Fazla kilolu ve obez hastalarda yeme davranışının kronotip ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada bir üniversite hastanesinde aile hekimliği obezite polikliniğine başvuran hastaların yeme davranışları ile kronotipleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Gereç-Yöntem: Çalışmamızın evrenini 25.02.2025 – 31.05.2025 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Obezite Polikliniğine başvuran, dahil olma kriterlerini karşılayan 18-65 yaş aralığında 420 kişi oluşturmaktadır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Hollanda Yeme Davranışı Anketi ve Sabahçıl-Akşamcıl Anketi uygulanarak veriler toplanmıştır. İstatiksel analizler IBM SPSS v.22 paket programıyla yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 420 kişi katılmış olup yeme davranışları ile kronotipleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bununla birlikte diyet yapan bireyler ile yapmayan bireyler arasında yeme davranışları açısından anlamlı farklar gözlemlenmiştir. Diyet yapanlarda kısıtlayıcı ve duygusal yeme puanları, yapmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,001). Kısıtlayıcı yeme puanı en yüksek 1 ve 2 öğün tüketenlerde gözlemlenirken 3 ve 4 ve üzeri öğün tüketenlerde daha düşüktür (p=0,003). Duygusal yeme puanları 4 ve üzeri öğün tüketenlerde en yüksektir, diğer gruplara göre fark anlamlıdır (p<0,050). Dışsal yeme puanı ise öğün sayısı arttıkça yükselmekte olup, en yüksek değer 4 ve üzeri öğün tüketen grupta görülmektedir (p<0,001). Cinsiyete göre yeme davranışları incelendiğinde, kadınların kısıtlayıcı ve duygusal yeme puanları, erkeklere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,001 ve p=0,003). Dışsal yeme puanları ise kadın ve erkekler arasında anlamlı fark göstermemektedir (p=0,213). Sonuç: Çalışmamızda yeme davranışları ile kronotip arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bu durum, bireylerin yeme davranışlarının sadece biyolojik ritimle değil; diyet yapma durumu, öğün düzeni, cinsiyet gibi diğer bireysel ve çevresel faktörlerle daha güçlü ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Obeziteyle mücadelede bu bireysel özelliklerin dikkate alınması önemlidir.