Gebelik olaylanan deneysel hipoksi sonrasında gingko biloba'nın postnatal beyin gelişimi üzerine olası etkisi: Western bloting elektron mikroskobik ve immuno histokimyasal değerlendirme

Erken geliĢim sürecinde oksijen ve enerji dağılımına en duyarlı organ beyindir. Bu nedenle fötus ve yenidoğanda ortaya çıkan beyin anomalilerinin bilinen en belirgin nedeni gebelikte olaylanan hipoksidir. Diyabetli, kronik hipertansiyonlu, orak hücre anemili, astımlı ya da uyuĢturucu madde bağımlısı olan annelerin bebekleri kronik hipoksi tehdidi altındadır. Böyle hastalıkları olan annelerin bebeklerinde intrauterin büyüme geriliği, doğum sonrası yaĢamda epilepsi, beyin felçleri, öğrenme güçlüğü ve zeka geriliği ile motor iĢlevlerde yetersizlik dikkati çekmektedir. Hipoksi sonucu olaylanan iĢlevsel bozukluklar fötal ya da yeni doğan beyinlerinde önemli yapısal hasarların sonucudur. ÇalıĢmamızda embriyonel dönemde oluĢturulan hipobarik hipoksi modelinde beynin geliĢiminde olaylanan dejeneratif değiĢiklerde postnatal Gingko biloba uygulamasının Western blotting, elektron mikroskobik ve immünohistokimyasal düzeyde etkilerinin incelenmesi amaçlanmıĢtır. ÇalıĢmamızda hipobarik hipoksi, % 10 ‗luk O2, % 90 N gaz karıĢımı kullanılarak hipoksik kamarada oluĢturuldu. Vajinal plak oluĢumu görülen sıçanlar gebeliğinin 0. gününde kabul edildi. Gebeliğin 5. gününde (E5) % 10'luk O2 gaz karıĢımı verilen hipoksik kamaralara konuldu ve hipoksi uygulaması gebeliğin 15. güne (E15) dek aralıksız sürdürüldü. Elde edilen erkek yavrulardan bir grubu yalnızca hipoksi uygulanan gruplar olarak 233 belirlendi ve doğum sonrası 7., 14., 21. ve 28. günlerde beyin dokuları alındı. Bir grubuna ise doğumun gerçekleĢmesi ile birlikte yavrulara her gün belirlenen saatte 100mg/kg Gingko Biloba ekstresi oral yolla uygulandı ve 7,14,21 ve 28 günlerde beyin dokuları alındı. Normal atmosfer basında yaĢayan gebe sıçanlardan elde edilen erkek yavrulardan ise eĢ zamanlı kontrol grupları belirlendi ve toplam 12 deney grubu oluĢturuldu. Elde edilen beyin dokuları, Western blotting, elektron mikroskop ve immünohistokimya için alıĢılagelen yöntemler uygulanarak incelemeye alındı. Değerlendirmelerimiz sonucunda, embriyonel dönemde uygulanan hipobarik hipoksinin frontal alanda ve hipokampüs'deki nöronlarda stres proteinlerinden olan HSP ve Hif1α'yı artırdığı belirlendi. MBP ile yaptığımız değerlendirmede ise, ak maddede immünreaktivitenin azalması hipokside azalan kas aktivitelerinin bir göstergesi olarak kabul edildi. Hipoksi ve Gingko biloba etkinliğinin birlikte değerlendirildiği deney gruplarında verilerimiz, HSP ve Hif1α protein ekspresyonunda belirli bir süre uygulamaya koĢut olumlu etkilerin görülebileceğini düĢündürdü. Ġnce yapı düzeyinde hipoksi gruplarında eĢ zamanlı kontrol gruplarına karĢın nöron hücre gövdelerinde izlenen yapısal değiĢimlerde, Gingko biloba'nın geri dönüĢtürücü etkisi baskın olarak izlenmedi. Bunun yanı sıra 234 hipokampüsde nörogenezde düzenleyici rolü olduğu düĢünülen Chordin ve noogin proteinlerinin Western blott analizlerinde; Chordin proteininin ekspresyonu hipoksi gruplarında eĢ zamanlı kontrol gruplarına göre azalırken, Gingko biloba uygulanan gruplarda yalnızca hipoksi uygulanan gruplara göre artıĢ gösterdiği saptandı. Noggin proteinlerinin ekpressyonu hem hipoksi uygulanan gruplarda hem de hipoksi+ Gingko biloba uygulanan gruplarda kontrol grubuna göre azaldığı belirlendi. Antioksidan uygulamanın noggin ekspresyonunu belirgin olarak etkilemediği izlendi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda süreye koĢut stres proteinlerinin ekspresyonunun artması Gingko biloba'nın uzun süreli kullanımında daha etkin olabileceği yargısını uyandırdı.