Türkiye'nin inovasyon yapısının avrupa birliği uyumu açısından değerlendirilmesi

Bu tez toplam dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, inovasyonun tanımı yapılmakta ve türleri tanıtılmaktadır. Ürün inovasyonu, süreç inovasyonu, teknik inovasyon, yönetimsel inovasyon, örgütsel inovasyon, radikal inovasyon ve adımsal inovasyon bu bölümde anlatılan başlıklardır. İkinci bölüm, süreç inovasyonu ile ilgilidir. Süreç inovasyonu metotlarına ek olarak; Schumpeter, Neo-Klasik ve Porter'in yaklaşımları ortaya koyulmuş ve ulusal inovasyon sistemleri anlatılmıştır. Üçüncü bölüm Avrupa Birliği (AB) İnovasyon Sıralaması 2002'yi kapsamaktadır. Bu sıralamaya göre, istatistiksel veriler dört alanda analiz edilir: insan kaynakları; bilgi yaratma; bilginin iletilmesi ve uygulanması; finans inovasyonu, üretim ve piyasalar. Sıralama, tüm AB üyesi ülkeler ile Türkiye'nin de içinde olduğu 13 aday ülkenin, 21 adet inovasyon ölçütüne göre oluşmuş verilerinden oluşmaktadır. Dördüncü bölüm, aday ülkelerdeki inovasyonunun analizi üzerine yoğunlaşmaktadır. İnovasyon sıralamasına göre, aday ülkelerde yaşayan yüksek okul mezunu çalışan nüfusun varlığı, AB ülkelerinin ortalamasına yakın bulunmuştur. Bulgaristan, Kıbrıs, Estonya ve Lituanya'da bu oran AB ortalamasına yakın veya üstündedir. İleri teknoloji alanında üretim yapan firmalarda çalışma oranı Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya ve Slovenya'da AB ortalamasına yakın veya üstünde; enformasyon teknolojilerine olan harcamalarda Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan ve Letonya'da AB ortalamasına yakın veya üstünde, doğrudan yatırım alanında ise Çek Cumhuriyeti, Estonya, Macaristan ve Malta, AB ortalamasına yakın veya üstünde sonuçlar göstermişlerdir. Üç göstergede, aday ülkeler AB üye ülkelerinin de üzerinde en iyi performası göstermiştir. Litvanya hem yüksek okul mezunu çalışan nüfusun varlığı, hem de ileri teknoloji risk sermayesi bakımından; Malta ise pazara yeni sürülmüş ürünlerin satışı bakımından ileridedir. Aday ülkelerin inovasyon kabiliyetleri incelendiğinde, 88 % oranında ölçütün altı ülkece paylaşıldığı görülmüştür: Estonya (8), Çek Cumhuriyeti ve Slovenya (7'şer), Litvanya ve Macaristan (5'şer) ve Malta (4). Letonya iki kere, Kıbrıs, Slovakya ve Türkiye bir kere aday ülkeler arasında ilk üç içinde yer almıştır. Bu tez, İnovasyon Sıralaması 2002'ye ilişkin bazı değerlendirilmeye alınmamış noktaları ortaya koymaktadır. Veriler Avrupa İnovasyon Sıralama'sından alınmış ve özgün tablolar oluşturulmuştur: gayri safi milli hasılaların (GSMH) karşılaştırılması, aday ülkelerin nüfusları, özel sektör ve kamunun Ar-Ge harcamaları. Sonuçlara göre, Türkiye GSMH, nüfus ve kamu Ar-Ge harcamalarında birinci ve özel sektör Ar-Ge harcamalarında ikinci sırada bulunmaktadır. Tezin son bölümünde, Türkiye'nin güncel inovasyon performansı incelenmiş, SWOT analizi yapılarak inovasyon bakış açısıyla Türkiye'nin güçlü ve zayıf yanları ile Türkiye'yi bekleyen fırsat ve tehtitler sunulmuştur. Türkiye'de bulunan KOBİ'lerin (küçük ve orta işletmeler) inovasyon faaliyetlerinde bulunması ve Türkiye'de üretimde bulunan tüm firmaların satış miktarı AB ortalamasının üzerindedir. Tezin son bölümünde, sonuçlarla ilgili tartışma özetlenmektedir.