Gazi Üniversitesi Meslek Eğitim Fakültesi el sanatları eğitimi bölümü öğrencilerinin ürün oluşturma açısından niteliklerinin yeterliği ve ürün oluşumunu etkileyen faktörler

ÖZET Bu araştırmada, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi El Sanatları Eğitimi Bölümü öğrencilerinin ürün oluşturma açısından niteliklerinin yeterliği ve ürün oluşumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2002-2003 eğitim ve öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi El Sanatları Eğitimi Bölümü'nde eğitim gören öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma örneklemine ise, El Sanatları Eğitimi Bölümü Nakış Eğitimi Anabilim Dalı 4. sınıf öğrencileri alınmıştır. Çalışma, tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmaya veri toplamak amacıyla iki farklı Likert tipi ölçek hazırlanmıştır. Ayrıca, araştırmacı 14 haftalık eğitim süresince "El Nakışları Teknolojisi ve Atölyesi II" dersine katılarak öğrencileri gözlemlemiş ve bu gözlemlerden elde ettiği bulgulardan faydalanılmıştır. Eğitim-öğretim dönemi sonunda araştırma kapsamına alman 37 öğrencinin oluşturdukları ürün aracılığı ile kendi niteliklerinin yeterliğini kendilerinin değerlendirmesi istenmiştir. Aynı ürün değerlendirme ölçeği ile öğrencilerin ürün oluşturma açısından niteliklerinin yeterliği araştırmacı tarafından da değerlendirilmiştir. Ürün oluşumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik olarak hazırlanan ölçek ise sadece öğrencilere uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde kişisel bilgiler için frekans ve yüzde dağılımları alınmıştır. Ürün değerlendirme ölçeği ile elde edilen veriler araştırma kapsamına dahil olan bazı değişkenlere göre incelenmiştir. Öğrencilerin ürün oluşturma açısından kendi niteliklerinin yeterliğini değerlendirmeleri ile araştırmacının onları değerlendirmesi arasında anlamlı bir fark gösterip göstermediğini belirlemek için "t testi" yapılmıştır. Öğrencilerin ürün oluşumunuetkileyen faktörlerin analizinde ise her bir faktörün maddelerinin aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğrenciler ile araştırmacının değerlendirmeleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu anlaşılmıştır. Bu verilere dayalı olarak öğrencilerin kendi niteliklerinin yeterliklerini yeterince tanımadıkları ortaya çıkmıştır. Genel olarak öğrenciler ile araştırmacının değerlendirmelerine göre, ürün oluşturma açısından öğrenci niteliklerinin yeterliği, teknik açıdan "orta düzeyde yeterli", tasarım açısından "oldukça yeterli" olduğu belirlenmiştir. Öğrenciler yaratıcılık açısmdan niteliklerinin yeterliğini "oldukça yeterli" düzeyde görürken, araştırmacıya göre "orta düzeyde yeterli" olduğu şeklinde değerlendirilmiştir. Öğrencilerin ürün oluşumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik sonuçlar incelendiğinde, öğrencilerin teknikleri hatırlamakta güçlük çekmedikleri ve alanla ilgili bilgi ve becerilere yeterince sahip olduklarına inandıkları anlaşılmıştır. Bu duruma karşılık alanla ilgili yayınları yeterince takip etmedikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin tasarlamış oldukları ürüne uygun malzemeye ulaşmada güçlük çekmedikleri anlaşılmıştır. Ancak, atölye ortamındaki bazı ders araçlarının eksikliğini yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin yeni fikirlere karşı almış oldukları olumlu eleştirilerle kendilerini geliştirdiklerine inandıkları ve yanıldıklarında hoşgörü ile karşılandıkları belirlenmiştir. Ancak, tasarım aşamasında olumlu karşılanan öğrenci fikirlerinin ürüne dönüştürülmesinde daha çok çaba sarf etmeleri gerektiğine inandıkları belirlenmiştir.