Farklı kaya türleri üzerinde uygulanan statik kaya durabilite indeksi yönteminde saptanan anomalilerin araştırılması

Kayaçların durabilitelerinin doğru olarak sınıflandırılması onların mühendislik projelerindeki hizmet süresini doğrudan etkilediği için son derece önemlidir. Kayaçların durabiliteleri genellikle donma-çözülme, tuz kristallenmesi ve ıslanma-kuruma gibi hızlandırılmış ayrıştırma testleri ile incelenmekte ve kuru ve doygun tek eksenli basınç direnci oranı, doygunluk katsayısı, slake durabilite indeksi ve statik kaya durabilite indeksi gibi durabilite saptama yöntemlerine göre de sınıflandırılmaktadırlar. Kayaçların hızlandırılmış ayrıştırma testlerinden elde edilen sonuçlar ile farklı durabilite sınıflandırma yöntemlerinden elde edilen durabilite sınıflarının uyumlu olması oldukça önemlidir. Ayrıca kullanıldıkları alanlardaki uzun dönem saha performansları bilinen kayaçlar için farklı durabilite saptama yöntemlerinden elde edilen sonuçların, kayaçların uzun dönem saha performansları ile uyumlu olması beklenmelidir. Durabilite saptama yöntemleri içerisinde kayaçların, ağırlıkça su emme ve kuru yüzey doygun birim hacim ağırlığı gibi fiziksel özellikleri ile kuru ve doygun nokta yükü dayanım indeksi ortalaması gibi mekanik özelliklerinin ve tuz kristallenmesi sonrası kütle kaybı gibi hızlandırılmış ayrıştırma testi sonuçlarını girdi olarak kullanıldığı statik kaya durabilite indeksi, diğer yöntemlere göre daha komplike ve kapsamlı görülmektedir. Önceki çalışmalara bakıldığında statik kaya durabilite sınıflandırma sisteminden elde edilen verilerin, kayaçların hızlandırılmış ayrıştırma testleri ve uzun dönem saha performansları ile bir kısım çalışmada uyumlu sonuçlar vermediği görülmektedir. Bu çalışmada İzmir Aliağa, Foça, Menemen ve Çeşme yörelerinde halihazırda kırma ve blok taş üretimi yapılmakta olan farklı ocaklardan temin edilen 6 volkanik kaya türü üzerinde yürütülen çalışmalarla, statik kaya durabilite indeksi durabilite sınıflandırma yöntemindeki yetersizliklerin nedeni araştırılmış ve bu yöntemde girdi olarak kullanılan parametreler değiştirilerek çok sayıda eşitlik denenmiş ve sonuçta volkanik kayaçların sahip oldukları durabiliteye uygun olarak daha hassas sınıflandırma yapabilen ve Modifiye Statik Kaya Durabilite İndeksi olarak isimlendirilen yeni bir durabilite saptama yöntemi önerilmiştir.