Epidermal büyüme faktör reseptörleri ve fibronektinin yara dokusundaki dağılımlarının immünohistokimyasal olarak gösterilmesi

EGF epitel ve mezotel kökenli hücrelerde mitoz aktivitesini arttırıcı özellikte polipeptitdir. Hücre yüzeyinde bulunan özel reseptörlerine (EGF-r) bağlanarak hücresel olayları düzenler. Fibronektin, hücre-hücre ve hücre adezyon molekül etkileşiminin sağlanmasında önemli role sahip glikoproteindir. întegrin reseptörleri aracılığı ile kollagen, fibrin, heparin ve proteoglikanlarla ilişkilidir. Hücre içi özel yollarla hücre iskeleti elemanları ile etkileşip hücre hareketi ve farklanmasında etkindir. Kitosan Mtinin deasetillenmiş hali olup selüloza benzer bir polimerdir. Kitosan [(l-4)-2-amino-2-deoksi-2-d-glukan], biyolojik olarak geçimlidir ve parçalanabilen bir moleküldür. Bu özelliği nedeniyle kitosan biyolojik bir materyal olarak sakınılmadan kullanılabilir. Taurin ise, antioksidan özelliği nedeniyle lipit peroksidasyonunda önemli bir maddedir. Özellikle oksidatif hasara sıklıkla uğrayan dokularda bol bulunur. Bunlardan biride fagositoz sırasında enzimatik olarak oksidan madde üreten nötrofîllerdir. Bu çalışmada günlere koşut kitosan ve taurinli kitosan jel uygulanan yara dokularında EGF-r 'in ve fibronektinin immünohistokimyasal yöntemle ışık mikroskobunda incelendi. Yara bölgesi epitelinde epitelizasyona koşut olarak 3. güne kadar yoğun boyanmalar izlendi. Takip eden 5. ve 7. günlerde ise epitel onarılmasına bağlı tutulumlar oldukça zayıftı. Ayrıca dermişin onarımında ise yine ilk 3 günde damar130 endoteli, fibroblast ve fibroblast benzeri büyük bir olasılıkla miyofibroblastlar ve düz kas hücrelerinde tutulumlar belirgindi. Fibronektin antikoru uyguladığımız keşi yaralarında özellikle bazal membran ve keşi bölgesi dermişinin kollagen liflerinde belirgin olarak gözlemlendi. Yine iyileşmeye koşut tutulumlar 6. saat, 1. ve 3. günlerde oldukça yoğundu. Ancak 5. günde epitel onarımının bitmesine karşın dermis iyileşmesi devam ettiğinden tutulumlar 5. günde de belirgindi. Kitosan jel uygulanan yara dokularında ilk günlerde yoğun Egf-r tutulumu izlendi. İyileşmeye koşut 5. ve 7. günlerde orta dereceli tutulum vardı. Fibronektin uygulanan grupta ise bazal membran ve kollagen liflerde yoğun boyanmalar belirgindi. Taurinli kitosan jeli uygulanan keşi yaralarında kitosan uygulanan gruplara göre epitelizasyonun daha hızlı olaylandığı ilgi çekiciydi. Ayrıca 5. günde dermis, normal yapışma kavuşmuş ve fibronektin tutulumlan oldukça zayıftı. Taurinin iyileştirici etkisine bağlı olarak yara iyileşmesinin erken olaylandığı ve EGF-r' nün epitel, fibronektinin dermis iyileşmesi için günlere koşut belirleyiciler olabilecekleri sonucuna varıldı.