Dönüşümcü liderliğin performans üzerindeki etkisinde endüstri 4.0'ın rolü

Bu çalışmanın amacı; dönüşümcü liderliğin çalışanların performansı üzerindeki etkisinde Endüstri 4.0'ın rolünün incelenmesidir. Araştırmanın evreni Zonguldak ilinde faaliyet gösteren üç büyük işletmedir. Çalışmada yüz yüze anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya toplam 691 çalışan katılmıştır. Bunlardan 292'si Gökçebey Seramik Fabrikasında, 172'si Çaycuma Elcap Kablo Fabrikasında ve 227'si Devrek Cilas Kauçuk Fabrikasında çalışmaktadır. Yapılan analizlerde Gökçebey Seramik Fabrikasında çalışan kişilerin dönüşümcü liderlik algılarının olumluya yakın olduğu görülmüştür. Seramik fabrikasındaki çalışanların performans düzeyi orta seviyede çıkmıştır. Seramik fabrikasında Endüstri 4.0 teknolojilerinden bulut bilişim ve 3D yazıcıların kabul edilir düzeyde kullanıldığı diğer uygulamaların orta düzeyde kullanıldığı tespit edilmiştir. Çaycuma Elcap Kablo Fabrikasında çalışan kişilerin dönüşümcü liderlik algıları kararsızlık düzeyinde çıkmıştır. Kablo fabrikasındaki çalışanların performansı orta seviyede çıkmıştır. Kablo fabrikasında Endüstri 4.0 teknolojilerinden en çok otonom robotlar, bulut bilişim ve 3D yazıcıların kullanıldığı tespit edilmiştir. Artırılmış gerçeklik ve büyük veri teknolojinin kısmen de olsa kullanıldığı, buna karşın nesnelerin interneti ve siber fiziksel sistemlerin kullanılmadığı belirlenmiştir. Devrek Cilas Kauçuk Fabrikasında çalışan kişilerin dönüşümcü liderlik algıları kararsızlık düzeyinde çıkmıştır. Kauçuk fabrikasındaki çalışanların performansı orta seviyede çıkmıştır. Kauçuk fabrikasında Endüstri 4.0 teknolojilerinden en çok bulut bilişim ve 3D yazıcıların kullanıldığı tespit edilmiştir. Otonom robotlar ve büyük veri teknolojilerinin kısmen uygulandığı fabrikada; nesnelerin interneti, siber fiziksel sistemler ve artırılmış gerçeklik teknolojilerinin kullanılmadığı belirlenmiştir. Çalışmada; dönüşümcü liderlik, Endüstri 4.0 teknolojilerine ilişkin algı ve çalışanların performansları demografik özellikleri açısından farklılıklar göstermiştir. Yapılan analizler sonucunda dönüşümcü liderlik algısı ve iş performansı arasında zayıf, dönüşümcü liderlik algısı ve Endüstri 4.0 teknolojileri kullanımı algısı arasında yüksek; Endüstri 4.0 teknolojileri kullanımı algısı ve iş performansı arasında ise orta düzeyde pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca yapılan aracılık testine göre; Endüstri 4.0 teknolojileri kullanımının iş performansı üzerinde tam aracılık rolüne sahip olduğu belirlenmiştir.