyut ve mukavemet hesaplarıklasik yöntemlerle yapılmıştır. Hesaplamalara ait parametrelerin seçiminde Alman DINnormları tercih edilmiştir.Daha sonra bu hesaplamalar, parametrik bir modele dönüştürülerek bilgisayar ortamınaatılmıştır. Bilgisayar programı olarak, yaygın bir kullanım alanına sahip ve kullanımı diğerdillere göre oldukça kolay olan VBasic ve Excel dili seçilmiştir.Bilgisayar ortamındaki bu uygulamada; giriş devir sayısı, giriş gücü, çevrim oranı vb. gibiveriler girildiği zaman program, uygun dişli çiftine ait modül ve diğer geometrik ölçülerihesaplayıp kullanıcıya sunmaktadır. Bu geometrik değerler tavsiye niteliğindedir. İstenildiğizaman giriş değerleri değiştirilip anında yeni sonuçlar almak veya çıkış değerleri üzerindemantıklı değişimler yapmak mümkündür. Kullanıcı hesaplamalar için son onayı verdiğindeise program, bu geometrik değerlere ait uygun katı modeli, popüler bir 3 Boyutlu tasarımprogramı olan Solidworks programı içerisinde oluşturabilmektedir.Bilgisayar yardımı ile dişli çark ve sistemlerinin tasarımı ile ilgili son yıllarda yapılan lisansüstü çalışmalara baktığımda, birçok parametrik çalışmanın yapıldığını hatta birkaçındaautocad ortamında 2 boyutta otomatik modelleme yapan programlarla ilgili çalışmalarıgördüm. 3 boyut ortamında modelleme yapan ve dişli çark üzerinde evolvent profilinigösteren bir çalımanın lisansüstü düzeyinde bir eksik olarak kaldığını düşündüğümden böylebir çalışmanın hem meslektaşlarım hem de dişli çark imalatçıları için faydalı olacağınainanıyorum.Anahtar kelimeler: Alın dişli çarklar, CAD, makine elemanları, tasarım, program