Fatîn Divânı'nın tahlili

Bu çalışma 19. yüzyıl şâirlerinden Fatîn Efendi'nin Divanı'nın muhtevası üzerine hazırlanmıştır. Hakkında pek fazla bilgi bulunmayan Fatîn Efendi 1814'te Drama'da doğmuştur. Asıl adı Davud'tur. Divan şiirinde orta dereceli bir şâir olarak görülen Fatîn Efendi'nin, Divan'ının metin neşri yapılmış ve şekil özellikleri incelenmiştir. Fakat muhtevası üzerinde ayrıntılı bir tahlil çalışması mevcut değildir. Bu sebeple tez çalışmamızda Fatîn Divanı'nın muhtevasının ayrıntılı olarak incelenmesi ve tahlil edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda kaynak olarak Mehtap Erdoğan'ın hazırlamış olduğu Fatîn Dîvan'ı adlı kitap esas alınmıştır. Divanda 7 kaside, 167 gazel, 2 müstezad, 243 tarih, 14 şarkı, 1 murabba, 1 tahmis, 1 mesnevi, 18 kıt'a, 2 nazm, 1 lügaz, 21 beyit ve 2 mısra bulunmaktadır. Tahlil çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Tezimizin ilk bölümü "Fatîn Efendi'nin Hayatı, Edebî Şahsiyeti ve Eserleri" başlığını taşımaktadır. Bu bölümde yoruma yer verilmeden, yapılan tezler, kitaplar, makaleler kaynak gösterilerek bilgi verilmiştir. İkinci bölüm "Din ve Tasavvuf" olarak adlandırılmıştır. Bu bölümde dini-tasavvufi unsurlara yer verilmiştir. Allah, melekler, peygamberler, kitaplar, ahiret, din ile ilgili çeşitli mefhumlar, ibadet ile ilgili mefhumlar, çeşitli tasavvufi terimler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölüm ise "Cemiyet ve Tabiat" olarak adlandırılmıştır. Bu bölümde tarihî şahsiyetler, hükümdârlar, önemli devlet adamları, şâirler ve diğer önemli şahsiyetler, şehirler, ülkeler, içtimaî hayat, kozmik âlem, zaman ile ilgili unsurlar, dört unsur, hayvanlar ve bitkiler hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölüm tezimizin en hacimli kısmını oluşturmaktadır. Dördüncü bölüm ise "İnsan" olarak adlandırılmıştır. Bu bölümde de güzel ve güzellik, sevgili, sevgilinin güzellik unsurları, âşığın halleri hakkında bilgiler verilmiştir. Kategorize edilen başlıklar ve alt başlıklar Dîvân'dan seçilen beyitlerle desteklenmiş ve bu beyitlerden hareketle yorumlarda bulunulmuştur. Tezin son kısmında divanda tespit edilen unsurların yer aldığı bir sistematik indeks bulunmaktadır. Çalışmamız sırasında yararlandığımız eserler de kaynakça kısmında yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Fatîn, Divan, Tahlil, 19. Yüzyıl, Muhteva doldurulacaktır.