Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde nozokomiyal enfeksiyonların irdelenmesi ve enfeksiyon risk faktörlerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yoğun bakımünitelerinde hastane enfeksiyonu sıklığı, enfeksiyon etkenleri, etkenlerin antibiyotikdirenç paternleri ve enfeksiyon gelişimi için risk faktörlerinin saptanmasıamaçlanmıştır.15 Kasım 2004-15 Mayıs 2005 tarihleri arasında dahili ve cerrahi yoğunbakım ünitelerinde 48 saatten uzun süre kalan hastalar prospektif olarak izlendi.Hastane enfeksiyonu tanısı `Centers for Disease Control and Prevention' (CDC)kriterlerine göre konulup etken mikroorganizmanın izole edildiği 63 hastaçalışmaya alındı. Kontrol grubu olarak hastane enfeksiyonu gelişmeyen 56 olgurastgele alındı. Olgu grubu ve kontrol grubunun; ortalama yaşları, yoğun bakımdatoplam kalış süreleri, APACHE II skorları, mortalite oranları, entübasyon,trakeostomi, ventilasyon desteği, santral venöz, periferik venöz kateter, ürinerkateter, nazogastrik sonda, enteral ve parenteral beslenme günleri ve öncedenantibiyotik kullanım öyküleri saptandı.Gruplardaki hastaların özellikleri SPSS 13.0 paket programı ve bağımsız ikigrup t-testi analizi ile % 95 güven aralığında karşılaştırılarak p<0.05 olandeğişkenler anlamlı kabul edildi. Tek değişkenli analizde p<0.1 olan değişkenlereileriye doğru adım adım lojistik regresyon modeli kullanılarak çok değişkenli analizyapıldı ve bağımsız değişkenler saptandı.iiGaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi yoğun bakım ünitelerindeki hastalardabu dönemdeki hastane enfeksiyon hızı %49.7 olarak saptandı. Dahili yoğun bakımve cerrahi yoğun bakımlardaki hastane enfeksiyon hızları ise sırasıyla %46.2 ve%53.3 olarak tespit edildi. Yaş (p=0.009), yatış süresi (p=0.002) ve APACHE IIskorunun (p=0.001) enfeksiyon gelişimi açısından anlamlı ve bağımsız riskfaktörleri olduğu saptandı. Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi dahili ve cerrahiyoğun bakım ünitesinde yatan hastalardan hastane enfeksiyonu gelişenhastalarda mortalite %46 iken kontrol grubunda bu oran %19.6 olarak belirlendi(p=0.003).Dahili ve cerrahi yoğun bakım ünitelerinde enfeksiyon gelişimi için diğerrisk faktörleri olarak mekanik ventilasyon (p=0.005), trakeostomi (p=0.001), santralvenöz kateter (p=0.002) ve total parenteral nütrisyon (p=0.002) varlığı belirlendi.Periferik venöz, üriner kateter ve nazogastrik sonda kullanımı açısından hasta vekontrol grubu arasında farklılık saptanmadı. Enfeksiyonların sistemlere göredağılımı incelendiğinde üriner sistem enfeksiyonu (%27.6), ventilatör ilişkilipnömoni (%23.8) ve kan dolaşımı enfeksiyonu (%21.9) en sık görülenenfeksiyonlardı. Yoğun bakımlarda en sık izole edilen ilk üç mikroorganizmasırasıyla Pseudomonas aeruginosa (%19.1), Acinetobacter spp. (%15.7) veS.aureus (%14.3) idi.S. aureus enfeksiyonlarının mortalitesinin diğer etkenlerle gelişenenfeksiyonlara göre daha yüksek olduğu belirlendi. S. aureus'un metisilin direnci%77.2 olarak saptandı. Hastanemizde geçmiş yıllarda yapılan çalışmalarlakarşılaştırıldığında Pseudomonas spp. ve Acinetobacter spp.'insulbaktam/sefoperazon haricinde tüm antibiyotiklere direnç oranlarının arttığıbelirlendi. Enfeksiyon gelişiminde risk faktörleri üzerine çalışmaların her hastanedeyapılması ve hangi faktörlerin ön planda olduğunun farkına varılması, etkenler veantibiyotik duyarlılık paternlerini araştıran çalışmalarla birlikte daha uygun,merkezlere özgü enfeksiyon kontrol önlemlerinin alınmasını sağlayacaktır. Tümbunlar enfeksiyon kontrol komitesinin kurulması ve işlerlik kazanması ilemümkündür.Anahtar Kelimeler: Yoğun bakım enfeksiyonu, Risk faktörleri, Antibiyotikduyarlılığı.