Gebelerde iyot eksikliği için optimal indeks ve iyotla ilişkili beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı; aile sağlığı merkezlerinde takip edilen gebe kadınların, trimesterlere göre iyot durumu ve tiroid fonksiyon testleri açısından değerlendirilmesi, iyot durumunu değerlendirmede en uygun yöntemin araştırılması, besinlerle iyot alım durumları ile iyottan zengin besin kullanımı hakkındaki bilgi düzeyleri ve iyot eksikliğine neden olabilecek faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu çalışma 01 Mart-01 Eylül 2022 tarihleri arasında, rutin kontrol için başvuran 227 gebe kadın ile tamamlandı. Gebelerden sosyodemografik bilgiler yüz yüze anket yöntemi ile alındı. Laboratuvar tetkikleri için kan ve idrar numuneleri alındı. Verilerin analizinde SPSS 20 paket programı kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların medyan yaşı 27,0 (4,9) idi. Gebelerin %87,2'si iyotlu tuz kullanıyordu. Gebelerin spot idrarda iyot konsantrasyonu (UIC) medyan değeri 59,0 μg/L iken %90,8'i iyot yetersiz olarak bulundu. 24 saatlik idrarda iyot atılımı (24h-UIE) medyan değeri 111,2 μg/gün olarak saptandı. Spot idrarda iyot/kreatinin oranının (UIC/UCr) medyan değeri ise 72,7 μg/g olarak bulundu. 24h-UIE değeri ile UIC/UCr ve UIC arasında pozitif korelasyon saptanmakla beraber UIC/UCr ile arasındaki korelasyon katsayısı daha yüksek bulundu. Ayrıca UIC ve UIC/UCr değerlerinin iyot alımının yeterliliğini tespit gücü ROC eğrisi ile test edildiğinde UIC/UCr değerinin UIC değerine üstün olduğu görüldü. Bu veriler gebelerin yakın zamanlı iyot alımının tespitinde UIC/UCr değerinin UIC değerinden daha üstün olduğunu desteklemektedir. Gebelerin tiroid stimüle edici hormon (TSH) medyan değeri 2,05 mIU/L, medyan sT4 değeri 1,07 ng/dL idi. Tiroid fonksiyon testi sonuçlarına göre gebelerin %16,3'ünde (n=37) subklinik hipotiroidi tespit edildi. Subklinik hipotiroidi olan ve olmayan gebelerin iyot durumları arasındaki fark anlamlı bulunmadı. Sonuç: Katılımcılardan elde ettiğimiz verilere göre Afyonkarahisar'daki gebelerde iyot eksikliği sorunu devam etmektedir. Gebelerde subklinik hipotiroidi çalışmamızda oldukça yüksek prevalansa sahiptir. Gebelerdeki iyot durumunu göstermede UIC/UCr değeri UIC değerine göre daha güçlü görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Gebelerde İyot Eksikliği, Subklinik Hipotiroidi, Aile Sağlığı Merkezi, İyot Kreatinin Oranı