Emevîler hakkındaki rivayetler ve değerlendirilmesi

Emevîler, İslâm tarihinde siyasî ve kültürel hayatta önemli bir yere sahiptir. Güçlü bir kabileye mensup olan Emevîler, İslâm öncesi ve sonrası dönemlerde siyasî arenada güç sahibi bir ailedir. Emevîler Müslüman olduktan sonra bu konumları nedeniyle Hz. Peygamber ve üç halife tarafından farklı görevlere verilmiştir. Hulefâ-yi Râşidîn döneminden sonra Hz. Hasan'ın hilafeti devretmesi ile yönetimin başına geçen Emevîler, ilk İslâm devletini kurmuşlardır. Ancak izlemiş oldukları siyasî uygulamalar ve Hâşimîlerle olan rekabet nedeniyle Müslümanlar arasında birçok çatışmaya sebebiyet vermişlerdir. Nitekim o dönemlerde yaşanan siyasî anlaşmazlıklar, sadece toplumsal çatışmalarla sınırlı kalmayarak dinî ilimlere ve özellikle hadis rivayetlerine yansımaları olmuştur. Böyle bir siyasî çatışmanın neticesinde taraflar leh ve aleyhte birçok rivayet uydurmuşlardır. Ortaya çıkan rivayetlere karşı hadisçiler de birtakım önlemler alarak bu uydurma faaliyetine engel olmak istemişlerdir. Bu bağlamda çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Emevîler'in tarihi seyri ve Emevî-Hâşimî ilişkilerine değinilmiştir. İkinci bölümde siyasî rivayetlere karşı yaklaşım yöntemleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise Emevîler ve Emevîler'in Süfyânî koluna mensup yöneticileri hakkındaki rivayetler sened ve metin yönüyle incelenerek sahih veya sabit olup olmadıkları üzerinde durulmuştur.