Elit atıcıların performanslarının psikofizyolojik parametrelerle değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmanın amacı, atıcılık branşı ile uğraşan üst düzey sporcuların başarılı ve başarısız performanslarının psikofizyolojik parametreler ile incelenmesidir. Yöntem: Araştırma grubuna; havalı tüfek dalında 3 kadın 1 erkek; havalı tabanca dalında 4 kadın 5 erkek, skeet dalında 2 kadın 2 erkek, Trap dalında 2 kadın 6 erkek olmak üzere toplam 25 sporcu(Yaş:21.58±6.29) dahil edilmiştir. Sporcuların performanslarından önce somatik ve bilişsel kaygı düzeylerini belirlemek için "Yarışma Durumluk Kaygı Envanteri-2" uygulanmıştır. Sporcuların atış performansları sırasında; solunum frekansı, kalp atım sayısı ve kalp atım hızı değişkenlikliği zaman ve frekans tabanlı değişkenleri, prefrontal korteks aktivasyon değerleri, elektrodermal aktiviteleri ile başarılı ve başarısız atışları kayıt altına alınarak veriler analiz edilmiştir. Bulgular: Havalı silah sporcularında başarılı ve başarısız atışlar arası psikofizyolojik değerlerin birbirinden farklı olduğu fakat bu farkın anlamlı derece olmadığı belirlenmiştir. Plak atışları sporcularının (trap ve skeet) başarılı ve başarısız atışlar arası psikofizyolojik durumları kendi içerisinde incelendiğinde, değerlerin birbirinden farklı olduğu fakat bu farkın anlamlı derece olmadığı belirlenmiştir. Plak atıcılık sporcularının başarılı atış sırasında ortalama nabızlarının, belirlenmiş olan prefrontal korteks aktivasyon değerlerinin, kalp atım hızı zaman parametre değerlerinin ve deri iletkenlik seviyelerinin havalı atıcılık sporcularına göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Plak atıcılık sporcularının başarısız atış sırasında ortalama nabızlarının, belirlenmiş olan prefrontal korteks aktivasyon değerlerinin, kalp atım hızı zaman parametre değerlerinin ve deri iletkenlik seviyelerinin havalı atıcılık sporcularına göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Gruplar kendi içlerinde başarı durumlarına göre değerlendirildiğinde, psikofizyolojik değerlerin anlamlı bir farklılıkta olmadığı; plak atışları ve havalı silah atıcıları başarı durumlarına göre grup olarak değerlendirildiğinde, psikofizyolojik değerleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Atıcılık, EEG, KAHD, EDA, Psikofizyoloji