Elazığ Organize Sanayi Bölgesi ve hayvan ürünleri organize sanayi bölgesi atıksularının özellikleri ve arıtılabilirlik çalışmaları

Bu çalışmada, Elazığ Organize Sanayi Bölgesi (EOSB) ve Elazığ Hayvan Ürünleri Organize Sanayi Bölgesi (EHÜOSB) atıksularının özelliklerinin belirlenmesi ve jar testi ile fizikokimyasal arıtılabilirliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, EOSB ve EHÜOSB ortak kanallarından atıksu numuneleri alınmış ve atıksu özelliklerini belirlemek için, atıksu örneklerinin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri incelenmiştir. Sıcaklık, iletkenlik, çözünmüş oksijen (ÇO), pH, biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOİ5), kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ), askıda katı madde (AKM), toplam azot (TN), toplam fosfat, toplam krom (Cr), bakır (Cu), kurşun (Pb), çinko (Zn), kadmiyum (Cd) ve demir (Fe) gibi ağır metal analizleri, toplam koliform ve fekal koliform analizleri yapılmıştır. Fizikokimyasal arıtılabilirlik çalışmalarında koagülant olarak FeCl3.6H2O ve Al2(SO4)3.18H2O (alüm), koagülant yardımcısı olarak da anyonik polielektrolit kullanılmıştır. Jar testi deneylerinde optimum koagülantların belirlenmesinde, optimum kogülantlara pH'ın etkisi ve optimum koagülantlar ile anyonik polielektrolitin birlikte kullanılmasında KOİ, AKM ve TN giderim verimlerindeki değişimler incelenmiştir. EOSB atıksu numuneleri için optimum demir (III) klorür dozu 200 mg/L ve optimum alüm dozu 400 mg/L'dir. KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla optimum demir (III) klorür dozu için %61,4 %96,1 ve %53,4, optimum alüm dozu için %76,5, %96,4 ve %63,9 olarak bulunmuştur. EHÜOSB atıksu numuneleri için ise optimum demir (III) klorür dozu 400 mg/L ve optimum alüm dozu 600 mg/L olarak bulunmuştur. EHÜOSB atıksularının optimum demir (III) klorür ve alüm dozları için KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla optimum demir (III) klorür dozu için %73,4, %90,5 ve %55,7, optimum alüm dozu için %62,5, %94,1 ve %56,3 olarak bulunmuştur. EOSB ve EHÜOSB atıksuları üzerine optimum kogülantlar ile birlikte polielektrolit denemeleri de yapılmış olup en iyi giderim verimleri optimum alüm dozunda sağlanmıştır. EOSB atıksuyunda 400 mg/L alüm + 10 mg/L anyonik polielektrolit ilavesiyle KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla %66,2, %99,1 ve %41 olarak bulunmuştur. EHÜOSB atıksuyunda 600 mg/L alüm + 60 mg/L anyonik polielektrolit ilavesiyle KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla %76,7, %96,1 ve %45,5 olarak bulunmuştur. İki organize sanayi bölgesi atıksu özelliklerini belirlemede ve fizikokimyasal arıtılabilirlik çalışmalarında elde edilen sonuçlar Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (2004)'e göre değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Organize Sanayi Bölgesi, Fizikokimyasal Arıtılabilirlik, Atıksu Özellikleri