Düşük maliyetli bir fruktozamin testinin otomasyonu; laboratuvar performansı ve klinikyararlılığının değerlendirilmesi

ÖZET DÜŞÜK MALİYETLİ BİR FRUKTOZAMİN TESTİNİN OTOMASYONU; LABORATUVAR PERFORMANSI VE KLİNİK YARARLILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ Diabetes Mellitus (DM), uzun dönemde vücudun çeşitli organ ve sistemlerinde hasarlar, fonksiyon kusurları ve yetersizliklerle seyreder. DM'nin erken teşhisi ve sıkı hiperglisemi tedavisi, DM'li hastaların morbidite ve mortalitesini düşürür. DM tam ve tedavi izlemi açısından klinik kimya testleri önemli bir role sahiptir. Fruktozarnin testi, serum proteMerinin nonenzimatik glikasyon derecesini yansıtan, dolayısıyla HbAıc gibi ama daha kısa aralıklarla glisemik kontrolün değerlendirilmesinde yararlanılabilen bir klinik kimya testidir. Bu çalışmada düşük maliyetli bir fruktozarnin testinin optimizayon ve otomasyonunu gerçekleştirdikten sonra, DM'nin uzun dönemli komplikasyonlarıyla ilişkisi araştırıldı. Bu sebeple ortalama yaşı 60±20 olan kontrol (n=146) ve ortalama yaşı 61±11 olan T2DM'li olgularda (n=353) serum fruktozarnin ve ilgili bazı parametreler analiz edildi. "Nitrobluetetrozolium Yöntemi" kullanılarak otomatize edilen fruktozarnin testinin gün içi tekrarlanabilirliği %0,7 (n=10), günler arası tekrarlanabilirliği %2,5 (n=10) olarak, saptandı. Ortalama fruktozarnin konsantrasyonu kontrol grubunda 270±47umol/L ve hasta grubunda 342±74umol/L olup, anlamlı olarak farklıdır (p<0,05). Yapılan kesitsel araştırma ile T2DM grubunda uzun dönemli diabetik komplikasyonlann varlığına göre fruktozarnin konsantrasyonu arasında bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Bununla beraber; HbAıc ile korele olması (r=0,817, p<0,05), otomasyona uygunluğu, maliyetinin düşüklüğü, uygulanabilirliğinin kolaylığı sebebiyle fruktozarnin testi DM hastalarının glisemi takibini yapmada yararlı bir laboratuvar parametresidir. Anahtar kelimeler: Tip 2 diabetes mellitus, nonenzimatik glikasyon, glisemik kontrol, glike serum proteini, fruktozarnin.