Evlilikle sığınmak: Suriyeli göçmen kadınların evlilik deneyimleri

2011'de Suriye'de başlayan savaş milyonlarca insanın yerinden olmasına neden oldu. Ülke dışına göç edenlerin büyük bir bölümü başta Türkiye olmak üzere komşu ülkelere göç etmiştir. 2023 yılı itibariyle Türkiye'ye göç eden Suriye vatandaşlarının nüfusu 3.5 milyondan fazladır. Suriye'den dünyanın birçok ülkesine yayılan Suriye vatandaşlarının bu kitlesel ve zorunlu göçü ile, göç eden ve göç alan toplumlar birçok açıdan etkilenmiştir. Sosyo-ekonomik etkileşim ve birlikte yaşam, topluluklar arasında çatışmalar kadar kültürel ortaklıklar ve uyum yaratmaktadır. Yeni yerleştikleri ülkede hayata tutunmak, yasal engellerin ve maddi imkansızlıkların üstesinden gelmek, hayatın devamlılığını sağlamak gibi temel ihtiyaçlar göçmenleri farklı stratejiler geliştirmeye yöneltmektedir. Dünyanın farklı coğrafyalarındaki göçmenler tarafından en iyi bilinen ve sıkça başvurulan hayata kalma stratejilerinden biri evliliktir. Savaş ve zorunlu göç koşullarının yarattığı güçlükler ve güçlüklere karşı direnme stratejileri, gelinen ve gidilen toplum yapısının ekonomik özelliklerine ve toplumsal cinsiyet ilişkilerine göre değişmektedir. Suriye'den zorunlu göçle birlikte, Türk vatandaşı erkekler ile Suriye vatandaşı kadınlar arasında gerçekleşen evlilikler artmaya ve görünür olmaya başladı. Bu evlilikler çoğunlukla "Suriyeli Gelin" üzerinden ön plana çıktığı için Suriye vatandaşı kadınların göç ve evliliğe dair öznel deneyimlerinin görünür olması gerekliği göze çarpmaktadır. Bu çalışma Suriye'den Türkiye'ye savaş nedeniyle göç etmiş kadınların Türkiye'de yaptıkları evlilikleri toplumsal cinsiyet perspektifinden analiz etmektedir. Bu çerçevede, zorunlu göç koşulları, toplumsal cinsiyet eşitsizliği, kadına ve göçmenlere yönelik dışlama ve damgalama şeklindeki şiddet, vatandaşlık ve kalıcılık, mücadele etme biçimleri ve stratejilerin neler olduğu araştırılmaktadır. Çalışma kapsamında, Suriyeli kadınların zorunlu göç ve evlilik deneyimlerine dair bilimsel bilginin, göç eden kadınların deneyimleri üzerinden üretilmesi amaçlanmıştır. Bu sebeple Türkiye vatandaşı bir erkekle resmi veya resmi olmayan evlilik yapmış 42 Suriyeli kadınla derinlemesine mülakat tekniğiyle görüşmeler yedi farklı ilde (İstanbul, İzmir, Bursa, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin ve Kilis) yapılmıştır. Kadın katılımcıların yanı sıra, sivil toplum çalışanları, saha çalışanları ve Suriye vatandaşı eşi olan Türkiye vatandaşı 3 erkek ile görüşmeler yapılmıştır.