Dünya fuarlarının/expoların mimari değerlendirmesi: Türk pavyonları

ÖZET "Dünya Fuarlarinin/Expolann Mimari Değerlendirilmesi: Türk Pavyonları" başlıklı bu çalışmada ilk aşamada Expolarm genel özellikleri ele alınmakla birlikte, temel olarak Expolardaki Türk Pavyonlarının mimari irdelemesi "kimlik" ve "mimari temsiliyet" kavramları bağlamında, Türkiye'nin farklı dönemlerde değişen sosyo ekonomik ve toplumsal yapısı ve ona göre şekillenen mimarlık ortamı paralelinde yapılmaya çalışılacaktır. Çalışmanın ilk bölümünde, çalışmanın literatür içindeki yeri belirtilerek, araştırmanın amacı ifade edilmiş; konunun kapsamı, ele almışı ve yöntemleri açıklanmıştır. İkinci bölümde, fuar kavramı, tarihsel süreç içinde geçirdiği biçimsel değişimler ve Dünya Fuarlanmn/Expolann bu süreç içinde ortaya çıkışı anlatılmıştır. "Dünya Fuarı/Expo" kavramının açıklanması ve tarihsel sürecinin incelenmesi üçüncü bölümü oluşturmaktadır. Bu bölümde, 1851-2000 yıllan arasında gerçekleştirilen Expo örneklerinin incelenmesi yoluyla, Expolarm karakteristik özelliklerini ortaya koyan genel bir değerlendirme yapılmış, buna dayanarak literatürde eksikliği hissedilen "Expo tanımı" yapılmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde ise temel amaç Expolardaki Türk Pavyonlarının mimari değerlendirmesini yapmaktır. Bu bağlamda öncelikle 19.yüzyılın ortalarında Batıda başlayan ve Çevre ülkelerine yayılan modern harekete bağlı olarak, Batı-dışı toplumlarda oluşan "kültürel kimlik" sorunu ve Expolara kültürel kimlik/mimarlık ilişkisinin ne şekilde yansıdığına dair bir kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Buna dayanarak modernleşme hareketinin, dönemin Osmanlı İmparatorluğu' nda kültürelIll kimlik sorununu nasıl oluşturduğu ve tarihsel süreç içinde değişen sosyal, siyasi, ekonomik ve kültürel yapının, mimarlık ortamında "ulusal kimliğe" bakış açısını günümüze kadar nasıl değiştirdiği incelenmiştir. Sonuç olarak elde edilen bilgiler ışığında Expolarda Türk Pavyonlarının mimarisi irdelemesi, "kimlik ve mimari temsiliyet" bağlamında, direkt olarak mimari ürün üzerinden yapılmıştır. Sonuç bölümü olan beşinci bölümde ise araştırmadan elde edilen bulgular değerlendirilmektedir. Anahtar Sözcükler: Expo / Dünya Fuarı, Modernleşme, Kültürel Kimlik, Mimari Temsiliyet.