Fıtratla ilişkisi bağlamında inancın kökeni meselesi

Bu çalışmanın amacı, insanda var olan inanma eğiliminin kökenini saptamak ve insanın fıtrat donanımı ile yaratıcısını bulabilme imkânını araştırmaktır. Araştırmada İslam âlimlerinin düşünce dünyasına etki eden fıtrat kavramına yönelik yaklaşımları açıklanmış ve fıtrata batı dünyasındaki karşılık gelen ideolojiler mercek altına alınmıştır. Bu amaç çerçevesinde İslam âlimlerinin genelinin düşünceleri incelenmeye çalışılarak fıtrat kavramına bakışları belli başlıklar altında toplanmıştır. Ayrıca inancın kökenine dair sosyolojik, psikolojik ve antropolojik teorilere yer verilmiştir. Batı düşünce dünyasında fıtrat kavramına denk gelen görüşler ele alınarak inancın kökeni fıtrat kavramı ile temellendirilmeye çalışılmıştır. İnsanın, düşünen bir varlık olduğu kadar inanan bir varlık oluşu, yaratıcısını tanıma ve bilme isteğini beraberinde getirmiştir. Bu durum inanma eğiliminin insanlık tarihinin ilk dönemlerinden beri varlığını koruyan bir istek olmasını sağlamıştır. Bu isteğin karşılığı olarak Yüce Allah'ın, insanın yaratıcısını bulması ve ulûhiyetini tanıması için, insanda yarattığı özel bir donanım mevcuttur. İslam âlimleri, doğuştan gelen bu donanımı fıtrat kavramı çerçevesinde açıklamaya çalışmıştır. Bu doğrultuda fıtrat kavramına farklı anlamlar yükleyip, insanı farklı açılardan ele almışlardır. Fıtrat kavramının inancın kökeni balamında anlaşılması, insanın anlam arayışında ve inanma eğiliminin neticelenmesi için bir mihenk taşı özelliği taşımaktadır.