Elden alınan ölçümler aracılığı ile adli yeniden yüzlendirme için yüz morfolojisinin tahmin edilmesi

Adli kimliklendirme, doğal afetler, toplu ölümler, kazalar, cinayetler ve insan kaynaklı felaketler sonucunda kimliği belirlenemeyen bireylerin tanımlanmasında hayati rol oynayan temel bir süreçtir. Özellikle cesedin bütünlüğünün bozulduğu, sadece bazı vücut parçalarının ele geçirilebildiği durumlarda, klasik yöntemlerin uygulanabilirliği azalmakta ve alternatif bilimsel yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Parmak izi, DNA analizi ve diş kayıtları gibi birincil kimliklendirme yöntemleri genellikle altın standart olarak kabul edilse de, bu yöntemler her durumda uygulanabilir değildir. Bu nedenle, ikincil yöntemlere dayanan tamamlayıcı tekniklerin geliştirilmesi, adli tıp ve antropoloji alanları açısından önem arz etmektedir. Bu tez çalışması, yalnızca elde kalan el morfometrik verilerinden yola çıkarak bireyin yüzüne ve yüzü oluşturan bölgesel anatomik yapılara ait boyutsal tahminlerin yapılmasını hedeflemektedir. Bu amaçla, 19–24 yaş aralığında, el ve yüz yapısında herhangi bir doğumsal anomali veya travma öyküsü bulunmayan 100 gönüllü birey (50 erkek, 50 kadın) çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların dominant ellerinin ve biyometrik standartlara uygun nötr yüz ifadelerinin fotoğrafları alınmış, elde edilen görüntüler üzerinden toplam 83 antropometrik ölçüm kaydedilmiştir. Bu ölçümler, açık kaynaklı ImageJ yazılımı kullanılarak dijital ortamda gerçekleştirilmiş ve ölçümlerde standartizasyonun sağlanması amacıyla tüm veriler aynı araştırmacı tarafından toplanmıştır. Çalışmada, el bölgesinden alınan 41 ölçüm parametresi (el uzunluğu, parmak boyları, eklem açıklıkları, parmaklar arası açılar vb.) bağımsız değişken; yüz, göz, burun ve dudak bölgelerinden alınan 42 ölçüm ise bağımlı değişken olarak değerlendirilmiştir. Her bir yüz bölgesi için çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmış; modellerin geçerliliği varyans analizleri (ANOVA) ile test edilmiş ve açıklayıcılıkları düzeltilmiş R² değerleri ile ortaya konmuştur. Ayrıca, cinsiyete bağlı morfolojik farkları ortaya koymak amacıyla xvi diskriminant analiz yöntemi kullanılmış, erkek ve kadın bireyler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Analizler sonucunda, el ölçüleri ile yüz yapısı arasında anlamlı korelasyonlar saptanmış ve bazı yüz ölçütlerinin el morfometrisine dayanarak yüksek doğrulukla tahmin edilebileceği belirlenmiştir. Bu bulgular, yalnızca el yapısına bakılarak bireyin yüzüne dair yapısal öngörülerde bulunulabileceğini ve bu yöntemin kimliklendirme sürecine önemli katkılar sunabileceğini göstermektedir. Çalışma, aynı zamanda adli yeniden yüzlendirme uygulamaları için yeni bir parametre seti sunmakta; yalnızca kafatası değil, el gibi diğer postkraniyal yapıların da yüz tahmininde kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Elde edilen modellerin, gelecekte dijital yüz yeniden yapılandırma sistemlerine entegre edilmesi mümkündür. Sonuç olarak bu tez, adli kimliklendirme süreçlerine bilimsel temelli, düşük maliyetli, pratik ve uygulanabilir bir alternatif yaklaşım sunmakta; adli antropoloji, biyometrik analiz ve adli teknoloji alanlarında yeni açılımlar sağlamaktadır.