Farelerde metotreksat'ın ince barsak mukozası üzerine yaptığı harabiyete E vitamininin etkisi

ÖZETYüksek Lisans TeziFARELERDE METOTREKSAT'IN İNCE BARSAK MUKOZASIÜZERİNEYAPTIĞI HARABİYETE E VİTAMİNİNİN ETKİSİİnci ÖZPAMUKCUGaziantep Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Enstitüsü,Histoloji-Embriyoloji Anabilim DalıDanışman: Doç.Dr. Mehmet YÜNCÜEylül 2005- 44 SayfaAmaç: Kanser tedavisinde yaygın olarak kullanılan metotreksat (methotrexate,MTX) ince barsak mukozasında harabiyete yol açarak malabsorpsiyona sebep olur.Biz bu çalışmada MTX'e bağlı oluşan ince barsak hasarına karşı, E vitaminininkoruyucu etkisi olup olmadığının histopatolojik ve biyokimyasal yollarla araştırmayıamaçladık.Gereç ve Yöntem: Çalışmada kullandığımız 30 adet Swiss albino fare, birikontrol olmak üzere 3 eşit gruba ayrıldı. I. Deney grubuna (MTX grubu) 20 mg/kgdozunda MTX intraperitoneal olarak injekte edildi. II. Deney grubuna (VEMTX grubu)ise aynı dozda intraperitoneal MTX injeksiyonu yanı sıra, injeksiyondan 1hafta öncebaşlanıp deney sonuna kadar, 300mg/kg/gün intraperitonal E vitamini verildi. MTXinjeksiyonundan 4 gün sonra öldürülen farelerin jejunumlarından alınan dokuörnekleri ışık mikroskobu ile incelendi ve bu dokularda malondialdehid (MDA)ölçümleri yapıldı.Bulgular: Sadece MTX verilen grupta ileri derecede, villuslarda kısalma,küntleşme ve birleşmeler gözlendi. Villus epiteli dökülmüş ve yer yer tamamenkaybolmuştu. Kripta epitelinde dejenerasyon, kripta sayısında azalma ve bazıyerlerde kistik dilatasyon dikkati çekiyordu. Lamina propriada yaygın mononükleerhücre infiltrasyonu görüldü. VEMTX grubunda oluşan tüm hasarların şiddetinin dahaThis document was created by Print2PDFhttp://www.software602.comaz olduğu saptandı. Jejenum doku MDA ölçümleri de VEMTX grubunda dahadüşüktü.Sonuç: MTX'e bağlı oluşan ince barsak hasarlarının önlenmesinde, E vitaminikısmen etkili oldu. Bu etkide E vitamininin antioksidan özelliğinin önemli olabileceğidüşünüldü. Böylece E vitamininin MTX'in istenmeyen etkisini önlemede faydalıolabileceği sonucuna varıldı.Anahtar kelimeler:Metotreksat, E vitamini, ince barsak-i-This document was created by Print2PDFhttp://www.software602.com