Gaziantep'te halı sektöründe ihracat yapan firmaların uluslararası pazarlara giriş hızını belirleyen etmenler

Bu araştırmanın amacı, halı sektöründe ihracat yapan firmaların pazara giriş hızına etki eden etmenlerin belirlenmesidir. Araştırma nitel araştırma yönteminin uygulandığı tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplandı. Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep'te halı sektöründe faaliyet gösteren 17 firma oluşturdu. Verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz teknikleri kullanıldı. Araştırma bulgularına göre, çalışanların firma ilke ve kurallarını, firmanın güçlü ve zayıf yönlerini bilmesi müşteriler ile ilişkileri olumlu yönde etkileyecek, bu ise pazara giriş hızını artıracaktır. Katılımcıların görüşlerine göre, değişime karşı esneklik her zaman firmayı dış pazarlarda güçlü ve rekabet edebilir kılacağından pazara giriş hızını yükseltecektir. Diğer taraftan, bu araştırmada firmanın bilgisayar tabanlı bir bilişim sistemine sahip olması, özellikle e-ticaretin yaygınlaştığı günümüzde firmaların dış pazarlara giriş hızını artıracağı belirlenmiştir. Katılımcı görüşlerine göre, geliştirilen yeni ürünler ile firmaların ürünlerini hedef pazarlardaki alıcıların kalite beklentilerine uygun olarak geliştirmeleri, firmaların rekabet gücünü artıracak ve uluslararası pazarlara giriş hızlarına önemli ölçüde katkı yapmaktadır. Katılımcılar, yüksek kalite ve ucuz ürünün müşterinin en önde gelen tercihleri arasında yer aldığını; bu yüzden de kaliteli ürün ve düşük fiyatın her zaman pazardaki diğer firmaların önüne geçmeyi ve böylece de pazara daha hızlı giriş yapmayı sağlayacağını ifade etmişlerdir. Firma yetkilileri, dış kaynak kullanımının hammadde temini dışında firmalara büyük ölçüde katkı yapmadığını, bu yüzden de çok gerekli olmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir. Katılımcılar, ürün yenilik çalışmalarının firmanın pazardaki cazibesini arttırdığını ve yeni ürünün alıcıların dikkatini çektiğini, fiyat-kalite-yeni ürün kombinasyonunun pazara giriş hızını önemli ölçüde arttırdığını ifade etmişlerdir. Firma yetkilileri, fuar ve tanıtım etkinliklerine katılmanın uluslararası pazarlara giriş hızına etki eden önemli bir etmen olduğunu vurgulamışlardır. Pazara girişte karşılaşılan engelleri: gümrük problemleri, kalite standartları, politik istikrarsızlık, vergi yükü ve kotalar olarak; en hızlı giriş yapılan ülkeleri de Ortadoğu ülkeleri, ABD ve diğer Avrupa Ülkeleri olduğunu belirtmişlerdir. Çalışmada fiyat politikasının, kalite iyileştirme – ürün geliştirme, AR-GE çalışmaları ve örgütsel alt yapının pazara giriş hızına en fazla etkiyi; dış kaynak kullanımının ve tedarik zinciri yönetiminin de en az etkiyi yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında üretici firmalara ve araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.