Eski Uygur Türkçesinde ağızlar

Tezimizde temel olarak A. v Gabain'in Eski Uygur Türkçesinde ağızlar konusundaki görüşlerinin bir kısmı, kısaltmalar bölümünde verilen metinler kapsamında ele alınmaya, seçilen metinlerden alınan örnekler tarihsel ve bölgesel olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.Fonetik bağlamda, palatal n'nin Eski Uygur Türkçesi metinlerini n ve y ağzı olarak ayırmaya uygun olmadığı, palatal n sesinin, ekte ve kelimelerde farklı süreçler geçirerek y sesine değişmiş olabileceği, aynı metinde ikili biçimlerin görülmesinin kısmen imla ile kısmen de eski ve yeni biçimlerin bir arada olabilmesi ile açıklanabileceği; genizsillik yitiminin bir ağız özelliği olabileceği; elifli yazımların kısmî örneklerde genişletici etkisi olan ünsüzlerin neden olduğu bir genişleme hadisesini yansıtabileceği, ayrıntılı bir çalışma ile anlaşılacak olmakla birlikte genel olarak Türk dilindeki başka bir fonetik niteliğe, kısalmış ünlüye, işaret edebileceği öngörülerine varılmıştır. Vasıta ekinin ikili ve dörtlü biçimlerinin iki ayrı ağızı yansıttığı, çıkma hâlini ifade etmekte kullanılan +dA, +dAn ve +dIn eklerinin üç ayrı ağız olduğu düşünülmüştür. İlgi hâli eki, şimdiki zaman sıfat-fiil ekleri ile gereklilik çekimlerinin de A. v. Gabain'in teorisinde belirttiği şekliyle Eski Uygur Türkçesindeki ağızları izah etmekte yeterli olmadığı kanaatine varılmıştır. Söz konusu teoride geçen maddelerin durumu, metinlerdeki ağız izlerini n ve y ağzı şeklinde bir sınıflandırmanın altında ele almaya uygun olmadığını, ağızların daha ayrıntılı bir şekilde araştırılması gerektiğini göstermektedir.Anahtar Sözcükler1. Eski Uygur Türkçesi2. Lehçeler üstü dil3. Ağızlar4. Dilin tarihsel gelişimi5. Yazı gelenekleri