Fen programları kazanımlarının çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığı bağlamında incelenmesi

Bu araştırmanın amacı Çok Fonksiyonlu Tarım Okuryazarlığı bilgi boyutu 8. temadaki (Fen, Teknoloji ve Mühendislik) 11 standardın, 2004 Fen ve Teknoloji Öğretim Programı, 2013 Fen Bilimleri Öğretim Programı ve 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı'ndaki kazanımlarda ne kadar yansıtıldığını incelemektir. Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programları (2004, 2013 ve 2018) 5.sınıftan 8.sınıfa kadar, Çok Fonksiyonlu Tarım Okuryazarlığı bilgi boyutunda Fen, Teknoloji ve Mühendislik teması adı altında ayrı ayrı incelenmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi ve nitel araştırma yöntemleri içinde yer alan, yazılı ve görsel kaynaklardaki verilerin incelenmesini sağlayan doküman inceleme tekniği ve buna bağlı içerik analizi kullanılmıştır. Öncelikle araştırmacı ve alan uzmanı iki kişi tarafından Fen programlarındaki (2004, 2013 ve 2018) kazanımlardan bir kısmı rastgele seçilmiş ve ilişkili olduğu standartlar belirlenmiştir. Kazanımlar seçildikten sonra uzmanların ve araştırmacının ilişkilendirdiği standartlar karşılaştırılmıştır. Araştırmacı ve alan uzmanlarının görüşlerinin birbiriyle aynı doğrultuda olması nedeniyle çalışmanın kalan kısmı araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Analiz sonuçları değerlendirildiğinde, sadece ilişkili kazanımların sayısı dikkate alındığında sırasıyla 2004 Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı (93 kazanım) 2013 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda (36 kazanım) ve 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (68 kazanım) ön plana çıkarken, ilişkisi tespit edilen kazanımların öğretim programındaki toplam kazanımları içindeki oranı dikkate alındığında tam tersi bir durum tespit edilmiştir. Başka bir ifade ile 2018 Fen Bilimleri Öğretim Programı'nın ilk sırada olduğu (%30,49) belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığının fen bilimleri ve diğer ders müfredatlarına entegrasyonu, tarım okuryazarlığı konusundaki farkındalığın arttırılması ve alan yazında daha kapsamlı çalışmaların yapılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Çok fonksiyonlu tarım okuryazarlığı, doküman incelemesi, Fen programları