Dissosiyatif bozukluklu ergenlerde polisemptomatik klinik özellikler ve dissosiyasyonun intihar ve self mutilasyon oluşumundaki rolü

ivÖZETD SSOS YAT F BOZUKLUKLU ERGENLERDE POL SEMPTOMAT K KL N KÖZELL KLER VE D SSOS YASYONUN NT HAR VE SELF MUT LASYONOLUŞUMUNDAK ROLÜDr. Filiz KILIÇUzmanlık tezi, Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim DalıTez danışmanı: Doç. Dr. S. Salih ZOROĞLUEylül 2006, 87 SayfaDissosiyatif bozukluklar etiyolojisinde çocukluk çağı travmaları bulunan,tamamı çocukluk döneminde başlamasına rağmen ancak % 10-11'inin çocuklukve ergenlik döneminde tanınabildiği, polisemptomatik seyreden önemli birhastalık grubudur. Travma ile kendine zarar verme(self mutilasyon) ve intihargirişimi ilişkisi olduğu ve bunların da artmış dissosiyasyon düzeyleri ile ilgiliolduğuna dair çalışmalar bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı a) yarıyapılandırılmış bir ölçekle tanıları kesinleştirilen dissosiyatif bozukluk tanılıergenlerde yaygın psikiyatrik belirti örüntüsünü ortaya koymak, psikiyatrikbozukluğu bulunan diğer ergenlerle karşılaştırarak polisemptomatik seyirli birbozukluk olduğunu göstermek, b) ergenlerde self mutilasyon ve intihar davranışıoluşumunda dissosiyasyon, dissosiyatif bozukluk, travma ve ilgili diğerboyutların olası rol ve katkılarını ortaya koymaktır.Çalışmamızda dissosiyatif bozukluk, depresyon, anksiyete bozukluğubulunan ve sağlıklı ergen grubu karşılaştırılmıştır.Dissosiyatif bozukluk bulunan hastalarda travma oranları diğer hastagrupları ve sağlıklı kontrollerden anlamlı oranda yüksek bulunmuştur.Dissosiyatif bozukluk grubunda depresyon ve anksiyete semptomları en azdepresyon ve anksiyete bozukluğu grubundaki hastalar kadar yükseksaptanmıştır. Dissosiyatif bozukluk grubunda self mutilasyon oranı %80.8,intihar davranışı oranı %65.4 olarak diğer gruplardan belirgin yüksek düzeydesaptanmıştır. Görüldüğü gibi dissosiyatif bozukluk bulunan ergenler yaygınbelirti göstermektedir ve hastalık özellikle ergenlerde polisemptomatikseyretmektedir. Bu yönüyle dissosiyatif bozukluğun belirtilerinin en yoğungörüldüğü hayat dilimi ergenlik olmaktadır. Lojistik regresyon sonucunda artmışdissosiyasyonun travma ile başlayan, ilişkili psikopatoloji ile sonlanan sürecinana mediyatörü olduğu görülmektedir. Dissosiyasyon ve dissosiyatif bozuklukbirbirinden ayrı olarak self mutilasyon oluşumundaki en güçlü faktördürler.Anahtar Kelimeler: Dissosiyatif bozukluk, Travma, Self mutilasyon, ntihargirişimi