Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyon hedeflemesi rejimi ve Taylor kuralı üzerine panel veri analizi

Merkez bankaları politika faiz oranlarını belirlerken kurala dayalı bir yaklaşım izlediğinde para politikasının etkinliğinin arttığı görülmektedir. Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin çoğunda enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamalarına ve para politikasında kurala dayalı yaklaşımlarında Taylor Kuralı uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Enflasyon Hedeflemesi Rejimini uygulayan ülkelerde, politika faiz oranlarının belirlenmesinde etkili olan makroekonomik unsurları Taylor Kuralı kapsamında test etmek ve gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelere bir karşılaştırma sunmaktır. Bu kapsamda 2008Q1-2018Q4 dönemleri için beşi gelişmiş ( Yeni Zelanda, İsrail, İngiltere, İsveç, Finlandiya) ve beşi gelişmekte olan (Türkiye, Meksika, Çek Cumhuriyeti, Brezilya, Kolombiya) on ülkeye ait verilerden yararlanılmıştır. Gelişmiş ülkeler örnekleminin modellenmesinde Orijinal Taylor Denklemi, gelişmekte olan ülkeler örnekleminin modellenmesinde ise Genişletilmiş Taylor Denklemi referans alınmıştır. Taylor Kuralı kapsamında, Bankalar arası para piyasası (Interbank) faiz oranı, reel faiz oranı, enflasyon oranı, çıktı açığı, enflasyon açığı ve döviz kuru açığı değişkenleri kullanılmıştır. Açık değişkenler Hodrick Prescot (HP) Filtreleme tekniği ile elde edilmiştir. Çalışmada tüm değişkenlerin birim kök analizi yapıldıktan sonra modeller, Heterojen Panel Veri Modelleri tahminleme yöntemlerinden Görünürde İlişkisiz Regresyon Tahmincisi ve Genişletilmiş Ortalama Grup Tahmincisi Yöntemleriyle tahminlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda politika faiz oranlarının belirlenmesinde gelişmiş ülkelerin reel faiz oranı, enflasyon oranı ve çıktı açığı değişkenlerine; gelişmekte olan ülkelerin ise reel faiz oranı, çıktı açığı ve enflasyonun hedeften sapması değişkenlerine duyarlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Taylor Kuralı, Politika Faiz Oranı, Heterojen Panel Veri Analizi, Hodrick Prescot Filtresi. Keywords: Taylor Rule, Policy Interest Rate, Heterogeneous panel data analysis, Hodric Prescott Filter.