Doppler ultrasonografi ve sintigrafi parametrelerinin renal transplant hastalarının kısa ve uzun dönem izlemindeki önemi

Doppler ultrasonografi (DUSG) ve Tc-99m-DTPA renal sintigrafi renal transplantasyonlu hastaların takibinde kullanılan son derece yararlı ve invazif olmayan tanı araçlarıdır. DUSG ile ölçülen intrarenal arter (İRA) resistif index (Rİ) değerinin kısa ve uzun dönem greft sağkalımı açısından prediktif değeri olduğu bilinmektedir. Tc-99m-DTPA'nın tranplantasyon sonrası erken dönemde görülen akut allogreft komplikasyonlarının değerlenrilmesinde kullanımı ile ilgili birçok çalışma olmasına karşın, DTPA parametrelerinin kısa ve uzun dönem greft sağkalımı açısından prediktif değerini araştıran hiçbir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmayı transplantasyon sonrası ilk haftada yapılan Doppler USG and DTPA'nın kısa ve uzun dönem greft sağkalımı açısından prediktif değeri olup olmadığını saptamak amacıyla yaptık. Ortalama yaşları 13.61±3.99 (min-maks: 3,50-18.00) yıl, transplantasyon sonrası izlem süreleri ortalama 41.66±30,37 (min-maks: 12-132) ay olan 70 (35 erkek, 35 kız) hastanın kayıtlarından Doppler USG ve Tc-99m-DTPA sintigrafisi sonuçlarını elde ettik. Hastaların tümüne transplantasyon sonrası 3. ve 7. günde Tc-99m DTPA sintigrafisi ve DUSG yapıldı. Sistolik kan basıncı, nabız basıncının yüksek olması ve greft fonksiyonlarının düzelmesinin gecikmesi artmış Rİ değeri için birer risk faktörüdürler (RI: p<0.05). Siklosporin ve takrolimus düzeyi, İnsan lökosit antijeni uyumu sayısı, transplantasyon sırasındaki alıcı ve verici yaşı, alıcı ve vericinin cinsiyeti vücut kitle indeksi ile Rİ değerleri arasında herhangi bir ilişki saptamadık. Rİ değeri ≥ 0.7 olan hastaların BUN ve kreatinin değerleri Rİ değeri <0.7 olan hastaların değerlerinden belirgin yüksek bulundu. Hastaların Rİ değerleri ile 1. yıl ve son kontrollerindeki allograft fonksiyonları arasında ilişki saptanmadı. Üçüncü ve yedinci gün Tc-99m DTPA'da saptanan GFH'ı değerleri ile hastaların 1. yıl ve son kontrollerindeki allogreft fonksiyonları arasında anlamlı korelasyon tespit edildi. Üçüncü gündeki DTPA'da saptanan uptake değeri ile transplantasyon sonrası hastaların 1. yıl ve son kontrollerindeki allogreft fonksiyonları arasında ilişki anlamlı idi. Transplantasyon sonrası izlem süreleri >2yıl olan hastaların sadece 3. günde saptanan DTPA uptake değeri ile son kontrollerindeki allogreft fonksiyonları arasında anlamlı korelasyon saptandı. Sonuç olarak 3. ve 7. gün DTPA parametrelerinin kısa ve uzun dönem greft fonksiyonları açısından prediktif değeri olabileceğini, ancak Rİ'in kısa ve uzun dönem greft fonksiyonları açısından prediktif değeri olmadığını gösterdi. Buna karşın Rİ değeri DUSG'nin yapıldığı günlerdeki greft fonksiyonları ile uyumlu olduğundan hastaların izleminde kullanılabilir. Bu sonuçlar ışığında transplantasyon sonrası 1 hafta kadar bir sürede invazif olmayan bir yöntemle elde edilen bir değerin uzun dönem greft fonksiyonları hakkında bize ipuçları sağlaması son derece önemlidir. Çünkü hangi hastanın gidişatının nasıl olacağı konusunda öngörüde bulunabilmemiz; klinik gidişatının kötü olacağını düşündüğümüz hastaların takibinde daha dikatli olmamızı sağlayacaktır.