Duygu dışavurumunun madde kullanım bozukluğu olan bireylerin remisyon süresine ve bakım vericilerinin yaşamına etkisinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, madde kullanım bozukluğu tanılı hastaların ve birinci derecedeki bakım vericilerinin duygu dışavurumunun, hastaların remisyon süresi ve bakım vericilerin bakım yükü ile ilişkisini incelemektir. Araştırma prospektif, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışmadır. Araştırma Bolu İzzet Baysal Ruh Sağlığı ve Hastalıklar Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlıları Tedavi ve Araştırma Merkezinde 1 Temmuz –31 Aralık 2021 tarihleri arasında yatarak tedavi gören 90 hasta arasından araştırma kriterlerini karşılayan 55 hasta ve bu hastaların birinci dereceden bakım vericisi ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında; hastalar için tanıtıcı bilgi formu, Duygu Dışavurumu Düzeyi Ölçeği; bakım vericileri için algıladıkları sosyal destek düzeyini de içeren tanıtıcı bilgi formu, Duygu Dışavurumu Ölçeği, Zarit Bakım Yükü Ölçeği kullanılmıştır. Remisyon sürelerini belirlemek için, hastaneden taburcu olduktan 3 ay sonra hastalara telefonla ulaşılıp madde kullanım durumları sorulmuştur. Hastaların remisyon süresi ortalamasının 53.36±37.90(2-90) gün olduğu, relaps oranının %58.2 olduğu saptanmıştır. Remisyon süresi ile hastaların duygu dışavurumu arasında ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Remisyon süresi ile bakım vericilerinin duygu dışavurumu toplam puanı (r=-.30; p<0.05) ve aşırı ilgi-koruyucu-kollayıcı oluş alt ölçeği puanı (r=-.38; p<0.001) arasında negatif ilişki bulunmuştur. Bu alt ölçeğin, hastaların remisyon süresindeki değişimin %11'ini açıkladığı belirlenmiştir (F=3.284, p=0.03, R=.40, R2 = .16, Düzeltilmiş R2 = .11). Bakım vericilerin bakım verme süresinin 4.31±2.28 (2-10) yıl, bakım yükü puanı ortalamasının 72.53±13.71 (41-91), algıladıkları sosyal destek düzeyinin 3.91±4.24 (0-10) olduğu saptanmıştır. Bakım yükü ile hastaların (r=.30; p<0.05) ve bakım vericilerin (r=.52; p<0.0001) duygu dışavurumu arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Ayrıca bakım yükü ile bakım vericilerin algıladığı sosyal destek düzeyleri (r=-.31; p<0.05) ve bakım vermesi süresi (r=.28; p<0.05) arasında da ilişki olduğu belirlenmiştir. Bakım vericilerin yükündeki değişimin %34'ünün kendi duygu dışavurumları ve algıladıkları sosyal destek düzeyleriyle açıklandığı görülmüştür (F=8.012, p<0.0001, R=.63, R2 = .39, Düzeltilmiş R2 = .34).